Contra Adimantum (15)

De eo. quod in leuitico scriptum est: separate a
mundo inmundum et nemo manducet carnem cameli,
asini et leporis et porci et aquilae et milui et corui
et uulturis et reliquorum. nusquam manifestius plenissima
dolis et fraudibus anima huius hominis deprehendi potest,
qui tamquam sibi aduersa atque contraria de utroque testamento
capitula obiecit. quam in hoc loco, ubi commemorauit
in leuitico scriptum esse, ut a nonnullis animalium carnibus
temperetur. namque huic sententiae illud ex euangelio credidit
obponendum. ubi dominus dicit: nihil est ingrediens in
hominem coinquinans eum. sed ea, quae procedunt
de eo, coinquinant. hoc si inprudens fecit, nihil caecius;
si autem sciens, nihil sceleratius. nonne ipse paulo ante posuerat
apostoli testimonium dicentis: bonum est. fratres,
non manducare carnem neque bibere uinum, drim cupit
de nouo testamento ueteri aduersari. ubi dictum est: secundum
desiderium animae tuae occide et manduca omnem
carnem? quomodo ergo nunc placet ei sententia domini. qua
dicit nihil esse ingrediens in hominem. quod coinquinet eum,
sed ea coinquinare, quae de homine procedunt? ubi se iste
abscondet ab hac sententia? quo fugiet. dicat mihi, quando
inmunditiam carnium fugiendam et a cibis sanctorum separandam
peruersa et superstitiosa imaginatione continentiae
praecipit? certe enim si uerum est non coinquinare illa, quae [*] [*]

ingrediuntur in hominem, cum magno errore inmundas esse
dicunt escas Manichaei. cum homines carne uescuntur. si
autem inmundae sunt tales escae, quid de isto testimonio
facient. quod euangelica et diuina auctoritate prolatum est,
ubi dominus dicit non C'oinquinari hominem iis, quae ingrediuntur
in eum. sed iis, quae procedunt de illo ? an forte
dicturi sunt. sicut solent dicere. cum scripturarum eos urget
auctoritas. hoc capitulum a corruptoribus scripturarum insertum
esse euangelio? cur ergo Adimantus hoc capitulo teste utitur
et inde conatur uetus testamentum obpugnare. unde ipse prosternitur?
cum enim quispiam catholicus christianus utriusque
scripturae uenerator et intellector ei responderit haec non esse
contraria. quod illa de quorundam carnibus animalium, quibus
non esse uescendum populo adhuc carnali praeceptum est, ad
significationem posita sint humanorum morum. quos ecclesia,
quae corpus est domini. in suae unitatis uinculum stabile et
sempiternum recipere non potest tamquam inmundas escas
respuens et in sua uiscera non conuertens. ut illa omnia
praecepta carnali populo inposita futuram disciplinam spiritalis
populi prophetarent. et ideo non repugnare sententiae
domini. qua uerissime dicit non coinquinari hominem iis, quae
per escam ingrediuntur in eum. illa enim sententia seruis
onera inponit: ista iam liberis iugum excutit seruitutis. et illa
tamen sic dicta est, ut seruorum onera fidem praenuntient
liberorum. omnia enim, sicut dicit apostolus, in figura
contingebant eis propter nos, in quos finis saeculorum
obuenit. si ergo in figuram contingebant, quae patiebantur.
in figuram accipiebant, quae monebantur. [*] [*]

Cum ergo ista respondero et hoc modo non esse contraria
duo ista capitula de singulis testamentis conlata monstrauero,
quid iste facturus est. contra quem dicit grauissimum
testimonium testis. quem contra aduersarium ipse produxit?
ipse enim commemorauit de euangelio testimonium domino
dicente non coinquinari hominem iis escis, quae ingrediuntur
in eum ; et ipse carnibus abstinendum tamquam ab inmundis
escis monere et docere non cessat. et tamen sensit. quantam
plagam sibi infligeret et quanto ictu repercussus se ipse
sauciaret. ne quis enim eum interrogaret et diceret: quomodo
ergo prohibetis carnibus uesci, si dominus dicit, sicut tu ipse
commemoras: nihil est ingrediens in hominem coinquinans
eum, sed ea, quae procedunt de eo. coinquinant?
uoluit quasi adhibere medicinam sine causa in mortifero uul-,
nere. sic enim posuit ipsum euangelicum testimonium. in
euangelio. inquit, dicit ad turbam dominus: audite et intellegite,
nihil est ingrediens in hominem coinquinans
eum et cetera. quod ergo commemorauit dominum hoc ad
turbam dixisse. nihil aliud ostendit. nisi non se ignorantia.
sed malitia fecisse quod fecit, ut postea diceret auditoribus
suis ad turbam dominum ista locutum esse, non ad paucos
sanctos. quales se ipsi uideri uolunt, ut, quoniam suos auditores
tamquam adhuc inmundos permittunt carnibus uesci.
sibi autem quasi iam mundis consceleratum et nefarium esse
arbitrantur, hoc etiam dominum sensisse uideatur, quod non
paucos sanctos, sed turbas ista docuerit.s o hominem pessimum,
securum de neglegentia generis humani ad occultandas deceptiones
suas! non enim credebat aliquem existere, qui arriperet
euangelium (et consequentia legeret et inueniret hominem [*]

