De Genesi Ad Litteram Imperfectus Liber (12)

Et dixit deus: fiant luminaria in firmamento
caeli, ut luceant super terram et diuidant inter diem
et noctem; et sint in signis et in temporibus et in
diebus et in annis; et sint in splendorem in firmamento
caeli, ut luceant super terram. quarto die luminaria
facta sunt, de quibus dicitur: et sint in diebus. quid
sibi ergo uolunt tres dies transacti sine luminaribus ? aut cur
ista erunt in diebus, si etiam sine istis dies esse potuerunt?
an quia euidentius productio illa temporis et morarum interuallum
motu istorum luminarium distingui ab hominibus
potest? an ista dierum et noctium enumeratio ad distinctionem
ualet inter illam naturam, quae facta non est, et eas, quae
factae sunt, ut mane nominaretur propter earum speciem
factarum, uespera uero propter priuationem? quoniam [*] [*]

quantum adtinet ad illum, a quo facta sunt, speciosa atque formosa
sunt, quantum autem in ipsis est, possunt deficere, quia de
nihilo facta sunt, et in quantum non deficiunt, non est eorum
materiae, quae ex nihilo est, sed eius, qui summe est et illa
facit esse in genere atque ordine suo.

Et dixit deus: fiant luminaria in firmamento caeli
ut luceant: utrum de fixis tantum dictum est sideribus an
etiam de uagis ? sed duo luminaria maius et minus inter uaga
sidera numerantur: quomodo ergo in firmamento facta sunt
omnia, cum singulos suos uel globos uel circulos uaga singula
quaeque possideant ? an quoniam in scripturis et caelos multos
legimus et caelum, sicuti in hoc loco cum dicitur caelum et
firmamentum, intellegendum est omnem istam aetheream machinam
dici, quae omnia sidera continet, sub qua puri et
tranquilli aeris serenitas uiget, sub quo item iste aer turbulentus
et procellosus agitatur? ut luceant super terram
et diuidant inter diem et noctem. nonne iam deus
diuiserat inter lucem et tenebras et uocauerat diem lucem et
tenebras uocauerat noctem? ex quo adparet eum inter diem
et noctem diuisisse. quid sibi uult nunc, quod dicitur de
luminaribus: et diuidant inter diem et noctem? an ita
nunc fit ista diuisio per luminaria, ut hominibus nota sit
etiam solis carnalibus oculis ad rerum istarum contemplationem
utentibus, ita uero deus eam fecit ante circuitum luminarium,
ut nunc uideri nisi a paucis sancto spiritu et serena
ratione non possit? an inter alium diem et aliam noctem
diuisit deus, id est inter speciem, quam inprimebat illi informitati,
et informitatem, quae adhuc formanda restabat?
alius uero est iste dies et alia nox, quorum uoluente caelo [*]

uicissitudo animaduertitur, quae fieri non posset nisi solis
ortu et occasu.