Contra Adimantum (14)

De eo, quod scriptum est in deuteronomio: secundum
desiderium animae tuae occide et manduca omnem
carnem iuxta uoluptatem. quam dedit tibi dominus.
caue autem. ne sanguinem manduces. sed effunde
tamquam aquam super terram. his uerbis legis Adimantus
contrarium esse arbitratur. quod in euangelio dominus ait:
non grauentur corda uestra cruditate et uinolentia
et curis saecularibus et quod ait apostolus: bonum est
non manducare carnem neque bibere uinum et iterum:
non potestis mensae domini participare et mensae
daemoniorum. nos autem omnia haec siue quae in uetere
siue quae in nouo testamento scripta sunt, et suis causis
exigentibus posita dicimus et sibi aduersa non esse monstramus.
quamquam et ipse in his uerbis, quae posuit de uetere testamento,
animaduertere potuit non ad inmoderatam uoracitatem
pertinere quod dictum est: secundum desiderium animae
tuae occide et manduca omnem carnem, quando sequitur:
iuxta uoluptatem. quam dedit tibi dominus. inmoderatam.
ratam enim uoluptatem non dedit tibi dominus, sed quanta
sustentationi naturae salutique sufficiat. quisquis autem sequitur
inmoderatam uoracitatem, suum uitium sequitur, non eam
uoluptatem, quam dedit dominus: et ideo non est contrarium
quod in euangelio positum est: non grauentur corda uestra
cruditate et uinolentia et curis saecularibus. cum enim
quisque non replet nisi eam uoluptatem, quam dedit dominus,
id est modestam atque naturalem, non grauatur cor eius cruditate
et uinolentia et curis saecularibus. [*] [*]

De carne autem uon manducanda et non bibendo uino
quod ait apostolus, non quia illa inmunda arbitratus est. hoc
praecepit. sicut isti existimant et errantes in errorem praecipitant,
quibus talia persuaserunt. sed cum ipse posuerit causam.
cur hoc dixerit, non est nobis haec interpretanda uel exponenda
sententia. sufficit enim ipsum de apostoli epistula totum locum
huic sermoni contexere. ut et causa manifeste adpareat, cur
hoc apostolus dixerit. et istorum fraus. qui particulas quasdam
de scripturis eligunt. quibus decipiant inperitos non conectentes,
quae supra et infra scripta sunt, ex quibus uoluntas
et intentio scriptoris possit intellegi. sic ergo apostolus dicit:
infirmum autem in fide recipite, non in diiudicationibus
cogitationum. alius quidem credit manducare
omnia; qui autem infirmus est. holera manducet. qui
manducat. non manducantem non spernat, et qui non
manducat manducantem non iudicet: deus enim illum
recepit. tu quis es. qui iudices alienum seruum? suo
domino stat aut cadit. stabit autem; potens est enim
dominus statuere illum. alius quidem iudicat alternos
dies. alius autem iudicat omnem diem. unusquisque
in suo intellectu abundet. qui sapit diem, domino
sapit, et qui manducat, domino manducat: gratias
enim agit deo: et qui non manducat, domino non manducat
et gratias agit deo. nemo enim nostrum sibi [*] [*]

uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino
uiuimus; siue morimur, domino morimur. siue ergo
uiuimus siue morimur, domini sumus. ad hoc enim
Christus mortuus est et resurrexit. ut mortuorum et
uiuorum dominetur. tu autem quare iudicas fratrem
tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum? omnes enim
adstabimus ante tribunal domini. scriptum est enim:
uiuo ego. dicit dominus, quia mihi curuabit omne
genu et confitebitur omnis lingua deo. igi-tur unusquisque
nostrum pro se rationem reddet. non ergo
amplius inuicem iudicemus. sed hoc magis iudicate.
ne ponatis offendiculum aut scandalum fratribus. scio
et certus sum in domino Iesu, quia nihil commune
. per illum. nisi qui putat aliquid esse commune. illi
commune est. nam si propter escam frater tuus contristatur,
iam non secundum caritatem ambulas. noli
in esca tua illum perdere. pro quo Christus mortuus
est. non ergo blasphemetur bonum nostrum. non est
enim regnum dei esca et potus, sed iustitia et pax et
gaudium in spiritu sancto. qui enim in hoc seruit
Christo, placet deo et probatus est hominibus. itaque
quae pacis sunt sectemur, et quae ad aedificationem
sunt in inuicem. noli propter escam destruere opus
dei. omnia quidem munda. sed malum est homini. qui
per offensionem manducat. bonum est non manducare
carnem neque bibere uinum neque in quo frater tuus
offenditur. tu fidem quam habes penes te ipsum, habe
coram deo. beatus qui non iudicat semetipsum in quo [*]
probat. qui autem diiudicat, si manducauerit, damnatus
est. quia non ex fide. omne autem quod non est
ex fide. peccatum est. numquid opus est cuiusquam interpretatione,
ut intellegatur, et cur hoc apostolus dixerit et
quanta isti malitia de scripturis certa quaeque decerpant,
quibus circumueniant inperitos ? nam et munda esse omnia
dixit apostolus secundum fidem et ei esse inmunda, qui putat
inmunda et tunc esse ab eis temperandum, cum per offensionem
accipiuntur. id est cum aliquis infirmus putat sibi ab
omnibus carnibus temperandum. ne incidat in carnem immolaticiam,
et ideo eum qui manducat potest arbitrari in honorem
idolorum id facere et ex eo grauiter, offendi, cum ipsa immolaticia
caro, si ex fide a nesciente accipiatur. neminem maculet.
unde alio loco idem apostolus interrogari uetat. cum quid de
macello emitur uel ab aliquo infideli quisquam uocatus in
mensa eius exhiberi sibi carnes uidet, quas isti inmundas
arbitrantur non propter immolationem, sed quia carnes sunt,
cum apostolus clamet omnia munda esse et omnem creaturam
dei bonam esse et omnia sanctificari per uerbum et orationem
et tamen temperandum ab eis, si quis forte infirmus offenditur.
et quodam loco apertissime istos significauerit. cum dicit in
nouissimis temporibus futuros quosdam prohibentes nubere,
abstinentes a cibis, quos deus creauit. hos enim proprie designat,
qui non propterea temperant a cibis talibus, ut aut
concupiscentiam suam refrenent aut infirmitati alterius parcant,
sed quia ipsas carnes inmundas putant et earum creatorem
deum esse negant. nos autem teneamus apostolicam [*] [*]
disciplinam dicentem, quod omnia munda sint mundis seruata moderatione
euangelica, ut non grauentur corda nostra cruditate et
uinolentia et curis saecularibus..

Nam illud, quod idem apostolus ait: non potestis
mensae domini communicare et mensae daemoniorum,
non uideo, cur obponendum huic loco legis et quasi contrarium
Manichaei esse crediderint. non enim de immolationibus
lex loquitur, cum in deuteronomio dicitur: secundum desiderium
animae tuae occide et manduca omnem carnem
iuxta uoluptatem, quam dedit tibi dominus, sed de
cibis, qui pertinent ad hominis alimentum. sed quoniam Manichaei
etiam cum ad hominis cenam quaeque animalia praeparantur,
immolationem esse dicunt, secundum suum intellectum
ista contraria esse putauerunt. propterea et illum commemorauerunt
locum, ubi apostolus ait: quae immolant gentes,
daemoniis immolant et non deo, cum apostolus apertissime
de uictimis loqueretur, quae in templo offeruntur daemonibus,
non de his escis, quas sibi homines praeparant. sic
enim dicit: quid ergo? dico quia idolis immolatum est
aliquid, aut idolum est aliquid? sed quia quae immolant,
daemoniis et non deo immolant. nolo uos socios
daemoniorum fieri. non potestis calicem domini bibere
et calicem daemoniorum. non potestis mensae domini
participare et mensae daemoniorum. an aemulamur
dominum? numquid fortiores illo sumus? omnia licita
sunt, sed non omnia expediunt; omnia licita sunt,
sed non omnia aedificant. nemo quod suum est quaerat,
sed id quod alterius. omne quod in macello uenit, [*] [*]

manducate nihil interrogantes propter conscientiam.
domini est enim terra et plenitudo eius. si quis uos
uocauerit ex infidelibus et uolueritis ire, omnia. quae
adponuntur uobis, manducate nihil diiudicantes propter
conscientiam. si quis autem uobis dixerit. quia
hoc immolaticium est, nolite manducare propter
illum, qui indicauit, et propter conscientiam; conscientiam
autem dico non tuam, sed alterius. quare
enim libertas mea iudicatur ab aliena conscientia?
ego cum gratia participo, utquid blasphemor. pro
quo ego gratias ago? siue igitur manducatis siue
bibitis siue quodcumque facitis, omnia in gloriam
dei facite. haec adtendant Manichaei et uideant, quomodo
dictum sit in deuteronomio: secundum desiderium animae
tuae occide et manduca omnem carnem iuxta
uoluptatem, quam tibi dedit dominus. Quod enim de
quibusdam carnibus non manducandis ludaeis praeceptum est
et inmundae sunt dictae. ad significationem ualet hominum
inmundorum, qui per figuras in ueteribus scripturis sunt
signati. sicuti enim bos ille, cui trituranti uetat os alligari,
euangelistam significat, sicut apostolus apertissime exponit,
ita et illa, quae prohibita sunt, quasdam hominum inmunditias
significant, quae in societatem corporis Christi, id est
in ecclesiam stabilem et sempiternam non recipiuntur. nam [*] [*]
quod ad cibos adtinet. omnino nihil inmundum esse. sed
malum esse homini, qui per offensionem manducat, manifestissime
adparet.