Contra Adimantum (26)

De eo, quod scriptum est in Amos propheta: si fieri
potest, ut ambulantes duo in uia minime se agnoscant,
et leo sine praeda ad catulum suum reuertatur;
si decidet auis sine aucupe in terram, si tendunt
muscipulam sine causa, ut nihil capiant; si dabit
sonum tuba in ciuitate, ut plebs non terratur: ita etiam
malum aliquod in ciuitate non perpetratur, quod dominus
non faciet. malum hoc loco non peccatum, sed poena
intellegenda est. dupliciter enim appellatur malum: unum quod
homo facit. alterum quod patitur; quod facit. peccatum est;
quod patitur, poena. de poenis ergo loquebatur propheta, cum
hoc diceret. diuina enim prouidentia cuncta moderante et
gubernante ita homo male facit. quod uult. ut male patiatur,
quod non uult. sic autem isti accusant prophetam ista dicentem,
quasi in euangelio non legerint: nonne duo passeres [*] [*]

asse ueneunt et unus ex his non cadit in terram sine
uoluntate patris uestri? ita ergo deus malum facit, quod
non ipsi deo malum est, sed eis. in quos uindicat. itaque
ipse, quantum ad se pertinet, bonum facit. quia omne iustum
bonum est, et iusta est illa uindicta. et ideo non est contrarium,
quod Adimantus obicit dixisse dominum: arbor bona
fructus bonos facit; mala autem arbor malos fructus
facit. quamuis enim malum sit gehenna damnato. iustitia
tamen dei bona est et ipse fructus est ex arbore bona. ille
autem malis peccatorum suorum thesaurizauit sibi iram in
die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique
secundum opera sua. quamquam duae istae arbores manifestissime
in similitudine duorum hominum positae sint, id est
iusti et iniusti, quia nisi quisque uoluntatem mutauerit, bonum
operari non potest. quod in nostra potestate esse positum alio
loco docet, ubi ait: aut facite arborem bonam et fructum
eius bonum: aut facite arborem malam et fructum
eius malum. illis enim hoc dicit. qui putabant se bona
loqui posse. cum essent mali, hoc est bonos fructus facere,
cum essent arbores malae. sic enim et subiungit: hypocritae,
quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? mala
ergo arbor fructus bonos facere non potest: sed ex mala fieri
bona potest, ut bonos fructus ferat. fuistis enim aliquando
tenebrae, inquit, nunc autem lux in domino. tamquam
si diceret: fuistis aliquando arbores malae et ideo tunc non
poteratis nisi malos fructus facere; nunc autum lux in
domino, id est iam facti arbores bonae date fructus bonos; [*] [*]
quod sequitur dicens: sicut filii lucis ambulate — fructus
enim luminis est in omni iustitia et ueritate — probantes
quid sit beneplacitum domino. nam in ipso
euangelii capitulo, si non studio maliuolentiae fureret Adimantus,
potuit aduertere, quomodo dicatur deus malum facere.
ibi enim ait dominus, quod etiam iste commemorauit: omnis
arbor, quae non facit fructus bonos, excidetur et in
ignem mittetur. haec sunt mala, quae deus facit, id est
peccatoribus poenas, quod in ignem mittet arbores, quae in
malitia perseuerantes fieri bonae noluerint, cum hoc ipsis
arboribus malum sit. deus autem, ut saepe dixi, non dat
fructus malos, quia iustitiae fructus est uindicta peccati.