Contra Partem Donati Post Gesta (8-11)

Non itaque polluunt mali bonos in eodem agro, in eadem
area, in eisdem pascuis, in eisdem retibus constituti, quia
non eis communicant boni, sed altari et sacramentis dei. communicant
autem malis qui consentiunt factis malorum; scriptum
est enim: non solum qui faciunt ea, uerum etiam
qui consentiunt facientibus.

Cum uero mali pacis conseruandae necessitate tolerantur,
non iniquitatis communicandae societate appetuntur, ut cum
zizaniis triticum suauem pluuiam pariter bibat, seruet tamen
ubertatem suam nec conuertatur in zizaniorum sterilitatem,
sed utrumque simul usque ad messem crescat, ne forte, cum
colliguntur zizania, eradicetur simul et triticum, nullam cum
bonis habent mali participationem salutis uel perditionis —
quae enim participatio iustitiae cum iniquitate?-,
nullam cum bonis habent mali societatem regni aut ignis
aeterni — quae enim societas luci ad tenebras? —, non
habent mali cum bonis consonantiam uitae ac uoluntatis —
quae enim consonantia Christi adBeliar?—,nonhabent
boni cum malis partem nec in poena criminis nec in praemio
pietatis-quae enim pars fideli cum infideli? — et cum
intra eadem retia, donec ad litus perueniant, pariter diuina [*] [*]
sacramenta percipiunt, illi sociantur, illi dissociantur, isti
consonant, illi dissonant, isti habent partem cum misericordia,
illi cum iudicio, quoniam misericordiam (et iudicium) cantat
ecclesia domino et qui manducat indigne iudicium non alteri,
sed sibi manducat. de ipso quippe pane et de ipsa dominica
manu et ludas partem et Petrus accepit; et tamen quae
societas, quae consonantia, quae pars Petro cum Iuda, quoniam
nec causa causae praeiudicat nec persona personae?

Siue ergo exeant, de quibus scriptum est: ex nobis
exierunt, sed non erant ex nobis, siue intus esse uideantur,
de quibus beatus Cyprianus apertissime loquitur dicens:
nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non
tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra.
ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus ipsi
de ecclesia recedamus — quibus uerbis episcopi uestri
nihil omnino ausi sunt respondere, quamuis diu frustra contenderint,
quod non in ecclesia praedicta sint figurata zizania,
quia dixit dominus: ager est hic mundus nec dixit (ager
est ecclesia\'. nos autem mundum pro ecclesiae significatione
positum dicebamus, sicut etiam Cyprianus intellexit, quia per
totum mundum futura praefigurabatur ecclesia. unde illi dicebant
mundum semper in malam significationem positum, et
testimonia de scripturis dabant, quia scriptum est: si quis
dilexerit mundum, non est caritas patris in illo et
cetera talia; nos uero non solum in malam, sed etiam in bonam
significationem mundum in scripturis positum respondebamus
et commemorabamus inter alia etiam illud quod scriptum est:
deus erat in Christo mundum reconcilians sibi,
qui utique non sibi reconciliat nisi ecclesiam —, siue ergo [*] [*]

exeant mali siue intus uel ignorentur uel uideantur, hoc agit
misericordia et iustitia dei, ut sibi ad mala non consentientibus
bonis mali non obsint, sed utrique propriam sarcinam
portent, et nec filius accipiat peccata patris, nisi eum fuerit
in malis imitatus, sed anima quae peccauerit ipsa moriatur.

Cum ergo quisque malis consentit ad malum. iam
unam causam cum eis habet et totius societatis malorum
fit una persona, ac per hoc, cum simul pereunt simulque
damnantur, causa sua et persona sua cuique praeiudicat, non
aliena; cum uero boni et mali idem uerbum dei simul audiunt
et simul dei sacramenta percipiunt et tamen dissimiles habent
actuum suorum causas et dissimiles gerunt uoluntatis diuersitate
personas, eundem cibum sanctum aliis manducantibus
digne aliis indigne, nec causa causae praeiudicat nec persona
personae.

Ac per hoc, quaecumque testimonia diuinarum scripturarum
episcopi uestri commemorare potuerunt, quibus ab
omni malorum hominum permixtione pura praenuntiabatur
ecclesia, non qualis nunc est illis testimoniis praenuntiabatur,
sed qualis post istam mortalitatem in uita aeterna futura est;
et quaecumque testimonia scripturarum posuerunt de filiis,
quos merito parentum, (non) imitando malitiam, unam cum
eis causam habere uoluerunt, [quod] non intellegentes diuina
testimonia secum pugnare cogebant nec utrasque uoces dei
pro diuersitate temporum, causarum personarumque distinguentes
in concordiam redigebant, sed sicut contra nos ipsi, ita
etiam uolebant inter se ipsa diuina documenta pugnare. nec [*] [*]

mirum si pacem scripturae dei non intellegebant, qui pacem
cum eius ecclesia non habebant.

Nos autem utraque accipientes testimonia demonstrabamus
utrorumque concordiam. nam et illud accipiebamus,
quod in suis litteris commemorauerunt, ecclesiae dictum esse:
nec adiciet ultra per te transire incircumcisus et
inmundus et illud, quod scriptum est: sinite utraque
crescere usque ad messem, sed hoc esse in agro, illud
futurum in horreo. denique et ipsi, qui diu contenderunt
dicentes zizania, quae cum tritico simul crescere usque ad
messem permissa sunt, non in ecclesia, sed in mundo esse
contra intellectum martyris Cypriani, qui dixit: etsi uidentur
in ecclesia esse zizania: non tamen inpediri
debet aut fides aut caritas nostra, ut quoniam
zizania esse in ecclesia cernimus ipsi de ecclesia
recedamus, et nolentes consentire mundi nomine ecclesiam
posse significari contra uerba apostoli, qui dixit: deus erat
in Christo mundum reconcilians sibi et contra ipsius
uerba domini, qui dixit: non uenit filius hominis ut
iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum
— neque enim reconciliari deo et saluari per ipsum mundus
potest. nisi mundi nomine intellegatur ecclesia, quae sola per
eum deo reconciliata saluatiir —, tamen in illa similitudine,
quam ex euangelio commemorauimus, quod et boni et mali
pisces, quousque in litore, hoc est in fine saeculi, separentur,
intra eadem permixti retia continentur, uicti euidentia ueritatis
malos in ecclesia usque in finem saeculi permixtos esse.
confessi sunt, sed eos occultos esse dixerunt, quoniam sic a
sacerdotibus ignorantur, quemadmodum pisces intra retia, cum [*] [*]
adhuc in mari sunt, a piscatoribus [intra retia] non uidentur.
quomodo ergo testimonium propheticum, quod in sua responsione
posuerunt, quo ecclesiae dictum est: non adiciet ultra
per te transire incircumcisus et inmundus, ad hoc
tempus pertinere intellegitur, quando ecclesia retibus comparata
est, quibus in mari adhuc positis pisces malos bonis
permixtos uel occultos esse confessi sunt? unde manifestum
est non nisi in futuro saeculo post iudicium nullum incircumcisum
et inmundum per ecclesiam transiturum. o uiolentia
ueritatis. quae suos non in carne, sed in corde torquet inimicos,
ut eam confiteantur inuiti!