De Sancto Athanasio, Liber I-II (2.4)

Quid sentis ad haec? debuimus damnare innocentem,
debuimus dare contra absentem inauditum sententiam? et
quomodo, cum hoc fecissemus, potueramus reperiri Christiani,
cum illos, quo possint esse Christiani, hortatus fuerit beatissi*
mus Iohannes, ut dignum fructum fecissent paenitentiae ? illi,
qui necdum conprehenderant uiam . iustitiae conprehendere
cogebantur, nos qui iam tenemus urguebamur atque urguemur
a te illud occupare iter iniquitatis, in quo positi noscantur [*] [*]

Iudaei. quid igitur nobis posset accidere, si uipereis tuis depasti
fuissemus consiliis. nisi ut ex Christianis fuissemus
uipereae progenies effecti? cur haec fieri mandasti, nisi quia
conserpentes nos tuos effici cupiueris? tu qui cum scias dixisse
dominum in euangelio: beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam,
quia ipsi saturabuntur. beati misericordes, quia ipsi misericordiam
consequentur, et tamen dixeris necandum innocentem.
quomodo etenim beatus potero esse, si damnauero uirum iustum.
si reiciens sitim iustitiae concepero ardorem iniustitiae? quomodo
propter fructus iustitiae saturabor a deo, cum opus hoc
iniustum faciat me Cain fratricidam? quomodo iterum potero
inter misericordes fructibus misericordiae locupletatis regnum
consequi caeleste? cum, si interfecero iuxta desideria tua dei
seruum. inueniar non misericors, sed crudelis atque sceleratus.
quippe homicida; cum, sicut ego inmisericors fuerim circa
fratrem meum, sic sit et circa me futurus ille misericordiae
amator, ille iustitiae exactor qui dicit: beati qui esuriunt et
sitiunt iustitiam, quia ipsi saturabuntur. beati misericordes.
quia ipsi misericordiam consequentur. quicumque. dicit dominus,
soluerit unum ex mandatis his minimis et docuerit sic \'
homines, minimus uocabitur in regno caelorum; et dicis, Constanti,
ut quicumque non fuderit sanguinem innocentis, non
potest regnum consequi caelorum? dic, sanctissime. in quo
abundare poterit Christianorum iustitia plus quam scribarum
et Pharisaeorum, si eum, quem tu, cur se Christianum dicat,
cur nolit fieri Arrianus, persequeris, interfecerimus ? in quo
essemus potiores a scribis et Pharisaeis. si exstitissemus tecum
negatores unici dei filii, si, ut illi repudiant, tecum repudiaremus
euangelicam fidem destruxissemusque apostolicam [*] [*]
traditionem? ne dixisse memineras dominum: audistis quia dictum
est antiquis: non occides; quicumque autem occiderit reus
erit iudicio. ego autem dico uobis quod omnis qui irascitur
fratri suo sine causa reus erit iudicio, ut haec fieri imperares ?
si iratus fuero sine causa fratri meo, si dixero eum fatuum,
reum me dicit futurum unicus dei filius in gehennam; et,
imperator Constanti, si fudero jcruorem innocentis, dicis requiem
me) aeternam possessurum nec retinere potuisti, quando
meditabaris interfici oportuisse Athanasium, sub quali conditione
munera iusserit offerri dominus? si igitur offers munus
tuum ad altare et ibi rememoratus fueris, quod habeas aliquid
cum fratre tuo, pone munus tuum ante altare et uadc prius
reconciliari fratri tuo, et tunc reuersus offers munus tuum.
quid fuerat operatus malorum Athanasius, ut haec transgressus
praecepta interfici eum mandares? nempe hoc, quod se Christianum
dixerit aut dicat; aliud etenim nihil est quod execraris
atque es punire cupiens in Athanasio. non memineras praecepisse
dominum etiam inimicos diligendos, ut eum quem
neque in te neque in deum scires peccasse tam acerrime
fuisses persecutus? audistis quia dictum est: diliges proximum
tuum et odio habebis inimicum tuum. ego autem dico uobis:
diligite inimicos uestros et benedicite maledicentes uos et benefacite
eis, qui persecuntur uos, et orate pro cis, qui uos persecuntur,
ut sitis filii patris uestri qui est in caelis, qui solis
ortus exhibet super bonos et malos et pluit super iustos et
iniustos. si enim dilexeritis eos qui uos diligunt, quam mercedem
habebitis? nonne et publicani ita faciunt? et si salutatis
amicos uestros tantum, quid plus facitis? nonne et gentiles [*] [*]
id ipsum faciunt? eritis ergo et uos perfecti, sicut et pater
uester qui est in caelis perfectus est. diligendos mandat etiam
inimicos dominus; et tu nos persequeris, cur innocentis domini
sacerdotis cruorem non tecum fuderimus. diuina clamat uox
dicens: in quo iudicio iudicaueritis,, et de uobis iudicabitur,
et in qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur uobis,
et tu dicis: iugulate quem deliquisse ignoratis. fontem malorum
cum te esse memineris, fuisti tamen ausus de eo quem sciebas
false petitum a uobis dicere: reus est mortis. adeo es excors,
Constanti auguste, ut nec dictum illud domini, cum haec mandares
fieri, potueris reminisci: quid autem uides festucam in
oculo fratris tui, trabem autem in oculo tuo non uides ? aut
quomodo dicis fratri tuo: sine ut eiciam tibi festucam de
oculo tuo, et ecce trabes in oculo tuo, et tunc uidebis eicere
festucam de oculo fratris tui. trabem in oculo tuo dicit esse
dominus, et audes dicere Athanasio uiro iustissimo: festucam
habes in oculo? ille enim nihil horum commisit, quae ei
dignaris obicere; contra tu quaecumque diximus es perpetratus,
damnate quoties dixisti innocentem.