De Gubernatione Dei (2.1-2.4)

I. Sufficiunt igitur de exemplis ista quae diximus, quibus
utique iugiter deus noster et contemplator sollicitissimus et
gubernator piissimus et iudex iustissimus comprobatur. sed
cogitat de imperitioribus forte aliquis: si sic aguntur nunc a
deo omnia, ut tunc acta sunt, quid est quod mali praeualent 5
adfliguntur boni, et cum tunc iram mali senserint et misericordiam
boni, nunc uidentur sentire quodammodo boni iram
et mali gratiam? paulo post ad ista respondeam: nunc quia
tria haec, id est praesentiam dei, gubernationem atque iudicium,
tribus his me probaturum esse promisi, hoc est, ratione exemplis
ac testimoniis, quia ratione et exemplis iam satisfecimus,
superest ut testimoniis declaremus: quamuis exempla ipsa
quae diximus haberi pro testimoniis debeant, quia recte testimonium
esse dicitur quo rerum ueritas adprobatur.

quid
igitur ex illis tribus quae supra dicta sunt per testimonia 15
sacra primum probari debet, praesentia an gubernatio anne
iudicium? praesentia, opinor, quia, qui uel recturus est uel
iudicaturus, praesens absque dubio esse debet, ut uel regere
quicquid illud est uel iudicare possit. loquens in uoluminibus
suis sermo diuinus sic ait: in omni loco oculi domini
contemplantur bonos et malos. ecce habes praesentem,
ecce intuentem, ecce in omni loco ac per uisionem uigilantem.
idcirco enim et bonos ab eo considerari et malos dixit, ut [*] [*]

quod ut plenius capias, audi quid in alio scripturarum
loco idem testatur spiritus sanctus: ()oculi, inquit,
domini super timentes eum, ut eripiat a morte
animas eorum et alat eos in fame. ecce cur aspicere
iustos homines detis dicitur, utique ut conseruet ut protegat.
aspectus enim diuinitatis propitiae munus est conuersationis
humanae. nam et alibi idem diuinus spiritus: oculi, inqurit,
domini super iustos, et aures eius in preces eorum.
uide, qua benignitate agere cum suis deum scriptura dicit.
in hoc siquidem, quod ait, oculos domini super iustos esse,
affectus aspicientis ostenditur, in hoc autem, quod aures in
precibus paratas semper, exaudientis largitas demonstratur:
quamuis per id, quod dicit, diuinas aures in precibus semper
esse iustorum, non audientia tantum dei sed quaedam quasi
oboedientia dei designetur.

quomodo enim in precibus iustorum
diuinae aures sunt? quomodo, nisi ut semper audiant, nisi ut
semper exaudiant, nisi ut prompte audita tribuant, nisi ut
ilico exaudita concedant ? semper ergo ad audiendas sanctorum
preces paratae domini nostri aures, semper attentae sunt.
quam beati essemus omnes, si quam promptam erga nos
audientiam dei legimus, tam prompte ipsi deum uellemus
audire. sed forsitan dicis, hoc quod iustos aspicere deus legitur,
parum prodesse causae, quia non sit generalis diuinitatis
intuitus, qui iustis tantum speciali benignitate tribuatur.