Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini (53-56)

LIII. MVLIERIS MALITIAM ESSE VITANDAM.

In prouerbiis salomonis: Noli intendere fallaci mulieri:
mei enim destillat a labiis mulieris meretricis, quae ad tempus
inpinguat tuas fauces: nouissime tamen amarius felle inuenies
et acutiorem magis quam gladium ex utraque parte
acutum. uestigia enim eius non conueniunt uitae: uias enim
uitae non exsequitur, fallaces enim uiae eius et non bene.
cogitantes. longe fac ab ea uiam tuam: noli adpropinquare
ad ianuas domus eius, ut non derelinquas aliis uitam tuam

[*][*]

[*][*][*][*]

et substantiam tuam his qui sine misericordia sunt. Item
illic: Noli nimius esse ad alienam neque coBiungaris amplexibus
eius quae non est taa. Item illic: Pili, non te
uincat formae desiderium, neque capiaris oculis tuis, neque
rapiaris palpebris tuis. pretium enim meretricis quantum est?
unus panis: mulier autem uirorum pretiosas animas capit.
Item illic: Alligabit quis in sinu ignem, uestimenta autem
non conburet? aut ambulabit supra carbones ignis, pedes
autem non conburet? sic qui intrat ad uxorem proximi sui
non erit inpunitus, neque omnis qui tangit eam. Item illic:
Mulier stulta et audax inops prudentia efficitur, quae nescit
ruborem. Item illic: Sicut tinea uestimento et uermis

[*][*]

[*][*]

ligno, ita uirum perdet mulier maligna. Item in ecclesiastico:
Ne respicias mulierem multiuolam, ne forte incidas
in laqueos eius. cum saltatrice ne adsiduus sis nec audias
illam, ne forte pereas in efficaciis illius. Item illic: Non
des fornicariis animam tuam, ne perdas te et hereditatem
tuam. noli uideri in uicis ciuitatis, nec uageris in plateis
eius. auerte faciem tuam a muliere conposita, et non respicias
speciem alienam. omnis mulier quaestuaria quasi stercus
in uia conculcatur. speciem alienae mulieris multi mirati
reprobati sunt: conloquium enim eius quasi ignis eiardet.
cum aliena muliere non adcumbas supra cubitum, et non
alterceris cum illa in uino, ne forte declinet cor tuum in
illam, et sanguine tuo labaris in perditionem. Item illic:
Non des mulieri potestatem animae tuae, ne ingrediatur in
uirtute tua et confundaris. Item illic: Breues omnes mali-.
tiae super malitiam mulieris: sors peccatoris cadat super

[*][*]

[*][*][*]

illam. Item illic: Sicut ascensus arenosus in pedibus
ueterani, sic mulier linguata homini quieto. non adtendas in
mulieris speciem, et non concupiscas formam mulieris. ira
et inreuerentia et confusio uiri magna mulier, si primatum
habeat et administret uiro suo. A muliere initium factum
\' est peccati, et propter hanc omnes morimur. Item illic:
Fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris
eius agnoscitur. Item in ecclesiaste : Et dicam amariorem
morte mulierem. retia et captio est cor eius et laqueus in
manibus eius. Mulier nequa, qui tenet eam quasi qui tenet
scorpionem. Item in prouerbiis: Sicut inaures in auribus
porci, ita mulieri malae pulchritudo. Item in ecclesia-

[*][*]

[*][*]

stico: Anima humilis et facies tristis et plaga cordis mulier
nequa et contraria uiro suo. Item illic: Manus dissolutae
. et genua debilia mulier, quae non consentit in angusto uiro
suo. Item illic: Mulier ebriaca et erronea magna ira, et.
contumelia et turpitudo eius non contegetur.

