De Anima (14)

Singularis alioquin et simplex et de suo tota est non
magis instructilis aliunde quam diuisibilis ex se, quia nec dissolubilis.
si enim structilis et dissolubilis, iam non immortalis.
itaque quia iam non mortalis, neque dissolubilis neque diuisibilis.
nam et diuidi dissolui est et dissolui mori est. diuiditur
autem in partes, nunc in duas a Platone, nunc in tres a Zenone,
nunc in quinque et in sex a Panaetio, in septem a Sorano,
etiam in octo penes Chrysippum, etiam in nouem penes
Apollophanem, sed et in duodecim apud quosdam Stoicorum,
et in duas amplius apud Posidonium, qui a duobus exorsus
titulis, principali, quod aiunt ἡγεμονικὸν, et a rationali, quod [*]

aiunt λογικὸν, in decem et septem exinde prosecuit; ita in alias
ex aliis species diuidunt animam. huiusmodi autem non tam
partes animae habebuntur quam uires et efficaciae et operae,
sicut de quibusdam et Aristoteles iudicauit. non enim membra
sunt substantiae animalis, sed ingenia, ut motorium, ut actorium,
ut cogitatorium, et si qua in hunc modum distinguunt,
ut et ipsi illi quinque notissimi sensus, uisus, auditus, gustus,
tactus, odoratus. quibus omnibus etsi certa singulis domicilia
in corpore determinauerunt, non idcirco haec quoque distributio
animae ad animae sectiones pertinebit, quando ne ipsum quidem
corpus ita diuidatur in membra ut isti uolunt animam.
atquin ex multitudine membrorum unum corpus efficitur, ut
concretio sit potius ipsa diuisio. specta portentosissimam
Archimedis munificentiam, organum hydraulicum dico, tot
membra, tot partes, tot compagines, tot itinera uocum, tot
compendia sonorum, tot commercia modorum, tot acies tibiarum,
et una moles erunt omnia. sic et spiritus, qui illic de tormento
aquae anhelat, non ideo separabitur in partes, quia per
partes administratur, substantia quidem solidus, opera uero diuisus.
non longe hoc exemplum est a Stratone et Aenesidemo
et Heraclito; nam et ipsi unitatem animae tuentur, quae in
totum corpus diffusa et ubique ipsa, uelut flatus in calamo
per cauernas, ita per sensualia uariis modis emicet, non tam
concisa quam dispensata. haec omnia quibus titulis nuncupentur
et quibus ex se diuisionibus deriuentur et quibus in
corpore metationibus sequestrentur, medici potius cum philosophis
considerabunt, nobis pauca conuenient.