Scaife ATLAS

CTS Library / De civitate dei

De civitate dei (5.23)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa003.opp-lat3:5.23
Refs {'start': {'reference': '5.23', 'human_reference': 'Book 5 Chapter 23'}}
Ancestors [{'reference': '5'}]
Children []
prev
plain textXML
next
CAPUT XXIII. De bello, in quo Radagaisus rex Gothorum, daemonum cultor, uno die cum ingentibus copiis suis uictus est.

Quod tamen nostra memoria recentissimo tempore Deus
mirabiliter et misericorditer fecit, non cum gratiarum actione [*]

259
commemorant, sed, quantum in ipsis est, omnium si- fieri
potest hominum obliuione sepelire conantur; quod a nobis si
tacebitur, similiter erimus ingrati. Cum Radagaisus, rex
Gothorum, agmine ingenti et inmani iam in Urbis uicinia
constitutus Romanis ceruicibus inmineret, uno die tanta celeritate
sic uictus est, ut ne uno quidem non dicam extincto,
sed uulnerato Romanorum multo amplius quam centum milium
prosterneretur eius exercitus adque ipse mox captus poena
debita necaretur. Nam si ille tam inpius cum tantis et tam
inpiis copiis Romam fuisset ingressus. cui pepercisset? quibus
locis martyrum honorem detulisset? in qua persona Deum
timeret? cuius non sanguinem fusum, cuius pudicitiam uellet
intactam? Quas autem isti pro dis suis uoces haberent, quanta
insultatione iactarent, quod ille ideo uicisset, ideo tanta potuisset,
quia cottidianis sacrificiis placabat adque inuitabat
deos, quod Romanos facere Christiana religio non sinebat?
Nam propinquante iam illo his locis, ubi nutu summae maiestatis
obpressus est, cum eius fama ubique crebresceret, nobis
aput Carthaginem dicebatur, hoc credere spargere iactare paganos,
quod ille dis amicis protegentibus et opitulantibus,
quibus immolare cottidie ferebatur, uinci omnino non posset
ab eis, qui talia dis Bomanis sacra non facerent nec fieri a
quoquam permitterent. Et non agunt miseri gratias tantae
misericordiae Dei, qui cum. statuisset inruptione barbarica [*] [*]
260
grauiora pati dignos mores hominum castigare, indignationem
suam tanta mansuetudine temperauit, ut illum primo
faceret mirabiliter uinci, ne ad infirmorum animos euertendos
gloria daretur daemonibus, quibus eum supplicare constabat;
deinde ab his barbaris Roma caperetur, qui contra omnem
consuetudinem gestorum ante bellorum ad loca sancta confugientes
Christianae religionis reuerentia tuerentur ipsisque
daemonibus adque inpiorum sacrificiorum ritibus, de quibus
ille praesumserat, sic aduersarentur nomine Christiano, ut
longe atrocius bellum cum eis quam cum hominibus gerere
uiderentur; ita uerus dominus gubernatorque rerum et Romanos
cum misericordia flagellauit, et tam incredibiliter uictis
supplicatoribus daemonum nec saluti rerum praesentium necessaria
esse sacrificia illa monstrauit, ut ab his qui non peruicaciter
caciter contendunt, sed prudenter adtendunt, nec propter
praesentes necessitates uera religio deseratur, et magis aeternae
uitae fidelissima expectatione teneatur.

