De Utilitate Credendi (23)

Sed nunc uide, inquies, utrum in religione credere debeamus.
neque enim si concedimus aliud esse credere, aliud
credulum esse, sequitur, ut nulla culpa sit in religionibus
credere. quid? si enim et credere et credulum esse uitiosum
est, quemadmodum et ebrium et ebriosum esse? quod qui
certum existimat, nullum mihi habere posse amicum uidetur.
si enim turpe est aliquid credere, aut turpiter facit, qui amico
credit, aut nihil amico credens quomodo amicum uel ipsum
uel se appellet. non uideo. hic fortasse dicas : concedo aliquid
aliquando esse credendum; nunc expedi, quomodo in religione
turpe non sit credere antequam scire. faciam, si potero.
quocirca ex te quaero, quid existimes in grauiore culpa esse,
religionem tradere indigno, an id quod ab eis, qui illam
tradunt, dicitur credere. si, quem dicam indignum, non
intellegis, eum dico, qui ficto pectore accedit. concedis, ut
arbitror, magis culpandum esse tali homini pandere si qua
sunt sancta secreta quam religiosis uiris de ipsa religione
aliquid adfirmantibus credere. neque enim te aliud respondere
decuerit. quare nunc fac putes eum adesse, qui tibi religionem
sit traditurus: quonam modo illi fidem facturus es uero
animo te accedere neque quicquam in te, quod ad hanc rem [*]
adtinet, doli atque simulationis esse? dices bona tua conscientia
nihil te fingere, quantis poteris id ipsum adserens
uerbis, sed tamen uerbis. non enim animi tui latebras, ita ut
intime sciaris, homo homini aperire possis. at ille si dixerit:
ecce credo tibi; sed nonne est aequius, ut etiam tu credas
mihi, cum tu beneficium, si aliquid ueri teneo, sis accepturus,
daturus ego? quid respondebimus nisi esse credendum?