De Carnis Resurrectione (55-57)

Quamquam igitur, resurrecturam carnem probantes, hoc
ipso non aliam resurrecturam probemus quam de qua agitur,\'
tamen singulae quaestiones et causae earum proprios quoque
flagitant congressus, licet aliunde iam caesae. interpretabimur
itaque plenius et uim et rationem demutationis, quae ferme
subministrat alterius carnis resurrecturae praesumptionem, quasi
demutari desinere sit in totum et de pristino perire. discernenda
est autem demutatio ab omni argumento perditionis. aliud
enim demutatio. aliud perditio. porro non aliud, si ita demutabitur
caro, ut pereat. peribit autem demutata, si non ipsa [*] [*] [*] [*]

permanserit in demutatione, quae exhibita fuerit in resurrectione.
quemadmodum enim perit, si non resurgit, ita et si
resurgit quidem, uerum in demutatione subducitur, aeque
perit. aeque enim non erit, acsi non resurrexerit. et quam
ineptum, si in hoc resurgit, ut non sit, quae potuit non
resurrexisse, (ut) non esset, quia non esse iam coeperat. non
miscebuntur omnino diuersa, mutatio atque perditio, operibus
utique diuersa. perdit haec, illa mutat. quomodo ergo quod
perditum est mutatum non est, ita quod mutatum est perditum
non est. perisse enim est in totum non esse quod
fuerit; mutatum esse aliter esse est. porro dum aliter est,
id ipsum potest esse. habet enim esse quod non perit; mutationem
enim passum est, non perditionem. atque adeo potest
et demutari quid et ipsum esse nihilominus, ut et totus homo
in hoc aeuo substantia quidem ipse est, multifariam tamen demutatur,
et habitu et ipsa corpulentia et ualitudine et condicione
et dignitate et aetate, studio negotio artificio facultatibus
sedibus legibus moribus. nec quicquam tamen amittit hominis
nec ita alius efficitur, ut cesset idem esse. immo nec alius
efficitur, sed aliud. hanc formam demutationis diuina etiam
documenta testantur. mutatur Mosei manus et quidem ad instar
emortuae exsanguis est, exalbida, frigida, sed et recepto
calore et refuso colore eadem caro et sanguis est. mutatur
postea et facies eiusdem incontemplabili claritate. sed Moyses
erat proinde qui non uidebatur. sic et Stephanus angelicum [*] [*]
iam fastigium induerat, sed non alia genua lapidationi succiderant.
dominus quoque in secessu montis etiam uestimenta
luce mutauerat, sed liniamenta Petro agnoscibilia seruauerat;
ubi etiam Moyses et Helias, alter in imagine carnis nondum
receptae alter in ueritate nondum defunctae, eandem tamen
habitudinem corporis etiam in gloria perseuerare docuerunt.
de quo exemplo instructus et Paulus: qui transfigurabit,
inquit, corpus humilitatis nostrae conformale corpori
gloriae suae. quodsi et transfigurationem et conuersionem in
transitum substantiae cuiusque defendis, ergo et Saulus in alium
uirum conuersus de corpore suo excessit? et ipse satanas, cum
in angelum lucis transfiguratur, qualitatem suam amittit? non
opinor. ita et in resurrectionis euentu mutari conuerti reformari
licebit cum salute substantiae.

Etenim quam absurdum, quam uero et iniquum, utrumque
autem quam deo indignum, aliam substantiam operari
aliam mercede dispungi, ut haec quidem caro per martyria
lanietur alia uero coronetur, item e contrario haec quidem
caro in spurcitiis uolutetur alia uero damnetur. nonne praestat
omnem semel fidem a spe resurrectionis abducere quam de
grauitate atque iustitia dei ludere? Marcionem pro Valentino
resuscitari? quando neque mentem neque memoriam neque
conscientiam hominis hodierni credibile sit aboleri per indumentum
illud mutatorium inmortalitatis et incon-uptelae,
uacaturo scilicet emolumento et fructu resurrectionis et statu
diuini utrobique iudicii. si non meminerim me esse qui merui,
quomodo gloriam deo dicam? quomodo canam illi nouum
canticum. nesciens me esse qui gratiam debeam? cur autem
solius carnis demutatio excipitur, non et animae simul, quae [*] [*] [*]

in omnibus praefuit carni? quale est, ut eadem anima, quae
in hac carne totum uitae ordinem decucurrit, quae in hac
carne deum didicit et Christum induit et spem salutis seminauit,
in alia nescio qua metat fructum? ne illa gratiosissima
caro, cui gratis uita constabit. quodsi non et anima mutabitur.
iam nec animae resurrectio est; nec ipsa enim resurrexisse
credetur, si non alia resurrexerit.

