De Gestis Pelagii (54)

Iam enim quae post hoc iudicium consecuta sint,
quae hanc suspicionem magis augeant, non tacebo. peruenit [*]
in manus nostras nonnulla epistola, quae ipsius Pelagii diceretur
scribentis ad amicum suum quendam presbyterum, qui
., eum litteris, sicut eadem epistola continetur, benigne admonuerat,
ne per eius occasionem se aliquis a corpore ecclesiae
separaret. ibi inter cetera, quae inserere longum est nec opus
est, ait Pelagius: \'quattuordecim episcoporum sententia definitio
nostra comprobata est, qua diximus posse hominem sine
peccato esse et dei mandata facile custodire, si uelit. quae
sententia\', inquit, (contradictionis os confusione perfudit et
omnem in malum conspirantem societatem ab inuicem separauit\'.
siue ergo istam epistolam Pelagius uere scripserit siue
sub eius nomine a quocumque conficta sit, quis non uideat,
quemadmodum hic error et de iudicio, ubi conuictus atque
damnatus est, tamquam de uictoria glorietur? sic enim posuit
haec uerba, quemadmodum leguntur in libro eius, qui capitulorum
uocatur, non quemadmodum obiecta sunt in iudicio uel
eius etiam responsione repetita. nam et illi qui obiecerunt
nescio qua incuria minus posuerunt uerbum, de quo non parua
est controuersia. posuerunt enim eum dixisse posse hominem,
si uelit, esse sine peccato et dei mandata custodire, si uelit;
de facilitate nihil est dictum. deinde ipse respondens ait: \'posse
quidem hominem esse sine peccato et dei mandata custodire si
uelit, diximus\'. neque ipse dixit 'facile custodire\', sed tantummodo
\\;custodire. ita alio loco inter illa, de quibus me Hilarius
consuluit atque rescripsi, sic obiectum est: posse hominem esse
sine peccato, si uelit. ad quod ipse ita respondit: \'posse quidem [*]
hominem sine peccato esse dictum est superius\'. neque hic
ergo uel ab eis qui obiecerunt uel ab ipso qui respondit
additum est facile. superius etiam in narratione sancti
Iohannis episcopi ita commemoratum est: \'illis\', inquit, \'instantibus
et dicentibus, quia haereticus est; dicit enim quoniam
potest homo, si uoluerit, esse sine peccato, et de hoc interrogantibus
nobis eum respondit: non dixi quoniam recipit natura
hominis ut impeccabilis sit; sed dixi quoniam qui uoluerit
pro propria salute laborare et agonizare, ut non peccet et
ambulet in praeceptis dei, habere eum hanc possibilitatem a
deo. tunc quibusdam susurrantibus et dicentibus, quod sine
dei gratia diceret Pelagius posse hoc perfici, culpans\', inquit,
\'super hoc et intuli, quia et apostolus Paulus multum laborans,
sed non secundum suam uirtutem, sed secundum gratiam
dei dixit: amplius omnibus illis laboraui. non ego
autem, sed gratia dei mecum\' et cetera quae iam commemoraui.