De Mendacio (9)

Quodsi auctoritas mentiendi nec de antiquis libris proferri
potest, uel quia non est mendacium, quod figurate gestum
dictumue recipitur, uel quia bonis ad imitandum non proponitur,
quod in malis, cum proficere coeperint, in peioris conparatione
laudatur, nec de noui testamenti libris, quia correctio
potius quam simulatio, sicut lacrimae potius quam negatio
Petri est imitanda.

Iam illis exemplis, quae de communi uita proferuntur,
multo confidentius adserunt non esse credendum. prius enim
docent iniquitatem esse mendacium multis documentis litterarum
sanctarum et eo maxime, quod scriptum est: odisti.
domine, omnes qui operantur iniquitatem, perdes
omnes qui loquuntur mendacium. aut enim, ut solet
scriptura, sequenti uersu exposuit superiorem, ut, quoniam
latius solet patere iniquitas, intellegamus nominato mendacio
tamquam speciem iniquitatis significare uoluerit, aut, si aliquid
interesse arbitrantur, tanto peius est mendacium, quanto
grauius positum est (perdes) quam \'odisti*. forte enim
odit aliquem deus aliquanto mitius, ut eum non perdat; quem
uero perdit, tanto uehementius odit, quanto seuerius punit.
odit autem omnes, qui operantur iniquitatem; at omnes, qui
loquuntur mendacium, etiam perdit. quo constituto quis eorum,
qui haec asserunt, commouebitur illis exemplis, cum dicitur:
quid? si ad te homo confugiat, qui mendacio tuo possit a morte
liberari? illa enim mors, quam stulte timent homines, qui
peccare non timent, non animam, sed corpus occidit, sicut [*] [*]
dominus in euangelio docet - unde praecipit, ne ipsa timeatur
— os autem, quod mentitur, non corpus, sed animam
occidit. his enim uerbis apertissime scriptum est: os autem,
quod mentitur, occidit animam. quomodo ergo non
peruersissime dicitur, ut alter corporaliter uiuat, debere alterum
spiritaliter mori? nam et ipsa dilectio proximi ex sua
cuiusque terminum accepit. diliges, inquit, proximum
tuum tamquam te ipsum. quomodo ergo quisque diligit
tamquam se ipsum, cui ut praestet uitam temporalem, ipse
amittit aeternam? quandoquidem si pro illius temporali uita
suam ipsam temporalem perdat, non est iam diligere sicut
se ipsum, sed plus quam se ipsum: quod sanae doctrinae
regulam excedit. multo minus igitur aeternam suam pro
alterius temporali mentiendo amissurus est. temporalem plane
uitam suam pro aeterna uita proximi non dubitabit Christianus
amittere; hoc enim praecessit exemplum, ut pro nobis dominus
ipse moreretur. ad hoc enim et ait: hoc est mandatum
meum, ut diligatis inuicem, sicut et ego dilexi
uos. maiorem dilectionem nemo habet, quam ut
animam suam ponat pro amicis suis. non enim quisquam
est ita desipiens, ut dicat aliud quam saluti sempiternae
hominum consuluisse dominum uel faciendo, quod praecepit,
uel praecipiendo, quod fecit. cum igitur mentiendo uita aeterna
amittatur, numquam pro cuiusquam temporali uita mentiendum
est. enimuero isti, qui stomachantur et indignantur, si
nolit aliquis mendacio perimere animam suam, ut alius senescat [*] [*]
in carne, quid, si etiam furto nostro, quid, si adulterio liberari
possit aliquis de morte? ideone furandum est aut moechandum?
nesciunt enim ad hoc se cogere, ut, si laqueum ferat
homo et stuprum petat, confirmans, quod sibi collum ligabit,
nisi ei concedatur, quod petit, consentiatur propter animam,
sicut ipsi dicunt, liberandam. quod si absurdum et nefarium
est, cur animam suam quisque mendacio corrumpat, ut alter
uiuat in corpore, cum, si suum corpus propterea corrumpendum
daret, omnium iudicio nefariae turpitudinis damnaretur?
proinde non est in ista quaestione adtendendum, nisi utrum
iniquitas sit mendacium. quod cum supra commemoratis documentis
asseratur, uidendum est ita quaeri, utrum pro alterius
salute mentiri aliquis debeat, ac si quaereretur, utrum pro
alterius salute iniquus esse aliquis debeat. quod si respuitis
animae salus, quae non potest nisi aequitate seruari, et se ut
praeponamus non solum alterius, sed etiam nostrae saluti
temporali iubet, quid restat, inquiunt, quo dubitare debeamus
numquam omnino esse mentiendum? non enim dici potest esse
aliquid in temporalibus commodis salute ac uita corporali
maius aut carius. unde si nec ipsa praeponenda est ueritati,
quid obici potest propter quod mentiendum esse contendant,
qui aliquando putant oportere mentiri?