De Carnis Resurrectione (52-54)

Videamus iam nunc, quo corpore uenturos mortuos
disputet. et bene, quod erupit statim ostendere, quasi quia
eiusmodi quaerat. stulte, inquit, tu; quod seminas non reuiuificatur,
nisi mortuum fuerit. hoc ergo iam de exemplo
seminis constet non aliam uiuificari carnem quam ipsam, quae
erit mortua, et ita sequentia relucebunt. nihil enim aduersus
regulam exempli licebit intellegi, ne, quia sequitur: et quod
seminas, non corpus quod futurum est seminas, idcirco
aliud resurrecturum corpus quam quod moriendo seminatur
existimes. ceterum excidisti ab exemplo. numquam enim frumento
seminato et in terra dissoluto ordeum erupit et non
id ipsum genus grani eademque natura et qualitas et forma.
denique unde (aliud.) si non id ipsum? et corruptela enim
ipsum est, dum ipsius est. sed enim et suggerit, quomodo
\'non quod futurum est corpus\' seminetur, dicens: sed nudum
granum, si forte, frumenti uel alicuius eiusmodi: deus
autem dat illi corpus prout uult. certe ei grano, quod
nudum seminari ait. certe, inquis. ergo saluum est cui dare
habet deus corpus. quomodo autem saluum est, si nusquam
est, si non resurgit, si non id ipsum resurgit? si non resurgit,
saluum non est. si non est et saluum, accipere corpus a deo
non potest. sed enim saluum omni modo constat. ad quid
ergo dabit illi deus prout uult corpus, habenti utique proprium
corpus illud nudum, nisi ut iam non nudum resurgat?
ergo additum erit quod corpori superstruitur, nec exterminatur
illud, cui superstruitur, sed augetur. saluum est autem quod [*] [*]

augetur. seritur enim solummodo granum sine folliculi ueste,
sine fundamento spicae, sine munimento aristae. sine superbia
culmi. exurgit autem copia feneratum, compagine aedificatum,
ordine structum, cultu munitum et usquequaque uestitum.
haec sunt ei corpus a deo aliud, in quod non abolitione sed
ampliatione mutatur, ut tunc et illud suum sit, quod extrinsecus
a deo adquirit: et unicuique seminum suum corpus;
puta re non suum, id est non pristinum. serui igitur exemplo
et conserua speculum eius carni: eandem credes fructificaturam,
quae sit seminata, ipsam, etsi pleniorem, non aliam, etsi
aliter reuertentem. accipiet enim et ipsa suggestum et ornatum,
qualem illi deus uoluerit superducere secundum merita.
sine dubio ad hoc direxit: non omnis caro eadem caro:
non ad denegandam substantiae communionem sed praerogatiuae
peraequationem, corpus honoris, non generis, in differentiam
redigens. in hoc et figurata subicit exempla animalium
et elementorum: alia caro hominis, id est serui dei, qui
uere homo est. alia iumenti, id est ethnici, — de quo et propheta:
adsimilatus est, inquit, homo inrationabilibus
iumentis, — alia caro uolatilium, id est martyrum, qui ad
superiora conantur, alia piscium, id est quibus aqua baptismatis
sufficit. sic et de supercaelestibus corporibus argumenta
committit: alia solis gloria, id est Christi. et alia lunae, id
est ecclesiae, et alia stellarum, id est seminis Abrahae. et
stella enim a stella differt in gloria, et corpora terrena
et caelestia, Iudaeus scilicet et Christianus. ceterum si non [*] [*]
figurate, satis uane mulorum et miluorum carnes et corpora caelestium
luminum apposuit humanis, non pertinentia ad condicionis
comparationem sicut nec ad resurrectionis consecutionem. postremo
cum per haec differentiam gloriae, non substantiae, conclusisset,
sic, inquit, et resurrectio mortuorum. quomodo? non
de alio aliquo, sed de sola gloria differens. rursus enim resurrectionem
ad eandem substantiam reuocans et ad granum denuo
spectans: seminatur n at u r, inquit, (in) c corruptela a, res resurgit t (in)incorruptela;
seminatur in dedecoratione, resurgit in
gloria: seminatur in infirmitate, resurgit in uirtute;
seminatur corpus animale, resurgit spiritale. certe non
aliud resurgit quam quod seminatur, nec aliud seminatur quam
quod dissoluitur humi, nec aliud dissoluitur humi quam caro.
hanc enim sententia dei elisit: terra es et in terram ibis,
quia et de terra erat sumpta. hinc et apostolus concepit seminari
eam dicere, cum rehibetur in terram, quia et seminibus
sequestratorium terra est, illic deponendis et inde repetendis.
ideoque et consignat imprimens: sic enim scriptum est, ne
aliud existimes esse seminari quam: in terram ibis, ex qua
es sumptus; sic nec alterius quam carnis. [sic enim scriptum
est.]

