Dictiones (12)

XII. DICTIO DATA ARATORI QVANDO AD LAVDEM PROVECTVS EST. DICTATA SVB DIE. THEMA. LAVS LITTERARVM. PRAEFATIO.

Littera de proprio laudetur splendida censu:

Aduena nam cultus nil tribuet genii.

Ebria uestito plus lucent uellera Sere:

Persica candentes colla decent lapides.

Non iuuat externo conponere membra nitore:

Lux naturalis sidera nobilitat.

NARRATIO.

Omnibus rebus, quae aestimantur digna praeconiis, exhibenda
est pro dicendi facultate laudatio: ab eloquentiae dote
radiantibus reddenda sunt litteris quae debentur, quia, sicut
gratuitum munus et opes et animum indicat largitoris, ita
accepts denegari auaritiam et impudentiam reserat supprimentis.
libemus litterarum numini quod de ipsarum fluxit
altaribus. quantisuis enim materia ista copiis praedicationis
honoretur, qualibet effluat ubertate dictorum, de possessionis
suae frugibus pasta satiatur, quia, dum inter uirecta, quae.
disposuit, propria oculos amoenitate captiuat, habet quidem
ipsa iocunditatem de graminibus suis, sed maiora capiunt
messes ingeniorum incrementa per dominam. itaque qui fenus [*]

litteris soluerit, plus ditescit, dum per secretiores meatus quasi
per magnos alueos quae ad illas directa sunt fluenta reducuntur,,
nec quod per guttas emiseris, non aliter quam si relabentis
Ionii ius habeas, possidebis. quis peritiae depositum
neget, nisi qui desiderat mendicus effici, dum reseruat ? istius
rei fructus, quod mirum dictu est, in abundantiam refusus
exaestuat, dum ieiunos faciat incubantes. ergo post opem caelestem,
post superni fauoris auxilium, ministra quibus utaris.
ars ueneranda, praeconiis, et inuentionis tuae bono de his, quae
a te fuerint directa, gratulare. a te orta in usu laudis amplectere:
nos nihil manet in hac parte quod dignum sit ultione
uel praemio. fideli oris nostri famulatu si parum in eleuatione
meritorum tuorum suggerimus, hoc dedisti. nos horum amnium
fistulae sumus nec quicquam de copiis commissi liquoris ebibimus.
tu ut per nos meritis tuis satisfacias , quasi Aegaeum
pelagus, ut Pegaseus gurges inlabere. ante oculos uestros sunt,
morum uestrorum si bene exempla retinetis. saluae sunt quascumque
de censu uestro ad usuram gemmas admouemus. ecce
uerticem meum coruscans luce uestra diadema nobilitat et
pretiosorum lapidum fulgore uariato crescit ex genio, dum
conpetenter ostenditur. a uobis radicem sumunt instituta sapientiae,
per uos informata proferuntur. nullus sine uobis
pectori sapor est nec libertas eloquio: uos ingenui testimonium
sanguinis, uos materia pudoris, per uos quod bene cor dictauerit
lingua proloquitur: ad inuestigandam iter iustitiam uos
praebetis, dum oppressum dumetis callem, quo expetuntur
superna, purgatis: nos triticeam de loliis segetem, nos fecundas [*]
de sterilitate ingeniorum glebas efficitis et grauidas aristas ad
scientiae horrea, ne fames infantiae possit praeualere, portatis.
mundae nitorem. familiae seruando obscenam prosapiem peregrina
luce perfunditis. deo proxima res est uestro infusa beneficio,,
dum per cursus elucubrationis traditae, ne optimi degenerent
et ut mali degenerent, salua stemmatum ueritate praestatur.
per uos de innocentum actibus, quae ad instructionem sequentium
pertinebant, gesta non pereunt: uestris in medium catenis
transacta reducuntur et sepulta reuiuiscunt: uos instrumenta
memoriae, uos causa pietatis: uestris uomeribus humani pectoris
tellus ad fecunditatem praeparata describitur: uos religionis
auctores, uos hostes criminum: uobis ducibus quae per usum
subripiunt dediscuntur scelera, per quas bona discuntur: aut
ad directum homines agitis propositum aut mutatis obliquum.
uestro exules ornantur indicio et a mundi culminibus seiunctos
uos caelo sociatis: malas conscientias aut intrare contemnitis
aut in sacrarium ingressae dedicatis. facessat a litteris uel
mutare quod dignum est uel non mutare quod nonum: uestris
uulneribus nulla per chalybem uestitos subducit instructio:
ad penetralia eorum, et quos ferrum texerit, peruenitis: uestris
umbonibus directa ab aduersariis tela repelluntur, nec spiculis
peritiae uestrae ulla clypeorum crates obponitur. uos in adflictione
constitutos erigitis: uos positos in corporum cruce mulcetis,
sic gaudiis augmenta tribuentes, ut modum hilaritas
et producta custodiat: si a uobis ueniant blandimenta, dulcescunt.
non licet contra imperium uestrum uel defunctum
flere quem diligas: uos nuptiis, uos aptae funeribus: scientiae
istius studium diuersissima in concordiam tenet et utramque [*]
partem amplexa gratulatur. utinam uos longioribus coli liceret
affatibus et non uestris legibus deberetur breuitas, a quibus
copia uotiua suggeritur ! per litterarum species in longum itura
uox tute committitur et sine inminutione sui relegente solidatur.
ante uos ignara ordinis uixit humanitas et ructantia
glandem pectora sine modis uerba uomuerunt: uos inter unius naturae
homines distantiam facitis, dum caelestibus notitia uestri,
pecudibus similes reddit ignoratio. in propatulo est, qualis ante
hanc frugem fuerit mortalium deserta prosapies: cam illis
enim, quibus nobiscum par aduentus in luce est, per discretionem
nestram non est condicio una sapiendi. ualete, ornamenta
melioris saeculi, et mundum, quem eruderastis concessae
a deo, in temporum remedio possidete.