De civitate dei (4.1)

CAPUT I. De his, quae primo uolumine disputata sunt.

De ciuitate Dei dicere exorsus prius respondendum putaui
eius inimicis, qui terrena gaudia consectantes rebusque fugacibus
inhiantes, quidquid in eis triste misericordia potius admonentis
Dei quam punientis seueritate patiuntur, religioni
increpitant Christianae, quae una est salubris et uera religio.
Et quoniam, cum sit in eis etiam uulgus indoctum, uelut
doctorum auctoritate in odium nostrum grauius inritantur,
existimantibus inperitis ea, quae suis temporibus insolite
acciderint, per alia retro tempora accidere non solere, [*] [*] [*]

eorumque opinionem etiam his, qui eam falsam esse nouerunt, ut
aduersum nos iusta murmura habere uideantur, suae scientiae
dissimulatione firmantibus: de libris, quos auctores eorum ad
cognoscendam praeteritorum temporum historiam memoriae
mandauerunt, longe aliter esse quam putant demonstrandum
fuit et simul docendum deos falsos, quos uel palam colebant
uel occulte adhuc colunt, eos esse inmundissimos spiritus et
malignissimos ac fallacissimos daemones, usque adeo, ut aut
ueris aut fictis etiam, suis tamen criminibus delectentur, quae
sibi celebrari per sua festa uoluerunt, ut a perpetrandis
damnabilibus factis humana reuocari non possit infirmitas,
dum ad haec imitanda uelut diuina praebetur auctoritas. Haec
non ex nostra coniectura probauimus, sed partim ex recenti
memoria, quia et ipsi uidimus talia ac talibus numinibus
exhiberi, partim ex litteris eorum, qui non tamquam in contumeliam,
sed tamquam in honorem deorum suorum ista
conscripta posteris reliquerunt, ita ut uir doctissimus aput
eos Varro et grauissimae auctoritatis, cum rerum humanarum
adque diuinarum dispertitos faceret libros, alios humanis, alios
diuinis pro sua cuiusque rei dignitate distribuens non saltem
in rebus humanis, sed in rebus diuinis ludos scaenicos poneret,
cum utique, si tantummodo boni et honesti homines in ciuitate
essent, nec in rebus humanis ludi scaenici esse debuissent
Quod profecto non auctoritate sua fecit, sed quoniam eos
Romae natus et educatus in diuinis rebus inuenit. Et quoniam
in fine primi libri, quae deinceps dicenda essent, breuiter
posuimus et ex his quaedam in duobus consequentibus diximus,
expectationi legentium quae restant reddenda cognoscimus. [*]