De Anima (5)

Accerserint Eubulum aliquem et Critolaum et Xenocratem
et isto in loco amicum Platonis Aristotelem. fortasse an exstruentur
magis ad auferendam animae corpulentiam, si non
alios e contrario inspexerint et quidem plures corpus animae
uindicantes. nec illos dico solos qui eam de manifestis corporalibus
effingunt, ut Hipparchus et Heraclitus ex igni, ut
Hippon et Thales ex aqua, ut Empedocles et Critias ex sanguine,
ut Epicurus ex atomis, si et atomi corpulentias de coitu
suo cogunt, ut Critolaus et Peripatetici eius ex quinta nescio
qua substantia, si et illa corpus, quia corpora includit, — sed
etiam Stoicos allego, qui spiritum praedicantes animam paene
nobiscum, qua proxima inter se flatus et spiritus, tamen corpus
animam facile persuadebunt. denique Zeno consitum spiritum
definiens animam hoc modo instruit. quo, inquit, digresso
animal emoritur, corpus est: consito autem spiritu digresso
animal emoritur, ergo consitus spiritus corpus est; consitus
autem spiritus anima est, ergo corpus est anima. uult et
Cleanthes non solum corporis lineamentis, sed et animae notis
similitudinem parentibus in filiis respondere, de speculo scilicet
morum et ingeniorum et adfectuum, corporis autem similitudinem
et dissimilitudinem capere et animam. itaque corporis
similitudini uel dissimilitudini obnoxiam. interim corporalium
et incorporalium passiones inter se non communicare. porro
et animam compati corpori, cui laeso ictibus uulneribus [*] [*]

ulceribus condolescit, et corpus animae, cui adflictae cura angore
amore coaegrescit per detrimentum scilicet uigoris cuiusque
pudorem et pauorem rubore atque pallore testetur. igitur
animam corpus ex corporalium passionum communione. sed
et Chrysippus manum ei porrigit constituens corporalia ab incorporalibus
derelinqui omnino non posse, quia nec contingantur
ab eis (unde et Lucretius: tangere enim et tangi
nisi corpus nulla potest res), derelicto autem corpore ab
anima hominem affici morte. igitur corpus anima, quae nisi
corporalis corpus non derelinqueret, uidetur.