Tokens

CAPUT 1 w 5
XXIII 1 w 10
De 1 w 13
bello 1 w 18
in 1 w 21
quo 1 w 24
Radagaisus 1 w 34
rex 1 w 37
Gothorum 1 w 45
daemonum 1 w 54
cultor 1 w 60
uno 1 w 64
die 1 w 67
cum 1 w 70
ingentibus 1 w 80
copiis 1 w 86
suis 1 w 90
uictus 1 w 96
est 1 w 99
Quod 1 w 104
tamen 1 w 109
nostra 1 w 115
memoria 1 w 122
recentissimo 1 w 134
tempore 1 w 141
Deus 1 w 145
mirabiliter 1 w 156
et 1 w 158
misericorditer 1 w 172
fecit 1 w 177
non 1 w 181
cum 2 w 184
gratiarum 1 w 193
actione 1 w 200
1 1 w 201
extenuabit 1 w 211
JL 1 w 213
pe 1 w 215
n 13 w 217
eC 1 w 220
3XX 1 w 223
III 2 w 227
a 13 w 229
4 1 w 230
i 23 w 231
mithridaticum 1 w 244
i 27 w 246
m 16 w 247
2 1 w 249
C 3 w 251
metridat 1 w 260
p 4 w 262
quadr 1 w 267
annis 1 w 273
q 3 w 274
v 1 w 276
6 1 w 277
a 18 w 278
pergenda 1 w 286
a 20 w 288
m 18 w 289
2 2 w 291
C 4 w 292
11 1 w 294
phedusque 1 w 303
C 5 w 304
14 1 w 306
paulo 1 w 311
lu 1 w 313
e 30 w 315
ilico 1 w 320
LAC 1 w 323
illico 1 w 330
r 19 w 331
16 1 w 333
romatLf 1 w 340
C 7 w 342
17 1 w 344
ca 1 w 346
̀£ 1 w 347
eleriter 1 w 355
C 8 w 356
19 1 w 358
bu 2 w 360
euentif 1 w 367
bu 3 w 370
m 20 w 371
2 3 w 373
e 36 w 375
23 1 w 377
aduefuf 1 w 384
C 9 w 385
26 1 w 387
reda- 1 w 392
gasius 1 w 398
p 8 w 399
27 1 w 401
cupiis 1 w 407
C 10 w 408
29 1 w 410
actionem 1 w 418
commemorat 1 w 428
n 19 w 429
C 11 w 430
commemorant 1 w 441
sed 1 w 445
quantum 1 w 453
in 3 w 455
ipsis 1 w 460
est 2 w 463
omnium 1 w 470
si- 1 w 473
fieri 1 w 478
potest 1 w 484
hominum 1 w 491
obliuione 1 w 500
sepelire 1 w 508
conantur 1 w 516
quod 1 w 521
a 32 w 522
nobis 1 w 527
si 5 w 529
tacebitur 1 w 538
similiter 1 w 548
erimus 1 w 554
ingrati 1 w 561
Cum 1 w 565
Radagaisus 2 w 575
rex 2 w 579
Gothorum 2 w 587
agmine 1 w 594
ingenti 2 w 601
et 3 w 603
inmani 1 w 609
iam 1 w 612
in 9 w 614
Urbis 1 w 619
uicinia 1 w 626
constitutus 1 w 637
Romanis 1 w 644
ceruicibus 1 w 654
inmineret 1 w 663
uno 2 w 667
die 2 w 670
tanta 1 w 675
celeritate 1 w 685
sic 1 w 688
uictus 2 w 694
est 4 w 697
ut 2 w 700
ne 6 w 702
uno 3 w 705
quidem 1 w 711
non 2 w 714
dicam 1 w 719
extincto 1 w 727
sed 2 w 731
uulnerato 1 w 740
Romanorum 1 w 749
multo 1 w 754
amplius 1 w 761
quam 1 w 765
centum 1 w 771
milium 1 w 777
prosterneretur 1 w 791
eius 1 w 795
exercitus 1 w 804
adque 1 w 809
ipse 1 w 813
mox 1 w 816
captus 1 w 822
poena 1 w 827
debita 1 w 833
necaretur 1 w 842
Nam 1 w 846
si 8 w 848
ille 1 w 852
tam 2 w 855
inpius 1 w 861
cum 4 w 864
tantis 1 w 870
et 7 w 872
tam 3 w 875
inpiis 1 w 881
copiis 2 w 887
Romam 1 w 892
fuisset 1 w 899
ingressus 1 w 908
cui 1 w 912
pepercisset 1 w 923
quibus 1 w 930
locis 1 w 935
martyrum 1 w 943
honorem 1 w 950
detulisset 1 w 960
in 17 w 963
qua 4 w 966
persona 1 w 973
Deum 1 w 977
timeret 1 w 984
cuius 1 w 990
non 3 w 993
sanguinem 1 w 1002
fusum 1 w 1007
cuius 2 w 1013
