De Natura et Gratia (61-65)

Xunc iam uideamus, utrum et baptizatis legatur
caro esse contraria. ubi quaero, quibus dicebat apostolus: caro
concupiscit aduersus spiritum et spiritus
a d uersus carnem; haec enim inuicem aduersantur,
u t non ea quae uultis faciatis. ad
Galatas, ut opinor, id scripsit, quibus dicit: qui ergo tribuit
uobis spiritum et uirtutes operatur in uobis,
ex operibus legis an ex auditu fidei? unde
apparet eum Christianis loqui et quibus deus tribuerat spiritum, ergo
etiam baptizatis. ecce et baptizatis caro inuenitur esse contraria
et non adesse possibilitas illa, quam inseparabiliter insitam dicit esse
naturae. ubi est quod ait: qui fieri potest ut cuicumque baptizato
sit caro contraria? quomodolibet intellegat carnem, quia reuera
non natura eius, quae bona est, sed uitia carnalia carnis hoc loco
nomine nuncupantur, ccco tamen etiam baptizatis caro contraria
est. et quomodo contraria? ut non quod uolunt faciant. ecce adest
uoluntas in homine; ubi est possibilitas illa naturae? fateamur
gratiam nccessariam, clamemus: miser ego homo! quis
me liberabit de corpore mortis huius? et
respondeatur nobis: gratia dei per Iesum Christum
dominum nostrum.

Quando enim istis rectissime dicitur: \'quare sine adiutorio
gratiae dei dicitis hominem posse esse sine peccato\'? non tunc de
illa gratia quaestio est, qua est homo conditus, sed de ista, qua fit
saluus per Iesum Christum dominum nostrum. fideles enim orantes
dicunt: ns o nos inferas in temptationem, sed [*] [*]

libera nos malo. si adest possibilitas ut quid orant?
aut a quo malo se liberari orant nisi maxime de corpore mortis
huius, unde non liberat nisi gratia dei per le sum
Christum dominum nostrum ? non utique de substantia
corporis, quae bona est, sed do uitiis carnalibus, unde non liberatur
homo sine gratia saluatoris nec quando per mortem corporis discedit
a corpore. et hoc ut diceret apostolus, quid supra dixerat ? uideo
aliam legem in membris meis repugnantem
legi mentis meae et captiuum me ducentem
in lege paceati, quae est in membris meis.ecce
quod uitium naturae humanae inoboedientia uoluntatis inflixit.
orare sinatur, ut sanetur. quid tantum de naturae possibilitate
praesumitur? uulnerata, sauciata, uexata. perdita est. uera confessione,
non falsa defensione opus habet. gratia ergo dei, non qua
instituatur, sed qua restituatur, quaeratur;quao ab isto sola clamatur
non esse necessaria, cum tacetur. qui si omnino nihil de
gratia dei diceret nec eam quaestionem soluendam sibi proponeret,
ut a se de hac re inuidiam remoueret, posset putari hoc quidem
sentire, quod ueritas habet, sed non dixisse. quia non ubique omnia
dicenda sunt. proposuit de gratia quaetionem, id respondit quod
habebat in corde; definita quaestio est, non quam nolebamus.
sed ubi quid sentiret dubitabamus.

Deinde multis uerbis apostoli conatur ostendere,
unde non est controuersia, \'quod caro ab illo ita saepe nominetur,
ut uelit intellegi non substantiam, sed opera carnis\'. quid hoc ad
rem? uitia carnis contraria sunt uoluntati hominis; non natura
accusatur, sed uitiis medieus quaeritur. quid est quod interrogat:
uitiis fecit homini spiritum? et respondet sibi: sine dubio deus. et
item interrogat: carnem quis creauit? itemque respondet: idem.
credo, deus. interrogat tertio: bonus est qui utrumque creauit deus ? [*] [*]
respondet: nulli dubium est. adhuc interrogat: et utrumque quod
bonus auctor creauit, bonum est? et ad hoc respondet: confitendum
est. deinde concludit: si igitur et spiritus bonus et caro bona
ut a bono auctore condita, qui fieri potest, ut duo bona possint
sibi esse contraria? omitto dicere quia tota huius ratiocinatio turbaretur,
si quis ab eo quaereret: \'aestus et frigus quis fecit?\' responderet
enim sine dubio: \'deus\'. non ego multa interrogo, ipse concludat,
utrum aut ista possint dici non bona aut non appareant inter se esse
contraria. hic forte dicit: qualitates sunt istae substantiarum, non
substantiae. ita est, uerum est, sed qualitates naturales et ad dei
creaturam sine dubio pertinentes; substantiae quippe non per se
ipsas, sed per suas qualitates, sicut aqua et ignis, dicuntur sibi
esse contrariae. quid, si ita sunt caro et spiritus ? quod quidem non
affirmamus, sed ut ratiocinationem eius non necessaria inlatione conclusam
ostenderemus, hoc diximus. possunt enim et contraria non
inuicem aduersari, sed ex alterutro temperari et bonam ualitudinem
reddere, sicut in corpore siccitas et humiditas, frigus, calor, quorum
omnium temperatione bona corporalis ualitudo consistit. sed quod
contraria est caro spiritui, ut non ea quae uolumus faciamus, uitium
est, non natura. gratia medicinalis quaeratur et controuersia finiatur.

