De Carnis Resurrectione (49-51)

Ventum est nunc ad carnem et sanguinem, * reuera
totius quaestionis. quas substantias quali condicione exhereda
uerit apostolus a dei regno, aeque de antecedentibus discere
est. primus, inquit, homo de terra, choicus, id est limacius,
id est Adam, secundus homo de caelo, id est
sermo dei. id est Christus, non alias tamen homo, licet de
caelo, nisi quia et ipse caro atque anima, quod homo, quod
Adam. nam et si supra nouissimus Adam dicitur, de consortio
substantiae commercium nominis traxit, quia nec Adam
ex semine caro, quod et Christus. qualis ergo choicus,
tales et choici, qualis caelestis, tales et caelestes.
substantia tales an primo disciplina, dehinc et dignitate.
quam disciplina captauit? atquin substantia nullo modo separabuntur
choici atque caelestes semel ab apostolo homines dicti.
si enim et Christus, solus uere caelestis, immo et supercaelestis,
homo tamen, qua caro atque anima, nihilo ex ista
substantiarum condicione a choica qualitate discernitur, proinde
et qui caelestes secundum illum non de substantia praesenti
sed de futura claritate caelestes praedicati intellegentur, quia et
retro, — unde distinctio ista manauit — de dignitatis differentia
ostensa est alia supercaelestium gloria, alia superterrenorum,
et alia solis, alia lunae, alia stellarum, quia et stella a stella
differt in gloria, non tamen in substantia. denique praemissa
differentia dignitatis in eadem substantia et nunc sectandae
et tunc capessendae subiungit etiam exhortationem, ut et hic [*] [*]

habitum Christi sectemur ex disciplina et illic fastigium conse
quamur ex gloria: sicut portauimus imaginem choici,
portemus etiam imaginem supercaelestis. portauimus
enim imaginem choici per collegium transgressionis, per consortium
mortis, per exilium paradisi. nam si et in carne hic
portatur imago Adae, sed non carnem monemur exponere: si
non carnem, ergo conuersationem, ut proinde et caelestis
imaginem gestemus in nobis, non iam dei nec iam in caelo
constituti, sed secundum liniamenta Christi incedentes in
sanctitate et iustitia et ueritate. atque adeo ad disciplinam
totum hoc dirigit, ut hic dicat portandam imaginem Christi
in ista carne et in isto tempore disciplinae. \'portemus\' enim
praeceptiuo modo dicens huic tempori loquitur, in quo homo
nulla alia substantia est quam caro et anima. aut etsi quam
aliam, id est caelestem, substantiam haec fides spectat, hic
tamen repromissa sit cui ad illam elaborare mandatur. cum
igitur imaginem et choici et caelestis in conuersatione constituat,
illam eierandam, hanc uero sectandam, dehinc adiungat:
hoc enim dico, — id est propter ea, quae supra dixi; propterea
autem coniunctio est sensus supplementum antecedentibus
reddens — quod caro et sanguis regnum dei hereditate
possidere non possunt, nihil aliud intellegi mandat
carnem et sanguinem quam supra dictam imaginem choici.
quae si in conuersatione censetur uetustatis, conuersatio autem
uetustatis non capit dei regnum, proinde caro et sanguis non [*] [*]
capiendo dei regnum ad conuersationem rediguntur uetustatis.
plane si numquam apostolus pro operibus substantiam posuit,
nec hic ita utatur. si uero in carne adhuc constitutos negauit
esse in carne, in operibus carnis negans esse, formam eius
subruere non debes, non substantiam sed opera substantiae
alienantis a dei regno. quibus etiam ad Galatas manifestatis
praedicere se et praedixisse profitetur, quod qui talia agant
regnum dei non sint hereditate consecuturi, non portantes
scilicet imaginem caelestis, sicut portauerant choici, ideoque
ei uetere conuersatione nihil aliud deputandi quam caro et
sanguis. quamquam et si subito in hanc definitionem erupisset
apostolus, eliminandam carnem et sanguinem a dei regno,
sine ullius supra sensus praestructione, nonne duas istas
substantias proinde hominem ueterem interpretaremur carni
et sanguini deditum, id est esui et potui, cuius sit dicere
aduersus fidem resurrectionis: manducemus et bibamus,
cras enim moriemur? et hoc enim infulciens apostolus,
carnem et sanguinem de fructibus ipsorum manducandi et
bibendi suggillauit.

