De Anima (9)

Cum animae corpus asserimus propriae qualitatis et sui
generis, iam haec condicio proprietatis de ceteris accidentibus
corpulentiae praeiudicabit aut haec adesse ei, quam corpus
ostendimus, sed et ipsa sui generis pro corporis proprietate, [*] [*]

aut etsi non adsint, hoc esse proprietatis, non adesse corpori
animae quae corporibus ceteris adsint. et tamen non inconstanter
profitebimur sollemniora quaeque et omnimodo debita
corpulentiae adesse animae quoque, ut habitum, ut terminum,
ut illud trifariam distantiuum, longitudinem dico et latitudinem
et sublimitatem, quibus metantur corpora philosophi. quid
nunc quod et effigiem animae damus? Platone nolente, quasi
periclitetur de animae immortalitate. omne enim effigiatum
compositum et structile affirmat: dissolubile autem omne compositicium
et structile; sed animam immortalem, igitur indissolubilem,
qua immortalem et ineffigiatam, qua indissolubilem.
ceterum compositiciam et structilem, si effigiatam; tamquam
alio eam modo effigians intellectualibus formis, pulchram iustitia
et disciplinis philosophiae, deformem uero contrariis artibus.
sed nos corporales quoque illi inscribimus lineas, non
tantum ex fiducia corporalitatis per aestimationem, uerum et
ex constantia gratiae per reuelationem. nam quia spiritalia
charismata agnoscimus, post Iohannem quoque prophetiam
meruimus consequi. est hodie soror apud nos reuelationum
charismata sortita, quas in ecclesia inter dominica sollemnia
per ecstasin in spiritu patitur; conuersatur cum angelis, aliquando
etiam cum domino, et uidet et audit sacramenta, et
quorundam corda dinoscit et medicinas desiderantibus submittit.
iam uero prout scripturae leguntur aut psalmi canuntur aut
allocutiones proferuntur aut petitiones delegantur, ita inde
materiae uisionibus subministrantur. forte nescio quid de
anima disserueramus, cum ea soror in spiritu esset. post
transacta sollemnia dimissa plebe, quo usu solet nobis renuntiare
qquae uiderit (nam et diligentissime digeruntur, ut etiam [*] [*]
probentur), inter cetera, inquit, ostensa est mihi anima corporaliter,
et spiritus uidebatur, sed non inanis et uacuae qualitatis,
immo quae etiam teneri repromitteret, tenera et lucida
et aerii coloris et forma per omnia humana. haec uisio est,
deus testis et apostolus charismatum in ecclesia futurorum
idoneus sponsor: tu nec si res ipsa de singulis persuaserit,.
credas? si enim corpus anima, sine dubio ** inter illa quae
supra sumus professi. perinde et coloris proprietas omni corpori
adhaeret. quem igitur alium animae aestimabis colorem
quam aerium ac lucidum? non ut aer sit ipsa substantia eius,
etsi hoc Aenesidemo uisum est et Anaximeni, puto secundum
quosdam et Heraclito, nec ut lumen, etsi hoc placuit Pontico
Heraclidi. nam et cerauniis gemmis non ideo substantia ignita
est, quod coruscent rutilato rubore, nec berullis ideo aquosa
materia est quod fluctuent colato nitore. quanta enim et alia
color sociat, natura dissociat? sed quoniam omne tenue atque
perlucidum aeris aemulum est, hoc erit anima, qua flatus est
et spiritus tradux, siquidem prae ipsa tenuitatis subtilitate de
fide corporalitatis periclitatur. sic et effigiem de sensu iam
tuo concipe non aliam animae humanae deputandam praeter
humanam, et quidem eius corporis quod unaquaeque circumtulit.
hoc nos sapere interim primordii contemplatio inducat.
recogita enim, cum deus flasset in faciem hominis flatum
uitae, et factus esset homo in animam uiuam, totum utique
per faciem statim flatum illum in interiora transmissum et
per uniuersaj corporis spatia diffusum simulque diuina aspiratione
densatum omni intus linea expressum esse, quam densatus
impleuerat, et uelut in forma gelasse. inde igitur et [*] corpulentia animae ex densatione solidata est et effigies ex ex- .
pressione formata. hic erit homo interior, alius exterior, dupliciter
unus; habens et ille oculos et aures suas, quibus Paulus
dominum audire et uidere debuerat, habens et ceteros artus,
per quos et in cogitatibus utitur et in somniis fungitur. sic
et diuiti apud inferos lingua est, et pauperi digitus, et sinus
Abrahae. per has lineas . et animae martyrum sub altari intelleguntur.
a primordio enim in Adam concreta et configurata
corpori anima, ut totius substantiae, ita et condicionis istius
semen effecit.