Et dixit deus: fiant luminaria in firmamento 
 caeli, ut luceant super terram et diuidant inter diem 
 et noctem; et sint in signis et in temporibus et in 
 diebus et in annis; et sint in splendorem in firmamento 
 caeli, ut luceant super terram. quarto die luminaria 
 facta sunt, de quibus dicitur: et sint in diebus. quid 
 sibi ergo uolunt tres dies transacti sine luminaribus ? aut cur 
 ista erunt in diebus, si etiam sine istis dies esse potuerunt? 
 an quia euidentius productio illa temporis et morarum interuallum 
 motu istorum luminarium distingui ab hominibus 
 potest? an ista dierum et noctium enumeratio ad distinctionem 
 ualet inter illam naturam, quae facta non est, et eas, quae 
 factae sunt, ut mane nominaretur propter earum speciem 
 factarum, uespera uero propter priuationem? quoniam

 14 Gen. 1, 13 16 Gen. 1, 14. 15 

 2 discernanda L 5 spiritualis (ita semper) d in om. V 7 possnnt 
 V germinaret Y praecessis sisset V 8 ut et] et V ut d 
 9 distantie V 14 terra V 15 facta] factum MLbd 18 in temporibus] 
 temporibus VLbd 19 in annis] annis MLbd 22 sibi om. MLbd 
 25 istarum V 26 noctuum ML 27 facta-quae om. M 29 quoniam] 
 quę b quia d 
 
 
 quantum adtinet ad illum, a quo facta sunt, speciosa atque formosa 
 sunt, quantum autem in ipsis est, possunt deficere, quia de 
 nihilo facta sunt, et in quantum non deficiunt, non est eorum 
 materiae, quae ex nihilo est, sed eius, qui summe est et illa 
 facit esse in genere atque ordine suo. 
 
 Et dixit deus: fiant luminaria in firmamento caeli 
 ut luceant: utrum de fixis tantum dictum est sideribus an 
 etiam de uagis ? sed duo luminaria maius et minus inter uaga 
 sidera numerantur: quomodo ergo in firmamento facta sunt 
 omnia, cum singulos suos uel globos uel circulos uaga singula 
 quaeque possideant ? an quoniam in scripturis et caelos multos 
 legimus et caelum, sicuti in hoc loco cum dicitur caelum et 
 firmamentum, intellegendum est omnem istam aetheream machinam 
 dici, quae omnia sidera continet, sub qua puri et 
 tranquilli aeris serenitas uiget, sub quo item iste aer turbulentus 
 et procellosus agitatur? ut luceant super terram 
 et diuidant inter diem et noctem. nonne iam deus 
 diuiserat inter lucem et tenebras et uocauerat diem lucem et 
 tenebras uocauerat noctem? ex quo adparet eum inter diem 
 et noctem diuisisse. quid sibi uult nunc, quod dicitur de 
 luminaribus: et diuidant inter diem et noctem? an ita 
 nunc fit ista diuisio per luminaria, ut hominibus nota sit 
 etiam solis carnalibus oculis ad rerum istarum contemplationem 
 utentibus, ita uero deus eam fecit ante circuitum luminarium, 
 ut nunc uideri nisi a paucis sancto spiritu et serena 
 ratione non possit? an inter alium diem et aliam noctem 
 diuisit deus, id est inter speciem, quam inprimebat illi informitati, 
 et informitatem, quae adhuc formanda restabat? 
 alius uero est iste dies et alia nox, quorum uoluente caelo

 3 in om. M 4 materie V illa] alia V 5 atque] et MLbd 
 6 in firmamento caeli luminaria MLbd 9 sidera] sdierum V in 
 firmamento om. MLb 11 multos om. M 12 sicuti-firmamentum 
 om. L dicitur firmamentum caelum Mbd 13 etlxeriam V 14 que Y 
 sidera] substantia MLb 15 qua d turbulentis L1 17 iam] etiam MLb 
 18 lucem diem Lbd 20 nunc uult MLbd 25 ut nunc scripsi: et 
 nunc Y ut MLbd sancto] sano bd 27 infornati V 
 
 
 uicissitudo animaduertitur, quae fieri non posset nisi solis 
 ortu et occasu.