Epistula ad Catholicos de Secta Donatistarum (66-70)

Unde et illud, quod similiter non intellegitis, quod
scriptum est: bibe aquam de tuis nasis et de puteorum
tuorum fontibus, et fons aquae tuae sit tibi proprius
et nemo alienus communicet tibi, et non superfluant
tibi aquae foras, et in plateis tuis discurrant aquae
tuae, non uisibilem baptismum, quem possunt habere et alieni,
id est qui regnum dei non possidebunt. sed hoc donum commendat
spiritus sancti, quod proprium est eorum tantum, qui
regnabunt cum Christo in aeternum, quoniam caritas dei,
sicut dicit apostolus, diffusa est in cordibus nostris per
spiritum sanctum qui datus est nobis. ipsa enim latitudo
cordis quam caritas facit, unde illam diffusam dicit et
unde ad Corinthios ita loquitur: os nostrum patet ad uos,
o Corinthii, cor nostrum dilatatum est, platearum nomine
significata est.

Quod ergo aperte audimus: nolite omni spiritui
credere, sed probate spiritum qui ex deo est, hoc figurate
audimus: ab aqua aliena abstine te et de fonte alieno
ne biberis. et quod aperte audimus: caritas dei diffusa
est in cordibus nostris per spiritum sanctum qui
datus est nobis, hoc figurate audimus: fons aquae tuae
sit tibi proprius et nemo alienus communicet tibi.
multa enim munera dei possunt habere et alieni, non solum
ista communia cum lapidibus et arboribus, sicuti est esse et
uigere, nec solum communia cum pecoribus, sicuti spirare
sentire, sed etiam maiora iam hominum propria, sicuti est
ratio, locutio, artes utiles innumerabiles et alia multa. ipsa
etiam quae domui dei data sunt nonnulla ex eis habent alieni, [*] [*]

Iam sufficiat; desinite talibus agere. omnia, quae huiusmodi
protuleritis, aut pro nobis sunt aut, ut multum causae
nostrae minuam, incertum est pro quibus sint; sed libenter in
opertis immoramini, ne fateri aperta cogamini. ecce ecclesia
rogo: quid patimini? ecce ecclesia tot manifestissimis sanctarum
scripturarum testimoniis commendata et expressa, praedicta
et demonstrata: sicut audiuimus, ita et uidimus.
quid tergiuersaris quomodo suscipiaris? cur detrectas sic suscipi,
quomodo illa suscipit, cui testimonium perhibet qui
mentiri non potuit? doce scripturas canonicas aperte dixisse
baptizandum esse in catholica ecclesia, qui apud haereticos in
nomine patris et filii et spiritus sancti fuerit baptizatus. quodsi
hoc docere non potes, illud doce, huic communioni tuae, id
est parti Donati, ubi hoc didicisti, apertum aliquod et manifestum
testimonium a scripturis canonicis perhiberi, et fatebor
ad te esse transeundum nec aliter esse suscipiendos haereticos
quam sicut suscipit ecclesia in qua es, quia tali testimonio
declarata est. quid aestuas, quid perturbaris? non inuenis in
scripturis canonicis, quod a te iustissime exigimus. nam quod
dicere soletis: ubi pascis, ubi cubas in meridie, uides
quale sit et quam pro te non sit. noli ergo talia quaerere, [*] [*]

Ego itaque sic te suscipio, quemadmodum suscipit semen
Abrahae in quo benedicuntur omnes gentes. hoc forte
obscurum esset, nisi Paulus aperuisset semen Abrahae, quod
est Christus. sic te suscipio, quemadmodum suscipit illa
sterilis, cuius multi filii magis quam eius quae habet
uirum — quod obscurum esset, nisi Paulus dixisset ipsam esse
ecclesiam matrem nostram, cui dictum est: dominus qui
eruit te ipse deus uniuersae terrae uocabitur, cui dictum
est: terra tua orbis terrarum —, sicut suscipit regina
illa, de qua in psalmis dicitur: adstitit regina a dextris
tuis, et cui dicitur: pro patribus tuis nati sunt tibi filii:
constitues eos principes super omnem terram. postremo,
ne multa commemorem, sic te suscipio, sicut suscipit ecclesia
per omnes gentes, incipiens ab Hierusalem, sicut suscipit
ecclesia, quae testis est Christo in Hierusalem et in tota Iudaea
et Samaria et usque in totam terram. ille enim te suscipit, [*] [*]