in ipsis pratis, quibus dominus greges suos pascit, laqueos
incautis et minus prouidis abscondentem. nam de his uerbis
commoti discipuli et non credentes proprie, sed potius figurate
dominum locutum esse. cum diceret non coinquinari hominem
iis. quae per cibos ingrediuntur in eum, quoniam Iudaei erant
etiam ipsi discipuli, qui fugiendos quarundam carnium cibos
a pueritia insitum acceperant, accedentes ad eum dixerunt ei :
scis. quia pharisaei audito uerbo scandalizati sunt?
at ille respondens ait? omnis plantatio, quam non
plantauit pater meus caelestis, eradicabitur. sinite
illos: caeci sunt et duces caecorum. caecus autem si
caeco ducatum praestet. ambo in foueam cadunt. cum
ergo infidelitatem Iudaeorum plantationem appellaret, quam
non plantauit pater caelestis, tamen adhue Petrus putans esse
illam parabolam et propterea reprehensos Iudaeos et caecos
dictos, quod eam intellegere non potuerint, respondens dixit ei:
edissere nobis parabolam istam. et ille manifestissime
ostendens non esse parabolam, sed propriam locutionem, dixit
ad eos: adhuc et uos sine intellectu estis? non intellegitis,
quia omne. quod in os intrat, in uentrem uadit
et in secessum emittitur? quae autem procedunt de
ore, de corde exeunt, et ea coinquinant hominem. de
corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia,
adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae;
haec sunt, quae coinquinant hominem. non
lotis autem manibus manducare non coinquinat hominem.
de non lotis autem manibus Iudaei mouerant quaestionem,
cuius occasione dominus generaliter de iis, quae in os
intrant et in uentrem uadunt et in secessum emittuntur, hoc [*] [*]
est de alimentis nostris dixit sententiam. quamquam ergo
conuocatis ad se turbis eum dixisse scriptum sit non quod
intrat in os coinquinat hominem. sed quod procedit
ex ore' tamen iste quo timoro hoc addiderit uerbis suis, quibus
huiusmodi testimonium commemorauit, satis adparet. sicut
paulo ante dictum est. ut haberet quod responderet eis. qui
sibi quaestionem mouissent. cur primates Manichaeorum nefas
sibi esse existiment carnibus uesci. uidelicet ut illud. quod
dominus ait, turbis tantum. non electis concessisse uideretur.
sed cum ex consequentibus declaratum sit etiam Petro seorsum
interroganti audientibusque eum discipulis, quos utique ad
culmen ecclesiae producebat. ita respondisse dominum. ut neque
per parabolam se illa dixisse testatus sit et ad omnes
pertinere monstrauerit: non habent isti. unde auferant cibos
de faucibus hominum et eas laqueo superstitionis astringant.

Fortassis aliquis eorum dicat: edissere ergo, quid significet
caro porci et cameli et leporis et milui et corui et ceterorum.
a quibus abstinendum in lege praecipitur. nolo. quia
longum est. sed fac me non posse, numquid propterea nullus
potest ? et sunt iam uolumina innumerabilia, in quibus ista
exposita sunt. nobis tamen ad hos refellendos satis est, quod
eas obseruationes umbram esse futurorum non ego, sed apostolus
dicit. cum etiam uetat seruiliter obseruari, sed tamen
aliquid significare declarat dicens: nemo ergo uos iudicet
in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae
aut sabbatorum, quod est umbra futurorum.
illa itaque futura, quae in illis obseruationibus significabantur,
posteaquam per dominum legum Christum uenerunt, ablatae
sunt seruiles obseruationes, sed earum interpretationes [*] [*]

tenentur a liberis. quicquid enim futuram ecclesiam significauit.
prophetia est. habes autem eundem apostolum dicentem: spiritum
nolite extinguere. prophetiam nolite spernere:
omnia legite, quae bona sunt. tenete. legenda est ergo
scriptura diuina et spiritus sancti dispensatio cognoscenda et
intuenda prophetia; et reicienda carnalis seruitus et liberalis
intellegentia retinenda.