pudicitiam 1 w 1023
uellet 1 w 1029
intactam 1 w 1037
Quas 1 w 1042
autem 1 w 1047
isti 1 w 1051
pro 2 w 1054
dis 1 w 1057
suis 2 w 1061
uoces 1 w 1066
haberent 1 w 1074
quanta 1 w 1081
insultatione 1 w 1093
iactarent 1 w 1102
quod 2 w 1107
ille 2 w 1111
ideo 1 w 1115
uicisset 1 w 1123
ideo 2 w 1128
tanta 2 w 1133
potuisset 1 w 1142
quia 1 w 1147
cottidianis 1 w 1158
sacrificiis 1 w 1169
placabat 1 w 1177
adque 2 w 1182
inuitabat 1 w 1191
deos 1 w 1195
quod 3 w 1200
Romanos 1 w 1207
facere 1 w 1213
Christiana 1 w 1223
religio 1 w 1230
non 4 w 1233
sinebat 1 w 1240
Nam 2 w 1244
propinquante 1 w 1256
iam 3 w 1259
illo 1 w 1263
his 1 w 1266
locis 2 w 1271
ubi 1 w 1275
nutu 1 w 1279
summae 1 w 1285
maiestatis 1 w 1295
obpressus 1 w 1304
est 6 w 1307
cum 5 w 1311
eius 2 w 1315
fama 1 w 1319
ubique 1 w 1325
crebresceret 1 w 1337
nobis 2 w 1343
aput 1 w 1347
Carthaginem 1 w 1358
dicebatur 1 w 1367
hoc 1 w 1371
credere 1 w 1378
spargere 1 w 1386
iactare 2 w 1393
paganos 1 w 1400
quod 4 w 1405
ille 3 w 1409
dis 2 w 1412
amicis 1 w 1418
protegentibus 1 w 1431
et 17 w 1433
opitulantibus 1 w 1446
quibus 2 w 1453
immolare 1 w 1461
cottidie 1 w 1469
ferebatur 1 w 1478
uinci 1 w 1484
omnino 1 w 1490
non 5 w 1493
posset 1 w 1499
ab 6 w 1501
eis 1 w 1504
qui 5 w 1508
talia 1 w 1513
dis 3 w 1516
Bomanis 1 w 1523
sacra 1 w 1528
non 6 w 1531
facerent 1 w 1539
nec 2 w 1542
fieri 2 w 1547
a 120 w 1548
quoquam 1 w 1555
permitterent 1 w 1567
Et 1 w 1570
non 7 w 1573
agunt 1 w 1578
miseri 2 w 1584
gratias 1 w 1591
tantae 1 w 1597
misericordiae 1 w 1610
Dei 1 w 1613
qui 6 w 1617
cum 6 w 1620
statuisset 1 w 1631
inruptione 1 w 1641
barbarica 1 w 1650
2 8 w 1651
oblibione 1 w 1660
sepellire 1 w 1669
L 4 w 1670
3 3 w 1671
quum 1 w 1675
radendo 1 w 1682
in 28 w 1684
cum 7 w 1687
corr 1 w 1691
L 5 w 1693
Quur 1 w 1698
e 165 w 1699
radagaisus 1 w 1709
L 6 w 1710
AI 1 w 1712
a 136 w 1713
d 42 w 1714
ep 4 w 1716
at 18 w 1718
k 1 w 1719
f 15 w 1720
radagaysua 1 w 1731
At 1 w 1733
radagaissus 1 w 1745
C 15 w 1746
radg 1 w 1751
isus 4 w 1756
b 33 w 1757
redagaisus 1 w 1768
q 26 w 1769
Rhadagaisus 1 w 1781
v 2 w 1782
o 96 w 1783
cerbicibue 1 w 1793
L 7 w 1794
6 4 w 1795
extinto 1 w 1802
C 16 w 1803
7 3 w 1804
sed 3 w 1807
nec 3 w 1810
uuln 2 w 1814
nec 4 w 1819
m 90 w 1820
2 9 w 1822
e 174 w 1824
8 1 w 1825
ipse 2 w 1829
mox 2 w 1832
captus 2 w 1838
codd 1 w 1842
excepto 1 w 1850
e 178 w 1851
qui 7 w 1855
post 1 w 1859
captus 3 w 1865
habet 1 w 1870
cam 2 w 1873
filiis 1 w 1879
ipse 3 w 1884
cum 8 w 1887
filiis 2 w 1893
mox 3 w 1896
captus 4 w 1902
v 3 w 1903
9 3 w 1904
t 141 w 1905
etam 1 w 1909
C 17 w 1910
10 1 w 1912
copiis 3 w 1918
m 96 w 1919
1 9 w 1921
sup 1 w 1924
lin 1 w 1928
e 182 w 1930
quibus 3 w 1936
locis 3 w 1941
martyrum 2 w 1949
honorem 2 w 1956
L 8 w 1957
A 5 w 1958
quibus 4 w 1965
honorem 3 w 1972
