Passio Agaunensium Martyrum (4)

Incitamentum tamen maximum fidei in illo tempore
penes sanctum Mauricium fuit primicerium tunc, sicut traditur,
legionis eius qui cum Exuperio, ut in exercitu appellant,
campi doctore et Candido senatore militum accendebat exhortando
singulos et monendo fideliumque conmilitonum etiam [*]

martyrum exempla ingerens; pro sacramento Christi, pro
diuinis legibus, si ita necessitas ferret, omnibus et moriendum
suadebat sequendosque admonebat socios illos et contubernales
suos qui iam in caelum praecesserant; flagrabat enim
iam tunc in beatissimis uiris martyrii gloriosus ardor. his
itaque primoribus suis atque auctoribus animati Maximiano
insania adhuc aestuanti mandata mittunt, sicut pia, ita et
fortia quae feruntur fuisse in hunc modum:

Milites sumus, imperator, tui, sed tamen serui, quod libere
confitemur, dei. tibi militiam debemus, illi innocentiam. a te
stipendium laboris accepimus, ab illo uitae exordium sumpsimus.
sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, ut
auctorem negemus deum, utique auctorem nostrum, deum
auctorem uelis nolis tuum. si non in tam funesta conpellimur,
ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus,
adhuc parebimus; sin aliter, illi parebimus potius quam tibi.
offerimus nostras in quemlibet hostem manus, quas sanguine
innocentium cruentare nefas ducimus. dexterae istae pugnare
aduersum impios atque inimicos sciunt, laniare pios et ciues
nesciunt. meminimus nos pro ciuibus potius quam aduersum
ciues arma sumpsisse. pugnauimus semper pro iustitia, pro
pietate, pro innocentium salute; haec fuerunt hactenus nobis,
pretia periculorum. pugnauimus pro fide. quam quo pacto
conseruabimus tibi, si hanc deo nostro non exhibemus ?
iurauimus primum in sacramenta diuina; iurauimus deinde in [*]

sacramenta regia, nihil nobis de secundis credas necesse est,.
si prima perrumpimus. Christianos ad poenam per nos requiri
iubes. iam tibi ex hoc alii requirendi non sunt, habes hic
nos confitentes deum patrem auctorem omnium et filium eius
Iesum Christum deum credimus. uidimus laborum periculo
rumque nostrorum socios nobis quoque eorum sanguine
aspersis trucidari ferro et tamen sanctissimorum conmilitonum
mortes et fratrum funera non fleuimus, non doluimus, sed
potius laudauimus et gaudio prosecuti sumus, quia digni
habiti essent pati pro domino deo eorum. et nunc non nos
uel haec ultima uitae necessitas in rebellionem coegit, non nos
aduersum te, imperator, armauit ipsa saltim quae fortissima
est in periculis desperatio. tenemus ecce arma et non
resistimus, quia mori quam occidere satis malumus et innocentes
interire quam noxii uiuere praeoptamus. si quid in
nos ultra statueris, si quid adhuc iusseris, si quid admoueris,
ignes, tormenta, ferrum, subire parati sumus. Christianos nos
fatemur, persequi Christianos non possumus.