Sed corpus animale animam quidam argumentantur, ut
illum a carne auocent recidiuatum. porro cum constet fixumque
sit illud resurrecturum corpus, quod fuerit seminatum,
ad ipsius rei exhibitionem prouocabuntur. aut ostendant animam
seminatam post mortem, id est mortuam, id est
humi elisam disiectam dissolutam, quod in illam decretum [*] [*]

a deo non est; proponant corruptelam eius et dedecorationem
(et infirmitatem, ut ipsius sit etiam consurgere in
incorruptelam et in gloriam et in uirtutem. sed enim in
Lazaro, praecipuo resurrectionis exemplo, caro iacuit in infirmitate,
caro paene computruit in dedecorationem, caro interim
putuit in corruptionem, et tamen Lazarus caro resurrexit,
cum anima quidem, sed incorrupta, quam nemo uinculis lineis
strinxerat, nemo in sepulcro collocarat, nemo iam foetere senserat,
nemo quatriduo uiderat seminatam. totum habitum.
totum exitum Lazari omnium quoque caro hodie experitur.
anima uero nullius. in qua ergo stilus apostoli comparet, de
qua eum loqui constat, ea erit et corpus animale, cum seminatur,
et spiritale, cum suscitatur. nam ut ita intellegas.
manum adhuc porrigit, aeque de eiusdem scripturae auctoritate
factum retexens primum hominem Adam in animam
uiuentem. si Adam homo primus, caro autem homo ante
animam, sine dubio caro erit facta in animam. facta porro
in animam, cum esset corpus, utique animale corpus est facta.
quid eam appellari uelint quam quod per animam facta est.
quam quod ante animam non fuit, quam quod post animam
non erit, nisi cum resurgit? recepta enim anima rursus animale
corpus efficitur, ut fiat spiritale. non enim resurgit nisi
quod fuit. ita unde carni competit corpus animale dici, inde
animae nullo modo competit. caro enim ante corpus quam
animale corpus. animata enim, postea facta est corpus animale.
anima uero etsi corpus, tamen, quia ipsa est corpus non animatum
sed animans potius, animale corpus non potest dici [*] [*]
nec fieri quod facit. alii enim accidens facit illud animale:
non accidens autem alii quomodo se faciet animale? sicut
ergo ante animale corpus caro, recipiens animam. ita et postea
spiritale, induens spiritum. hunc ordinem apostolus disponens
in Adam quoque et in Christo. eum merito distinguit ut in
capitibus distinctionis ipsius *** at cum Christum nouissimum
Adam appellat, hinc eum recognosce ad carnis, non ad
animae, resurrectionem omnibus doctrinae uiribus operatum.
si enim et primus homo, Adam, caro, non anima, qui denique
in animam uiuam factus est, et nouissimus Adam, Christus, ideo
Adam quia homo, ideo homo quia caro, non quia anima. atque
ita (si) subiungit: non primum quod spiritale sed quod
animale, postea quod spiritale, secundum utrumque Adam.
ecquid tibi uidetur corpus animale et corpus spiritale in eadem
carne distinguere, cuius distinctionem in utroque Adam, id
est in utroque homine, praestruxit? ex qua enim substantia
pariant inter se Christus et Adam? scilicet ex carne. licet et
ex anima, sed carnis nomine homo uterque sunt; prior enim
caro homo. ex illa et ordinem admittere potuerunt, ut alter
primus, alter nouissimus homo, id est Adam, deputarentur.
ceterum diuersa in ordinem disponi non possunt, de substantia
dumtaxat. de loco enim aut tempore aut condicione forsitan
possint. hic autem de substantia carnis primus et nouissimus
dicti sunt, sicut et rursus primus homo de terra et secundas
de caelo; quia etsi de caelo secundum spiritum, sed homo [*] [*]
secundum carnem. itaque cum carni conueniat ordo in utroque
Adam, non animae, [ut primus homo in animam uiuam, nouissimus
in spiritum uiuificantem distincti sunt] aeque distinctio
eorum carni distinctionem praeiudicabit, ut de carne sit dictum:
non primum quod spiritale sed quod animale,
postea quod spiritale, atque ita eadem sit et supra
intellegenda et quae seminetur, corpus animale, et quae
resurgat, corpus spiritale, [quia non primum quod spiritale.
sed quod animale] quia primus Adam in animam, nouissimus
Adam in spiritum. totum de homine, totum de carne, quando
de homine quid ergo dicemus? nonne et nunc habet caro
, spiritum ex fide? ut quaerendum sit, quomodo corpus animale
dicatur seminari. plane accipit et hic spiritum caro, sed
arrabonem, animae autem non arrabonem sed plenitudinem.
itaque etiam propterea, maioris substantiae nomine, animale
corpus nuncupata est, in quo seminatur, futura proinde per
plenitudinem spiritus insuper spiritale, in quo resuscitatur.
quid mirum, si magis inde uocitata est, unde conferta est,
quam unde respersa est?

Ita de uocabulorum occasionibus plurimum quaestiones
subornantur, sicut et de uerborum communionibus. nam quia
et illud apud apostolum positum est: uti deuoretur mortale
auita, caro scilicet, deuorationem quoque ad perditionem
scilicet carnis arripiunt, quasi non bilem et dolorem dicamur
deuorare, id est abscondere ac tegere et intra nosmetipsos [*] [*]

continere. denique cum et illud scriptum sit: oportet mortale
hoc induere inmortalitatem, ostenditur, quomodo
mortale deuoretur a uita, dum indutum inmortalitate absconditur
et tegitur et intus continetur, non dum absumitur et
amittitur. ergo et mors, inquis, salua erit, cum fuerit deuorata.
ideo discerne pro sensibus communionem uerborum, et
integre intelleges. aliud enim mors et aliud mortale. aliter
itaque deuorabitur mors et aliter mortale. mors non capit
inmortalitatem, mortale autem capit. denique et scriptum est,
quod \'necesse sit mortale hoc induere inmortalitatem\'. quomodo
ergo capit? dum deuoratur a uita. quomodo deuoratur a uita?
dum recipitur et redigitur et includitur in ipsam. ceterum
mors merito (in) interitum deuoratur, quia et ipsa in hoc deuorat.
deuorauit, inquit, mors inualescendo, et ideo deuorata
est in contentionem. ubi est, mors, aculeus tuus? ubi
est, mors, contentio tua? proinde et uita, mortis scilicet
aemula, per contentionem deuorabit in salutem quod per
contentionem tum deuorauerit mors in interitum.