locis 4 w 1977
mart 3 w 1981
C 18 w 1983
rell 1 w 1987
v 4 w 1989
12 1 w 1991
bellet 1 w 1997
L 9 w 1998
13 1 w 2000
isti 3 w 2004
om 12 w 2006
at 19 w 2009
haberent 2 w 2017
tanta 4 w 2030
m 103 w 2031
2 11 w 2033
in 31 w 2035
marg 1 w 2039
infer 1 w 2045
d 51 w 2047
15 1 w 2049
placauat 1 w 2057
L 10 w 2058
17 2 w 2060
locis 5 w 2065
hie 1 w 2068
transpositione 1 w 2082
significata 1 w 2093
A 6 w 2094
19 2 w 2096
Karth 1 w 2101
a 171 w 2103
Domb 1 w 2107
spargere 2 w 2116
sup 2 w 2119
lin 2 w 2123
correctoris 1 w 2135
manu 1 w 2139
C 19 w 2140
aspargere 1 w 2150
A 7 w 2151
21 1 w 2153
immolare 2 w 2161
imm 3 w 2165
m 111 w 2166
2 13 w 2168
in 34 w 2170
ras 1 w 2173
e 199 w 2176
17 3 w 2178
grauiora 1 w 2187
pati 1 w 2191
dignos 1 w 2197
mores 1 w 2202
hominum 2 w 2209
castigare 1 w 2218
indignationem 1 w 2232
suam 1 w 2236
tanta 5 w 2241
mansuetudine 1 w 2253
temperauit 1 w 2263
ut 6 w 2266
illum 1 w 2271
primo 1 w 2276
faceret 1 w 2283
mirabiliter 2 w 2294
uinci 2 w 2299
ne 22 w 2302
ad 13 w 2304
infirmorum 1 w 2314
animos 1 w 2320
euertendos 1 w 2330
gloria 1 w 2336
daretur 1 w 2343
daemonibus 1 w 2353
quibus 5 w 2360
eum 2 w 2363
supplicare 1 w 2373
constabat 1 w 2382
deinde 1 w 2389
ab 11 w 2391
his 2 w 2394
barbaris 1 w 2402
Roma 5 w 2406
caperetur 1 w 2415
qui 11 w 2419
contra 1 w 2425
omnem 1 w 2430
consuetudinem 1 w 2443
gestorum 1 w 2451
ante 2 w 2455
bellorum 1 w 2463
ad 14 w 2465
loca 1 w 2469
sancta 1 w 2475
confugientes 1 w 2487
Christianae 1 w 2498
religionis 1 w 2508
reuerentia 1 w 2518
tuerentur 1 w 2527
ipsisque 1 w 2535
daemonibus 2 w 2545
adque 3 w 2550
inpiorum 1 w 2558
sacrificiorum 1 w 2571
ritibus 1 w 2578
de 11 w 2581
quibus 6 w 2587
ille 4 w 2591
praesumserat 1 w 2603
sic 2 w 2607
aduersarentur 1 w 2620
nomine 1 w 2626
Christiano 1 w 2636
ut 7 w 2639
longe 1 w 2644
atrocius 1 w 2652
bellum 1 w 2658
cum 9 w 2661
eis 2 w 2664
quam 3 w 2668
cum 10 w 2671
hominibus 1 w 2680
gerere 1 w 2686
uiderentur 1 w 2696
ita 4 w 2700
uerus 1 w 2705
dominus 1 w 2712
gubernatorque 1 w 2725
rerum 1 w 2730
et 28 w 2732
Romanos 2 w 2739
cum 11 w 2742
misericordia 2 w 2754
flagellauit 1 w 2765
et 29 w 2768
tam 6 w 2771
incredibiliter 1 w 2785
uictis 1 w 2791
supplicatoribus 1 w 2806
daemonum 2 w 2814
nec 5 w 2817
saluti 1 w 2823
rerum 2 w 2828
praesentium 1 w 2839
necessaria 1 w 2849
esse 1 w 2853
sacrificia 1 w 2863
illa 1 w 2867
monstrauit 1 w 2877
ut 9 w 2880
ab 12 w 2882
his 3 w 2885
qui 13 w 2888
non 8 w 2891
peruicaciter 1 w 2903
caciter 2 w 2910
contendunt 1 w 2920
sed 4 w 2924
prudenter 1 w 2933
adtendunt 1 w 2942
nec 7 w 2946
propter 1 w 2953
praesentes 1 w 2963
necessitates 1 w 2975
uera 1 w 2979
religio 3 w 2986
deseratur 1 w 2995
et 30 w 2998
magis 1 w 3003
aeternae 1 w 3011
uitae 1 w 3016
fidelissima 1 w 3027
expectatione 1 w 3039
teneatur 1 w 3047