Epistulae (6)

VI. DOMINO PIISSIMO ET SPECIALIBUS OFFICIIS EXCOLENDO, UT CONFIDO, IN AETERNUM FRATRI ET PER OMNIA DOMNO FELICI FAUSTUS.

Magnum pietatis et fidei testimonium est, quod per tantarum
uasta interualla regionum et per tot rerum interiecta
discrimina ad nos usque latitudinem uestrae caritatis [*] [*] [*]

extenditis. in hac relegatione nostra artifex dei nostri misericordia
gemina exercet officia, nostram excurat paterna sedulitate rubiginem,
uestram circa nos dilucidat fidem uestramque adprobat
pietatem. nos elimat benigna solertia, uos producit, nos coangustat
salubriter, uos dilatat, nos arguimur, uos proficitis. detrimenta
nostra in uestra transeunt commoda. cum feneratores
nostri sitis, incipitis nostri esse debitores, siquidem causa uestrae
deuotionis et mercedis uestrae materia sumus. opera uestra
de nobis capiunt lucrum, merita uestra de flagellis nostris mutuantur
tuantur augmentum. uestrae sollicitudinis ad nos affectus, ad
deum peruenit fructus, ac sic duplici modo et de nostra castigatione
et de uestra retributione diuinis beneficiis obligamur.
paene autem mihi respondendi silentium perfectio uestrae consolationis
indixerat. nam ipsa sollicitudo interrogandi iam
forma uiuendi, quam cotidie de domni mei patris uestri sancti
episcopi Leontii efficacibus doctrinis et praesentibus documentis
sufficienter adtrahitis. non autem miror, si et meum quamlibet
ex superfluo requiritis institutum, cuius circa uos singularem
nostis affectum. creditis in adiutorium fidei uestrae magisterium
meum tam perfectum esse quam uotum est, sed
licet sermo meus, quem lentiorem etiam praesens reddit infirmitas,
uestro sufficere uix possit ardori, tamen paucis conuersationem
uestram non tam instruam quam reuoluam.

Magnam sollicitis perhibet eruditionem agnitio peccati, metus
iudicii, terror ignis aeterni. itaque ad immolanda orationum
sacrificia amica sunt fruentibus nocturna silentia, quibus usque
ad horam tertiam lectio moderata succedat, ut exercitium [*]

spiritale non desinat desiderari et semper possit augeri. utinam
prouideat dominus uel duo fida solacia, cum quibus diurnas
et nocturnas exigas functiones et uel biduo in septimana salutantum
fruaris officiis. ardua sunt, quae pro interrogantis
feruore conloquimur, sed ille laborantum benignus adiutor tam
leue tibi faciat iugum suum, quam iucundum erit praemium
suum. igitur si trepida parum amplius rudimenta permittunt,
alternis hiemales dies ieiuniis transigantur, quae, sicut moderari
conuenit, ita necesse est duplicari.

Duplicari, inquam. duo enim sunt abstinentiae genera: unum
est incontinentiae appetitum a cibo et potu et a diuersis carnalium
snauitatum inlecebris coercere et uomere crucis terram
subiecti exterioris edomare et necessitati potius quam uoluptati
temperata moderatione seruire, epulum, si permittat infirmitas,
uel alternis diebus, donec uis longae consuetudinis
sensim dissuescatur, accipere. de usu uero indumentorum
paulatim se grauitas ad inferiora submittat, ne ipsa nouitas
subitae mediocritatis offendat. obseruandum est enim, ne elatio
etiam de nimia humilitate generetur et uitium de uirtute
nascatur. quae tamen facile superabitur, si confusibilis illa
praeteritae conuersationis historia ante oculos adducatur et rea
conscientia trepidis sensibus praesentetur. ita fiet, ut, dum
per recordationem praeteritorum malorum a diabolo ingesta
praesumptio castigatur dumque iactantia ualidis culparum armis [*] [*]

uicta propellitur, crimina, quae generauerant mortem, militare
incipiant ad salutem, in remedium delicta proficiant et medicina
de uulneribus producatur et, sicut dixit apostolus, de
peccato elaboremus damnare peccatum.

Alterum abstinentiae genus est multo sublimius multoque
pretiosius, motus animi regere, inrationabiles perturbationes et
cogitationum inter se conluctantium rebelles tumultus mentis
imperio subiugare, malitiae uirus tamquam funestum aliquod
maleficium de penetralibus cordis expuere et animam contra
diuersarum fluctus temptationum constantiae moderamine gubernare
et contra passiones occultas uelut contra domesticos
inimicos rixam quandam irascentis fidei auctoritate conserere,
inanes curas longe repellere et a noxiis conloquiis ac desideriis,
quibus diabolus pascitur, abstinere et per mansuetudinem,
patientiam, tranquillitatem imaginem dei in uultu interioris excolere,
uirum spiritalia et diuina cogitantem ut tristitia non
frangat, laetitia non resoluat, stabilitum in timore dei pectus
ostendat magnanimitatis aequalitas, ut et nobis coaptari possit
libelli illius insigne principium: erat uir unus abstinens
se ab omni re mala. uir, inquit, unus, hoc est semper idem,
quia nihil in eo erat dubium, nil duplex, nil accidens, nil uarium,
nil diuersum, sed eum in statu uirtutum suarum aequali
ordine permanentem tempora non mutabant nec eum, ut marinis
fluctibus moris est, in alternas partes diuersa uentorum
flabra uersabant. ita et sollicitus dei famulus inconcussa fidei [*] [*]

mole fundatus in hoc tantum Christo in se operante mutetur,
ut nonis semper uirtutibus induatur.

Ante omnia, in quantum adiuuante deo possumus, illas in
nobis quinque sensuum expugnemus inlecebras. quicquid enim
pulchrescit uisu, quicquid lenocinatur odoratu, quicquid mollescit
adtactu, quicquid dulcescit gustu, quicquid blanditur auditu,
haec omnia, si his abutamur, intentionem de spiritalibus ad
terrena deuoluunt. et ideo sicut pater fidei Abraham quinque
illos reges in trecentis decem et octo mysterio intra litteram
latente deuicit, ita et nos contra hos principales uitiorum duces
in Iesu nomine et crucis signo, hoc enim utraque era exprimit,
dimicemus, ut audire mereamur a domino: uincenti dabo
coronam uitae, et: qui uicerit non laedetur a morte
secunda, et: quia regnum caelorum uim patitur et uiolenti
diripiunt illud. uim enim sibi factura est anima, ut
carnales affectiones spiritui subdat, ut crucem deliciis praeferat,
ut uigilias somnis dulcibus anteponat, ut aduersarium
in membris suis uincat, ut ex alio alter effectus ad illam domini
praeceptionem idoneus inueniatur: si quis, inquit, uult
post me uenire, abneget se ipsum sibi. si quis ex iracundo
patiens efficitur, continens ex luxurioso, placidus ex
. cruento, benignus ex inuido, largus ex cupido, totiens nos negamus,
quotiens nos ad meliora conuertimus. et ideo, ut ad [*] [*]

hoc adsurgamus, quod esse debemus, prius studeamus odisse,
quod fuimus. oportet, ut hic prius mutetur ad uitam, qui illic
mutari optat ad gloriam.