De Pudicitia (5-6)

Ergo moechia, quod etiam fornicationis est res, secundum
opus criminis quanti aestimanda sit sceleris prima lex dei
praesto est. siquidem post interdictam alienorum deorum superstitionem
ipsorumque idolorum fabricationem, post commendatam
sabbati uenerationem, post imperatam in parentes
secundam a deo religionem nullum aliud in talibus titulis firmandis
muniendisque substruxit praeceptum quam non moechaberis.
post spiritalem enim castitatem sanctitatemque
corporalis sequebatur integritas. et hanc itaque muniuit hostem
statim eius prohibendo moechiam. quale delictum iam intellege,
cuius cohibitionem post idololatriam ordinauit. nihil secundum
longinquat a primo. nihil tam proximum primo quam
secundum. quod fit ex primo, aliud quodammodo primum est.
itaque moechia adfinis idololatriae. nam et idololatria moechiae
nomine et fornicationis saepe populo exprobrata etiam sorte
coniungetur illi, sicut et serie; etiam damnatione cohaerebit
illi, sicut et dispositione. eo amplius praemittens non moechaberis,
adiungit non occides. honorauit itaque moechiam,
quam homicidio anteponit, in prima utique fronte
sanctissimae legis, in primis titulis caelestis edicti, principalium
utique delictorum proscriptione signatam. de loco modum, de
ordine statum, de confinio meritum cuiusque dignoscas. est et
mali dignitas, quod in summo aut in medio pessimorum collocatur.
pompam quandam atque suggestum aspicio moechiae,
hinc ducatum idololatriae antecedentis, hinc comitatum homicidii
insequentis. inter duos apices facinorum eminentissimos
sine dubio digna consedit, et per medium eorum quasi uacantem
locum pari criminis auctoritate compleuit. quis eam talibus
lateribus inclusam, talibus costis circumfultam a [*] [*]

cohaerentium corpore diuellet, de uicinorum criminum nexu, de
propinquorum scelerum complexu, ut solam eam secernat ad
paenitentiae fructum? nonne hinc idololatria, inde homicidium
detinebunt et, si qua uox fuerit, reclamabunt, noster hic cuneus
est, nostra compago? ab idololatria initiamur, illa distinguente
coniungimur, illi de medio emicanti adunamur; concorporauit
nos scriptura diuina, litterae ipsae glutina nostra
sunt, iam nec ipsa sine nobis potest. ego quidem idololatria
saepissime moechiae occasionem subministro. sciunt luci
mei et mei montes, et uiuae aquae ipsaque in urbibus templa
quantum euertendae pudicitiae procurem. ego quoque homicidium
nonnumquam moechiae elaboro. ut tragoedias omittam,
sciunt hodie uenenarii, sciunt magi, quot pellicatus ulciscar,
quot riualitates defendam, quot custodes, quot delatores, quot
conscios auferam. sciunt etiam obstetrices, quot adulteri conceptus
trucidentur. etiam apud Christianos non est moechia
sine nobis. ibidem sunt idololatriae, ubi immundi spiritus res
est; ibidem est et homicidium, ubi homo, cum inquinatur,.
occiditur. igitur aut nec illis aut etiam nobis paenitentiae
subsidia conuenient. aut detinemus eam, aut sequimur. haec
ipsae res loquuntur. si res uoce deficiunt, adsistit idololatres,
adsistit homicida, in medio eorum adsistit et moechus. pariter ,
de paenitentiae officio sedent, in sacco et cinere inhorrescunt,
eodem fletu ingemiscunt, eisdem precibus ambiunt, eisdem
genibus exorant, eandem inuocant matrem. quid agis, mollissima
et humanissima disciplina? aut omnibus eis hoc esse
debebis, beati enim pacifici, aut, si non omnibus, nostra
esse. idololatren quidem et homicidam semel damnas, moechum
uero de medio excipis? idololatrae successorem, [*] [*] [*]
homicidae antecessorem, utriusque collegam? personae acceptatio
est: miserabiliores paenitentias reliquisti.