Sed et omissis huiusmodi interpretationibus carnis et
sanguinis opera taxantibus, ipsas quoque substantias non aliter
quam sunt intellectas licebit resurrectioni uindicare. non enim
resurrectio carni et sanguini directo negatur, sed dei regnum,
quod obuenit resurrectioni — est autem et in iudicium resurrectio
—, immo et confirmatur carnis resurrectio generalis, cum
specialis excipitur. dum enim in quem statum non resurgat
edicitur, in quem resurgat subauditur. atque ita, dum pro
meritis distinctionem resurrectionis opus substantiae, non genus,
patitur, apparet hinc quoque carnem et sanguinem nomine [*] [*]

culpae, non substantiae, arceri a dei regno, nomine tamen
formae resurgere in iudicium, quia non resurgant in regnum.
adhuc dicam: caro et sanguis regnum dei hereditati
possidere non possunt. t merito sola et per semetipsa,
ut ostenderet adhuc spiritum illi necessarium. spiritus enim
est qui uiuificat in regnum dei, caro nihil prodest.
prodesse tamen illi aliud potest, id est spiritus, et per spiritum
opera quoque spiritus. resurgunt itaque ex aequo omnis
caro et sanguis in qualitate sua. sed quorum adire regnum
dei, induere oportebit uim incorruptibilitatis et inmortalitatis,
sine qua regnum dei adire non possunt, antequam consequi
eam possint. merito ergo caro et sanguis, ut diximus, sola
regnum dei capere deficiunt. iam uero, cum deuorari habeat
corruptiuum istud ab incorruptibilitate, id est caro, et mortale
istud ab inmortalitate, id est sanguis, post resurrectionem
ex demutatione, merito demutata ac deuorata caro et sanguis
regnum dei hereditate possidere possunt, non tamen non
resuscitata. sunt, qui carnem et sanguinem Iudaismum uelint
accipi propter circumcisionem, alienum et ipsum a dei regno,
quia et ille uetustati deputetur et hoc titulo iam et alibi ab
apostolo denotetur, qui post reuelatum in se filium dei ad
euangelizandum eum in nationibus statim non retulerit ad
carnem et sanguinem, id est ad circumcisionem, id est ad
Iudaismum, sicut ad Galatas scribit.

Sed pro omnibus iam stabit quod(in)clausulam reseruauimus,
etiam pro apostolo ipso, reuera maximae [*] [*]

inconsiderantiae reuincendo, si tam abrupte, ut quidam uolunt, clausis
quod aiunt oculis, sine distinctione, sine condicione, omnem
passim carnem et sanguinem a regno dei extrusit, utique et
ab ipsa regia caelorum, cum illic adhuc sedeat Iesus ad
dexteram patris, homo, etsi deus, Adam nouissimus, etsi
sermo primarius, caro et sanguis, etsi nostris purior, idem
tamen et substantia et forma quam ascendit, talis etiam descensurus,
ut angeli adfirmant, agnoscendus scilicet eis, qui illum
conuulnerauerunt. hic, sequester dei atque hominum appellatus
ex utriusque partis deposito commisso sibi, carnis quoque
depositum seruat in semetipso, arrabonem summae totius.
quemadmodum enim nobis arrabonem spiritus reliquit, ita et
a nobis arrabonem carnis accepit et uexit in caelum pignus
totius summae illuc quandoque redigendae. securae estote,
caro et sanguis, usurpastis et caelum et regnum dei in Christo.
aut si negent uos in Christo, negent et in caelo Christum
qui uobis caelum negauerunt. ita nec corruptela, inquit,
incorruptelam hereditati habebit, non ut carnem et
sanguinem existimes corruptelam, quando ipsa sint potius
obnoxia corruptelae, per mortem scilicet, siquidem mors est,
quae carnem et sanguinem non modo corrumpit uerum etiam
consumit, sed, quoniam opera carnis et sanguinis non posse
consequi regnum dei edixerat, quo magis hoc exaggeraret.
ipsi quoque corruptelae, id est morti, cui carnis et sanguinis
opera proficiunt, hereditatem incorruptelae ademit. nam et
paulo post ipsius mortis quodammodo mortem expressit, [*] [*]
deuorata est mors, dicens, in contentione. ubi est, mors,
aculeus tuus? ubi est, mors, potentia tua? aculeus
autem mortis delinquentia, haec erit corruptela, uirtus
autem delinquentiae lex, illa alia sine dubio, quam constituit
in membris suis militantem aduersus legem animi sui,
ipsam scilicet uim delinquendi contra uoluntatem. nam et si
supra nouissimum inimicum mortem euacuari ait, hoc modo
nec corruptela hereditatem incorruptelae consequitur.
id est nec mors perseuerabit. quando et quomodo defectura? cum
in atomo, in momentaneo oculi motu, in nouissima
tuba et mortui resurgent incorrupti, — qui hi, nisi qui
ante corrupti, id est corpora, id est caro et sanguis? — et nos
demutabimur; — de qua habitudine, nisi in qua deprehendemur?
— oportet enim corruptiuum istud induere incorruptionem
et mortale istud induere inmortalitatem.
quid mortale, nisi caro? quid corruptiuum, nisi sanguis? ac ne
putes aliud sentire apostolum, ** prouidentem tibi et, ut de
carne dictum intellegas, laborantem: cum dicit istud corruptiuum
et istud mortale, cutem ipsam tenens dicit. certe istud
nisi de subiecto, nisi de comparenti, pronuntiasse non potuit.
demonstrationis corporalis est uerbum. aliud autem erit corruptiuum,
aliud corruptela, et aliud mortale, [etj aliud mortalitas.
aliud enim quod patitur, aliud quod pati efficit. ita quae [*] [*]
patiuntur corruptelam et mortalitatem, caro scilicet et sanguis,
ea necesse est patiantur et incorruptelam et inmortalitatem.