De Lapsis (26-30)

Hoc circa infantem quae ad loquendum alienum circa se crimen
necdum habuit aetatem. at uero ea quae aetate prouecta et in
annis adultioribus constituta sacrificantibus latenter obrepsit non [*]

cibum sed gladium sibi sumens et uelut quaedam uenena letalia
intra fauces et pectus admittens angi et anima exaestuante concludi
postmodum coepit et pressuram non iam persecutionis sed
delicti sui passa palpitans et tremens concidit. inpunitum diu
non fuit nec occultum dissimulatae conscientiae crimen. quae
fefellerat hominem Deum sensit ultorem. et cum quaedam arcam
suam in quo Domini sanctum fuit manibus inmundis temptasset
aperire, igne inde surgente deterrita est ne auderet adtingere.
et alius qui et ipse maculatus sacrificio a sacerdote celebrato
partem cum ceteris ausus est latenter accipere, sanctum
Domini edere et contrectare non potuit, cinerem ferre se apertis
manibus inuenit. documento unius ostensum est Dominum recedere
cum negatur nec inmerenti ad salutem prodesse quod sumitur,
quando gratia salutaris in cinerem sancto fugiente mutetur.
quam multi cottidie inmundis spiritibus adinplentur, quam multi
usque ad insaniam mentis excordes dementiae furore quatiuntur!
nec necesse est ire per exitus singulorum, cum per orbis multiformes
ruinas tam delictorum poena sit uaria quam delinquentium
multitudo numerosa. unusquisque consideret non quid alius
passus sit sed quid pati et ipse mereatur, nec euasisse se credat,
si eum interim poena distulerit, cum timere plus debeat quem
sibi Dei iudicis ira seruauit.

Nec sibi quo minus agant paenitentiam blandiantur qui etsi nefandis
sacrificiis manus non contaminauerunt, libellis tamen conscientiam
miscuerunt. et illa professio est denegantis, contestatio [*]

est christiani quod fuerat abnuentis. fecisse se dixit quidquid
alius faciendo commisit, cumque scriptum sit:nonpotestis
duobus dominis seruire, seruiuit saeculari domino, obtemperauit
eius edicto, magis obaudiuit humano inperio quam
Deo. uiderit an minore uel dedecore uel crimine aput homines
publicauerit quod admisit: Deum tamen iudicem fugere et uitare
non poterit, cum dicat Spiritus sanctus in psalmis: quod est
inperfectum meum uiderunt oculi tui et in libro
tuo omnes scribentur, et iterum: homo uidet in faciem,
Deus in cor, ipse quoque Dominus praemoneat et praestruat
dicens: et scient omnes ecclesiae quia ego sum
scrutator renis et cordis. perspicit ille abdita et secreta
adque occulta considerat, nec Dei oculos euadere potest aliquis dicentis:
ego Deus adproximans et non Deus de longinquo.
si absconditus fuerit homo in absconditis, ego
ergo non uidebo eum P uidet ille corda et pectora singulorum,
et iudicaturus non tantum de factis sed et de uerbis et de cogitationibus
nostris omnium mentes uoluntatesque conceptas in
ipsis adhuc clausi pectoris latebris intuetur.

Denique quanto et fide maiore et timore meliore sunt qui
quamuis nullo sacrificii aut libelli facinore constricti, quoniam
tamen de hoc uel cogitauerunt, hoc ipsum aput sacerdotes Dei
dolenter et simpliciter confitentes exomologesim conscientiae faciant,
animi sui pondus exponant, salutarem medellam paruis
licet et modicis uulneribus exquirant scientes scriptum esse: [*] [*] [*] [*]

Dens non deridetur. derideri et circumueniri Deus non potest
nec astutia aliqua fallente deludi. plus immo delinquit qui
secundum hominem Deum cogitans euadere se poenam criminis
credit, si non palam crimen admisit. Christus in praeceptis suis
dicit: qui confusus me fuerit, confundet eum filius
hominis: et Christianum se putat qui Christianus esse aut confunditur
aut ueretur? quomodo potest esse cum Christo qui ad
Christum pertinere aut erubescit aut metuit ? minus plane peccauerit
non uidendo idola nec sub oculis circumstantis adque insultantis
populi sanctitatem fidei profanando, non polluendo manus
suas funestis sacrificiis nec sceleratis cibis ora maculando. hoc eo
proficit ut sit minor culpa, non ut innocens conscientia. facilius
potest ad ueniam criminis peruenire, non est tamen inmunis a
crimine: nec cesset in agenda paenitentia adque in Domini misericordia
deprecanda, ne quod minus esse in qualitate delicti uidetur
in neglecta satisfactione cumuletur.

Confiteantur singuli quaeso uos, fratres, delictum suum, dum
adhuc qui deliquit in saeculo est, dum admitti confessio eius potest,
dum satisfactio et remissio [facta] per sacerdotes aput Dominum
grata est. conuertamur ad Dominum mente tota et paenitentiam
criminis ueris doloribus exprimentes Dei misericordiam
deprecemur. illi se anima prosternat, illi maestitia satisfaciat,
illi spes omnis incumbat. rogare qualiter debeamus dicit ipse.
reuertimini, inquit, ad me ex toto corde uestro simulque
et ieiunio et fletu et planctu et discindite [*] [*]

corda uestra et non uestimenta uestra. ad Dominum
toto corde redeamus, iram et offensam eius ieiuniis, fletibus,
planctibus sicut monet ipse placemus.

Lamentari eum putamus ex toto corda, ieiuniis, fletibus, planctibus
Dominum deprecari qui ex primo criminis die lauacra cottidie
celebrat, qui epulis afluentibus pastus et sagina largiore
distentus cruditates suas postridie ructat nec cibos et potus suos
cum pauperum necessitate communicat? qui hilaris ac laetus
procedit quomodo mortem suam deflet, cumque scriptum sit:
non corrumpetis effigiem barbae uestrae, barbam
uellit et faciem suam comit? et placere nunc cuiquam studet qui
Deo displicet? an illa ingemescit et plangit cui uacat cultum
pretiosae uestis induere nec indumentum Christi quod perdidit
cogitare, accipere pretiosa ornamenta et monilia laborata, nec
diuini et caelestis ornatus damna deflere ? tu licet indumenta peregrina
et uestes sericas induas, nuda es: auro te licet et margaritis
gemmisque condecores, sine Christi decore deformis es. et
quae capillos tuos inficis uel nunc in doloribus desine, et quae
nigri pulueris ductu oculorum liniamenta depingis uel nunc lacrimis
oculos tuos ablue. si quem de tuis carum mortalitatis exitu
perdidisses, ingemesceres dolenter et fleres, facie inculta, ueste
mutata, neclecto capillo, uulto nubilo, ore deiecto indicia maeroris
ostenderes. animam tuam, misera, perdidisti, spiritaliter
mortua superuiuere hic tibi et ipsa ambulans funus tuum portare
coepisti: et non acriter plangis, non iugiter ingemescis, non te
uel pudore criminis uel continuatione lamentationis abscondis? [*] [*] [*]

ecce peiora adhuc peccandi uulnera, ecce maiora delicta peccasse
nec satisfacere, deliquisse nec delicta deflere.