De civitate dei (5.21)

CAPUT XXI. Romanum regnum a Deo uero esse dispositum, a quo est omnis potestas et cuius prouidentia reguntur uniuersa.

Quae cum ita sint, non tribuamus dandi regni adque imperii
potestatem nisi Deo uero, qui dat felicitatem in regno caelorum
solis piis; regnum uero terrenum et piis et inpiis.
sicut ei placet, cui nihil iniuste placet. Quamuis enim aliquid
dixerimus, quod apertum nobis esse uoluit: tamen multum
est ad nos et ualde superat uires nostras hominum occulta
discutere et liquido examine merita diiudicare regnorum. Ille
igitur unus uerus Deus, qui nec iudicio nec adiutorio deserit
genus humanum, quando uoluit et quantum uoluit Romanis
regnum dedit; qui dedit Assyriis, uel etiam Persis, a quibus
solos duos deos coli, unum bonum, alterum malum, continent
litterae istorum; ut taceam de populo Hebraeo, de quo iam
dixi quantum satis uisum est, qui praeter unum Deum non
coluit et quando regnauit. Qui ergo Persis dedit segetes sine
cultu deae Segetiae, qui alia dona terrarum sine cultu tot
deorum, quos isti rebus singulis singulos, uel etiam rebus
singulis plures praeposuerunt: ipse etiam regnum dedit sine
cultu eorum, per quorum cultum se isti regnasse crediderunt.
Sic etiam hominibus: qui Mario, ipse Gaio Caesari; qui
Augusto, ipse et Neroni; qui Vespasianis, uel patri uel filio,
suauissimis imperatoribus, ipse et Domitiano crudelissimo; et
ne per singulos ire necesse sit, qui Constantino Christiano,
ipse apostatae Iuliano, cuius egregiam indolem decepit amore
dominandi sacrilega et detestanda curiositas, cuius uanis
deditus oraculis erat, quando fretus securitate uictoriae naues,
quibus uictus necessarius portabatur, incendit; deinde feruide [*]

instans inmodicis ausibus et mox mento temeritatis occisus
in locis hostilibus egenum reliquit exercitum, ut aliter inde
non posset euadi, nisi contra illud auspicium dei Termini, de
quo superiore libro diximus, Romani imperii termini mouerentur.
Cessit enim Terminus deus necessitati, qui non cesserat
Ioui. Haec plane Deus unus et uerus regit et gubernat, ut
placet; et si occultis causis, numquid iniustis?