Hinc iam illa uulgaris incredulitatis argutia est: si,
inquiunt, ipsa eademque substantia reuocatur cum sua forma
linea qualitate, ergo et cum insignibus suis reliquis. itaque
et caeci et claudi et paralytici et ut quis insignis excesserit,
ita et reuertetur. quid nunc. etsi ita dedignaris tantam gratiam
qualiscumque a deo consequi? non enim et nunc animae solius
admittens salutem dimidiatis hominibus eadem adscribis? quid
est credere resurrectionem, nisi integram credere? si enim
caro de dissolutione reparabitur, multo magis de uexatione
reuocabitur. minoribus maiora praescribunt. cuiuscumque membri
detruncatio uel obtusio nonne mors membri est? si uniuersalis
mors resurrectione rescinditur, quid portionalis? si demutamur
in gloriam, quanto magis in incolomitatem? uitiatio
corporum accidens res est, integritas propria est. in hac
nascimur: etiam si in utero uexemur, iam hominis est passio:
prius est genus quam casus. quomodo uita confertur a deo.
ita et refertur. quales eam accipimus, tales et recipimus.
naturae, non iniuriae reddimur; quod nascimur, non quod
laedimur, reuiuescimus. si non integros deus suscitat, non
suscitat mortuos. quis enim mortuus integer, etsi integer
moritur? quis incolomis qui exanimis? quod corpus inlaesum.
cum interenitum, cum frigidum. cum expallidum, cum edurum. [*]

cum cadauer? quando magis homo debilis. nisi cum totus?
quando magis paralyticus, nisi cum inmobilis? ita nihil aliud
est mortuum resuscitari quam integrum fieri, ne ex ea parte
mortuus adhuc sit, ex qua non resurrexerit. idoneus deus
reficere quod fecit; hanc suam et potestatem et liberalitatem
satis iam in Christo spopondit, immo et ostendit, non tantum
resuscitatore carnis uerum etiam redintegratore. atque adeo et
apostolus: et mortui, inquit, resurgent incorrupti. quomodo,
nisi integri, qui retro corrupti tam uitio ualitudinis quam et senio
sepulturae? nam et supra utrumque proponens, oportere et corruptiuum
istud induere incorruptelam et mortale istud inmortalitatem,
non iterauit sententiam sed differentiam demandauit. inmortalitatem
enim ad rescissionem mortis, incorruptelam ad
obliterationem corruptelae diuidendo alteram ad resurrectionem,
alteram ad redintegrationem temperauit. puto autem et Thesalonicensibus
omnis substantiae integritatem repromisit. itaque nec in
posterum timebuntur corporum labes. nihil poterit amittere integritas
uel conseruata uel restituta. ex quo illi etiam, si quid
amiserat, redditur. praescribens enim adhuc easdem passiones
obituram carnem, si eadem resurrectura dicatur, naturam aduersus
dominum suum temere defendis, legem aduersus gratiam impie
adseris. quasi domino non liceat et mutare naturam sine lege
et seruare. quo enim legimus: quae impossibilia apud
homines, possibilia apud deum et: stulta mundi
elegit deus, ut sapientia mundi confundat? oro te,
si famulum tuum libertate mutaueris, quia eadem caro atque
anima permanebunt, quae flagellis et compedibus et [*] [*]
stigmatibus obnoxiae retro fuerant, idcircone illas eadem pati oportebit?
non opinor. atquin et uestis albae nitore et anuli aurei
honore et patroni nomine ac tribu mensaque honoratur. permitte
hanc et deo potestatem per uim demutationis illius condicionem,
non naturam, reformandi, dum et passiones auferuntur
et munitiones conferuntur. ita manebit quidem caro etiam
post resurrectionem eatenus passibilis, qua ipsa, qua eadem,
ea tamen impassibilis, qua in hoc ipsum manumissa a domino,
ne ultra pati possit.