LIIII. QVOD TONITBVA, PLVVIAE, CORVSCATIONES, GRANDINES, NIVES, GELICIDIA, VENTI, FVLGORA ET NVBES A DOMINO SINT.

In exodo: Et extendit moyses manum in caelum, et
dominus dedit uoces et grandinem, et percurrebat ignis super
terram aegypti. Item illic: Factum est autem die tertio,
cum mane factum esset, factae sunt uoces et coruscationes
et nubes caliginosae super montem sina, et uox tubae sonabat

[*][*]

[*][*]

magna, quia descenderat dominus in montem in similitudinem
ignis: et ascendebat fumus uelut fumus camini magni. Item
ig genesi: Et locutus est dominus ad noe, dicens: post
septem dies inducam diluuium aquae per dies quadraginta
totidemque noctes, et deleam omnem generationem, quam
feci, a facie terrae. Et eruperunt omnes fontes abyssi, et
cataractae caeli apertae sunt, et factae sunt pluuiae diluuii
super omnem terram. Et tunc misit dominus spiritum et
abstinuit aquam. Item in libro iesu naue: Et factum
est, cum fugirent a facie filiorum israhel in descensu bethoron,
disiecit dominus super illos lapides grandinis de caelo: et
persecuta est eos ira domini usque azecha, et mortui sunt
plures lapidibus grandinis, quam quos interfecerunt fili
israhel gladiis in bello. Item in regnorum I: Et inno-

[*][*]

[*][*]

domicanitaamuhel dominum deum, et dedit uoces et pluuias in
illa die: et timuerunt omnes populi dominum deum uehementer
et samuhelem. Item in regnorum III: Et factum
est uerbum domini ad heliam in anno tertio, dicens: uade et
appare ad achab, et dabo pluuiam super terram. Item ip
psalmo CXLVII: Qui dat niuem uelut lanam, nebulam nent
cinerem spargens. qui emittit crystallum suum tamquam
frusta panis: ante faciem frigoris eius quis subsistit? emittit
uerbum suum, et liquefaciet ea: flauit spiritus eius, et fluunt
aquae. Item in psalmo CXLVIII: Laudate dominum sol
et luna, laudate eum omnes stellae et lumen. laudate eum
caeli caelorum, et aquae, quae super caelos sunt, laudent
nomen domini. quia ipse dixit et facta sunt, ipse mandauit
et creata sunt. Item illic: Laudate dominum de terra

[*][*]

[*][*]

dracones et omnes abyssi: ignis, grando, nix, glacies et
spiritus tempestatis, quae faciunt uerbum eius. Item in
hieremia: Dominus, qui fecit terram in uirtute sua, et in
sua prudentia extendit caelum et multitudinem aquae in
caelo, et eduxit nubes ab extremo terrae, et fulgora et coruscationes
in pluuiam fecit, et eduxit lumen de thensauris
suis. et euanuit omnis homo ab scientia sua. Item illic:
Numquid est in idolis gentium qui pluat? et si caelum dabit
satietatem suam, nonne tu es ipse? et sustinebimus te,
domine, quoniam tu fecisti haec omnia. Item in leuitico:
Et obtulerunt in conspectu domini ignem alienum nadab et
abiud fili aron, quod non praecepit eis dominus. et processit
ignis a domino et consumpsit eos, et mortui sunt in conspectu
domini. Item in iob: Quia aput dominum prudentia,
altitudo cogitationis est et intellectus. et si deus destruxerit.

[*][*]

[*][*]

quis aedificabit ? si ille concluserit, quis aperiet? si siccauerit
aquas, quis inrigabit terram? et si multiplicauerit imbrem,
ipse euertit eam. quoniam aput illum omnis potentia est.

LV. NON LVSTRANDVM NEQVE DIVINANDVM.

In deuteronomio: Non inuenietur in te lustrans filium
suum aut filiam in igne, et diuinans diuinationem, augurans
qu aruspicans, et medicaminibus infuscans, incantator, uentriloquus,
et portenta inspiciens, et interrogans mortuos. est
enim abominandus domino deo tuo et omnis qui facit haec.
propter has enim abominationes dominus eradicabit eos a te.
tu autem consummatus eris coram domino deo tuo. gentes
enim istae, quas tu possidebis, auguria et diuinationes audiunt:
tibi autem non ita dedit dominus deus tuus. Item in
libro sapientiae : Et enim illos antiquos sanctae terrae
tuae oderas, quoniam odibilia tibi opera faciebant per medi-

[*][*]

[*][*]

eamina et sacrificia iniusta, et filiorum necatores sine misericordia.

