Adversus Marcionem (2.9)

Quoquo tamen, inquis, modo substantia creatoris delicti
capax inuenitur, cum adflatus dei, id est anima, in homine
deliquit nec potest non ad originalem summam referri corruptio
portionis. ad hoc interpretanda erit qualitas animae. inprimis
tenendum quod Graeca scriptura signauit, adflatum nominans,
non spiritum. quidam enim de Graeco interpretantes non [*] [*]

recogitata differentia nec curata proprietate uerborum pro
adflatu spiritum ponunt et dant haereticis occasionem spiritum
dei delicto infuscandi, id est ipsum deum. et usurpata iam
quaestio est. intellege itaque adflatum minorem spiritu esse.
ut aurulam eius, et si de spiritu accidit, non tamen spiritum.
nam et aura uento rarior, et si de uento aura, non tamen
uentus. [aura] capit etiam imaginem spiritus dicere flatum.
nam et ideo homo imago dei, id est spiritus; deus enim
spiritus. imago ergo spiritus flatus. porro imago ueritati non
usquequaque adaequabitur. aliud est enim secundum ueritatem
esse, aliud ipsam ueritatem esse. sic et adflatus, cum imago
sit spiritus, non potest ita imaginem dei comparare, ut, quia
ueritas, id est spiritus, id est deus, sine delicto est, ideo et
imago, id est adflatus, (id est homo,) non debuerit admisisse
delictum. in hoc erit imago minor ueritate et adflatus spiritu
inferior, habens illas utique lineas dei, qua inmortalis, [anima]
qua libera et sui arbitrii, qua praescia plerumque, qua rationalis,
capax intellectus et scientiae, tamen et in his imago
et non usque ad ipsam uim diuinitatis; sic nec usque ad
integritatem a delicto, quia hoc soli deo cedit, id est ueritati.
et hoc solum imagini non licet. sicut enim imago, cum omnes
lineas exprimat ueritatis, ui tamen ipsa caret, non habens
motum, ita et anima, imago spiritus, solam uim eius exprimere
non ualuit, id est non delinquendi felicitatem. ceterum
non esset anima, sed spiritus, nec homo qui animam sortitus
est, sed deus. et alias autem non omne, quod dei erit, deus
habebitur, ut expostules deum et adflatum, id est uacuum a
delicto, quia dei sit adflatus. nec tu enim, si in tibiam flaueris. [*]
hominem tibiam feceris, quamquam de anima tua flaueris.
sicut et deus de spiritu suo. denique cum manifeste scriptura
dicat flasse deum in faciem hominis et factum hominem in
animam uiuam, non in spiritum uiuificatorem, separauit eam
a condicione factoris. opus enim aliud sit necesse est ab
artifice, id est inferius artifice. nec urceus enim factus a figulo
ipse erit figulus; ita nec adflatus factus a spiritu ideo erit
spiritus. ipsum quod anima uocitatus est flatus, uide, ne etiam
de adflatus condicione transierit in aliquam diminutiorem qualitatem.
ergo, inquis, dedisti animae infirmitatem supra negatam.
plane, cum illam exigis deo parem, id est delicti inmunem,
dico infirmam; cum uero ad angelum prouocatur, fortiorem
defendam necesse est dominum uniuersitatis, cui iam angeli
administrant, qui etiam angelos iudicaturus est, si in dei lege
constiterit, quod in primordio noluit. hoc ipsum ergo potuit
adflatus dei admittere; potuit, sed non debuit. potuisse enim
habuit per substantiae exilitatem, qua adflatus, non spiritus,
non debuisse autem per arbitrii potestatem, qua liber, non
seruus, adsistente amplius demonstratione non delinquendi sub
comminatione moriendi, qua substrueretur substantiae exilitas
et regeretur sententiae libertas. itaque non per illud iam
uideri potest anima deliquisse, quod illi cum deo adfine est.
id est per adflatum, sed per illud, quod substantiae accessit.
id est per liberum arbitrium, a deo quidem rationaliter adtributum,
ab homine uero qua uoluit agitatum. quod si ita se
habet, omnis iam dei dispositio de mali exprobratione purgatur.
libertas enim arbitrii non ei culpam suam respuet, a quo data
est, sed a quo non ut debuit administrata est. quod denique
malum describes creatori?si delictum hominis, non erit dei quod
est hominis, nec idem habendus est delicti auctor qui inuenitur
interdictor, immo et condemnator. si mors malum, nec mors [*] [*]
comminatori suo, sed contemptori faciet inuidiam. ut auctori. contemnendo
enim eam fecit, non utique futuram, si non contempsisset.