Plane, si ostendas, de quibus patrociniis exemplorum
praeceptorumque caelestium soli moechiae et in ea fornicationi
quoque ianuam paenitentiae expandas, ad hanc iam lineam
dimicabit nostra congressio. praescribam tamen tibi formam
necesse est, ne ad uetera manum emittas, ne in terga respicias.
uetera enim transierunt secundum Esaiam, et nouata
est iam nouatio secundum Hieremiam, et obliti posteriorum
in priora porrigimur secundum apostolum, et lex et prophetae
usque ad Iohannem secundum dominum. nam et si cum maxime
a lege coepimus demonstrando moechiam, merito ab eo
statu legis, quem Christus non dissoluit, sed impleuit. onera
enim legis usque ad Iohannem, non remedia. operum iuga
reiecta sunt, non disciplinarum. libertas in Christo non fecit
innocentiae iniuriam. manet lex tota pietatis sanctitatis humanitatis
ueritatis castitatis iustitiae misericordiae beneuolentiae
-pudicitiae. in qua lege beatus uir qui meditabitur die
ac nocte. de qua idem Dauid rursus: lex domini inuituperabilis,
conuertens animas; iura domini directa,
oblectantia corda; praeceptum domini longe lucens,
inluminans oculos. sic et apostolus: itaque lex quidem
sancta est, et praeceptum sanctum et optimum; utique:
non moechaberis. sed et supra: legem ergo euacuamus
per fidem? absit, sed legem sistimus, scilicet
in his quae et nunc nouo testamento interdicta etiam cumulatiore
praecepto prohibentur. pro \'non moechaberis\', \'qui
uiderit ad concupiscentiam, iam moechatus est in corde
suo\', et pro \'non occides\' \'qui dixerit fratri suo Racha,
reus erit gehennae\'. quaere, an salua sit lex non moechandi,
cui accessit nec concupiscendi. ceterum si qua uobis exempla in [*] [*]

sinu plaudent, non opponentur huic quam defendimus disciplinae.
frustra enim lex suprastructa est, origines quoque delictorum
id est concupiscentias et uoluntates non minus quam
facta condemnans, si ideo hodie concedetur moechiae uenia,
quia et aliquando concessa est. cui emolumento hodie pleniore
disciplina coercetur, nisi ut maiore forsitan lenocinio tuo indulgeatur?
dabis ergo et idololatrae et omni apostatae ueniam,
quia et populum ipsum totiens reum istorum totiens inuenimus
retro restitutum. communicabis et homicidae, quia et Nabothae
sanguinem Achab deprecatione deleuit et Dauid Uriae caedem
cum causa eius moechia confessione purgauit. iam et incesta
donabis propter Loth et fornicationes cum incesto propter
Iudam et turpes de prostitutione nuptias propter Osee, et non
tantum frequentatas, uerum et semel plures, propter patres
nostros. utique enim dignum est peraequari nunc quoque gratiam
circa omnia retro indulta, si de pristino aliquo exemplo
uenia moechiae uindicatur. habemus quidem et nos eiusdem
uetustatis exempla pro sententia nostra non modo non indulti,
uerum etiam repraesentati iudicii fornicationis. et utique sufficit-
Scit tantum numerum xxiv milium populi fornicantis in filias
Madian una plaga ruisse. sed malo in gloriam Christi a Christo
deducere disciplinam. habuerint pristina tempora omnis impudicitiae,
si uolunt psychici, etiam potestatem. luserit ante
Christum caro, immo perierit antequam a domino suo requisita
est: nondum erat digna dono salutis, nondum apta officio
sanctitatis. adhuc in Adam deputabatur cum suo uitio, facile
quod speciosum uiderat concupiscens et ad inferiora respiciens
et de ficulneis foliis pruriginem retinens. inhaerebat [*]
usquequaque libidinis uirus et f lactae sortes non habentes, idoneae
quod nec ipsae adhuc aquae lauerant. at ubi sermo dei de-
. scendit in carnem ne nuptiis quidem resignatam et sermo
caro factus est ne nuptiis quidem resignanda, quae ad lignum
non incontinentiae, sed tolerantiae accederet, quae non dulce
aliquid, sed amarum aliquid inde gustaret, quae non ad inferos,
sed ad caelum pertineret, quae non lasciuiae frondibus,
sed sanctimoniae floribus praecingeretur, quae munditias suas
aquis traderet, exinde caro quaecumque in Christo reliquas
sordes pristinas soluit, alia iam res est, noua emergit, iam non
ex seminis limo, non ex concupiscentiae fimo, sed ex aqua
pura et spiritu mundo. quid itaque illam de pristino excusas?
non corpus Christi, non membra Christi, non templum dei
uocabatur, cum ueniam moechiae consequebatur. itaque si
exinde, quo statum uertit, et in Christum tincta induit Christum
et magno redempta est, sanguine scilicet domini, [et
magnum] tenes aliquod exemplum siue praeceptum siue formam
siue sententiam indultae siue indulgendae fornicationis
atque moechiae, habes etiam temporis a nobis definitionem,
ex quo deputetur aetas quaestionis.