LVI. DE FACTVRA MVNDI ET QVOD EX NIHILO FACTA SINT OMNIA.

In genesi: In principio fecit deus caelum et terram.
Item in exodo: Quia sex diebus fecit deus caelum et terram
et mare et omnia quae sunt in eis. Item in hesdra:
Tu, deus domine, fecisti caelum et terram et caelum caeli
et uirtutes eorum. tu fecisti terram et omnia, quae sunt in
illa, maria et quae in eis sunt, et tua uirtute uiuificantur
uniuersa. uirtutes etiam caelorum te adorant semper, domine.
Item in psalmo XXXII:- Verbo domini caeli firmati sunt
et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. Item in psalmo

[*][*]

[*][*]

LXXIII: Tuus est dies et tua est nox: tu fecisti solem et
lunam. tu fecisti omnes terminos terrae: aestatem et uer tu
fecisti ea. Item in psalmo LXXXVIII: Tui sunt caeli et
tua est terra, orbem terrarum et plenitudinem eius tu fundasti.
Item in psalmo CXLVIII: Laudate dominum de
caelis, laudate eum in excelsis. laudate eum omnes angeli
eius, laudate eum omnes uirtutes eius. laudate eum sol et
luna. laudate eum omnes stellae et lumen. laudate eum
caeli caelorum, et aquae, quae super caelos sunt, laudent
nomen domini. quia ipse dixit et facta sunt, ipse mandauit
et creata sunt. statuit ea in aeternum et in saeculum saeculi.
Item in machabaeorum: Oro te ergo, respice caelum et
terram et mare et omnia quae in eis sunt, et uidens scito
quoniam ex nihilo haec creata sunt a domino deo, qui et
hominum genus fecit similiter: et ipse iudicabit orbem terrarum.
Item in esaia propheta: Manus mea fundauit

[*][*]

[*][*]

terram, et dextera mea solidauit caelum. Item illic- Quoniam
caelum ut fumus solidatus est. Item illic: Ego feci
terram et hominem super eam, et manus mea solidauit caelum.
ego omnibus sideribus praecepi lucere. Item in
euangelio secundum iohannem: In principio erat uerbum,
et uerbum erat aput deum, et deus erat uerbum. hoc
erat in principio aput deum. omnia per ipsum facta sunt et
sine ipso factum est nihil. Item ad ephesios: Sacramenti
absconditi a saeculo in deo, qui uniuersa creauit. Item ad
colossenses: Qui eripuit nos de potestate tenebrarum et
transtulit in regnum filii claritatis suae, in quo habemus
redemptionem, remissionem peccatorum: qui est imago dei
inuisibilis, primogenitus totius creaturae, quoniam in ipso
creata sunt omnia in caelo et in terra, uisibilia et inuisibilia,
siue throni siue dominationes siue principatus sine potestates:

[*][*]

[*][*]

omnia per ipsum et in ipso creata sunt: et ipse est ante
omnes, et omnia ipsi constant. Item in hieremia: Dominus,
qui fecit terram in uirtute sua, et in sua prudentia
extendit caelum et multitudinem aquae in caelo, et eduxit
nubes ab extremo terrae, et fulgora et coruscationes in
. pluuiam fecit, et eduxit lumen de thensauris suis. Item
tobi: Benedicant te caeli et omnis creatura totius terrae:
quia dixisti, et facta sunt omnia, et confirmas uniuersa uerbo
tuo. tu fecisti adam et dedisti ei adiutorium euam. Item
in actibus apostolorum: Nos similiter ut uos passibiles
sumus homines, euangelizantes uobis deum, ut ab his uanis
conuertamini ad deum uiuum, qui fecit caelum et terram,
mare et omnia quae in eis sunt. qui in praeteritis generationibus
reliquit omnes gentes ingredi itinera sua.. et quidem

[*][*]

[*][*]

non sine testimonio semet ipsum reliquit, bene faciens e
caelo, dans uobis pluuiam aeternam fructiferam, inplens cibo
et laetitia corda uestra. Item illic: Deus, qui fecit hunc
mundum et omnia quae in eo sunt. hic, cum sit caeli et
terrae dominus, non inhabitat in manufactis templis.