Duo quippe ista bona a bono deo condita quomodo contra
huius ratiocinationem in non baptizatis hominibus possunt sibi esse
contraria? an et hoc eum dixisse paenitebit, quod affectu aliquo
fidei christianae locutus est? cum enim dixit: qui fieri potest, ut
cuicumque iam baptizato sit caro contraria, significauit non baptizatis
carnem posse esse contrariam. nam cur addidit iam baptizato, cum
posset etiam hoc non addito dicere: \'qui fieri potest, ut cuicumque
sit caro contraria\' atque ad hoc probandum subicere illam ratiocinationem
suam, quia utrumque bonum est a bono conditum et ideo [*] [*]

non potest inter se esse contrarium? si ergo 11011 baptizati, quibus
certe fatetur carnem esse contrariam, suis illum interrogationibus
urgeant et dicant: \'quis fecit homini spiritum ? iste respondebit:
\'deus\'. itemque illi: \'carnem quis creauit ? respondet iste: \'idem, credo,
deus\'. illi tertio: \'bonus est qui utrumque creauit deus? et iste: \'nulli
dubium est. atque illi unum quod restat inquirunt: \'et utrumque
quod bonus auctor creauit bonum est?\' iste fatebitur. tunc illi cum
suo gladio iugulabunt inferentes conclusionem eius et dicentes: \'si
igitur spiritus bonus et caro bona ut a bono auctore condita, qui
fieri potest, ut duo bona sibi possint esse contraria?\' hic forte ille
respondebit: \'date ueniam, quia non debui dicere cuicumque baptizato
carnem non posse esse contrariam, ut hoc modo uobis non
baptizatis contrariam confiterer, sed sine ulla exceptione dicere
debui carnem nulli esse contrariam\'. ecce quo sc ipse conpingit, esse
quae loquitur, qui non uult clamare cum apostolo: quis me liberabit
de corpore mortis huius? gratia dei
per Iesum Christum dominum nostrum. sed
cur, inquit, clamem iam baptizatus in Christo? illi hoc clament, qui
nondum tale beneficium perceperunt, quorum in se uoces figurabat
apostolus; si tamen uel hoc dicunt. sed naturae ista defensio nec illis
hac uoce exclamare permittit. neque enim in baptizatis natura est
et in non baptizatis natura non est. aut si uel in illis nitiata esse
conceditur, ut non sine causa clament: infelix homo! quis
me liberabit de corpore mortis huius ? eisque
subueniatur in eo quod sequitur: gratia dei per Iesum
Christum dominum nostrum, concedatur iam tandem
aliquando humanam medico Christo indigere naturam.

Quaero autem, ubi natura istam perdiderit libertatem,
quam sibi dari exoptat, cum dicit: quis me liberabit ? [*] [*]
non enim et illo substantiam carnis accusat, cum dicit liberari se
cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis
sicut animae natura deo bono auctori tribuenda sit, sed utique de
uitiis corporis dicit. nam de corpore mors corporis separat; sed
contracta ex illo uitia cohaerent, quibus iusta poena debetur, quam
etiam in inferno ille diues inuenit. hinc se non poterat utique
liberare qui dieit: quis me liberabit d e corpore
mortis huius ? ubicumque autem istam perdiderit libertatem,
certe inseparabilis est possibilitas illa naturae, habet posse per naturale
subsidium, habet uelle per liberum arbitrium; cur quaerit
baptismatis sacramentum ? an propter commissa praeterita, ut ea
tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte
hominem, clamet quod clamabat. non enim tantum desiderat,
ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de
cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi
dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in
membris suis repugnantem legi mentis suae; uidet esse, non recolit
fuisse: praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur. nec tantum
repugnantem uidet, uerum etiam captiuantem sc in lege peccati,
quae est in membris eius, non quae fuit. hine est quod clamat: infelix
homo! quis me liberabit de corpore
mortis huius ? sinatur orare, sinatur adiutorium medici potentissimi
flagitare. quid contradicitur? quid obstrepitur? quid miser
misericordiam Christi petere prohibetur et hoc a Christianis? nam
et illi cum Christo ambulabant, qui caecum lumen clamando petere
prohibebant; sed etiam inter tumultum contradicentium audit ille
clamantem. unde huie responsum est: gratia dei per
Iesum Christum dominum nostrum. [*] [*]