De Natura et Gratia (66-70)

Porro si ab istis uel hoc impetramus, ut nondum baptizati
implorent auxilium gratiae saluatoris, non est hoc quidem parum
aduersus illam falsam defensionem tamquam sibi sufficientis
naturae et potestatis liberi arbitrii; neque enim sibi sufficit qui dicit:
infelix homo! quis me e liberabit? aut plenam
Jibertatem habere dicendus est, qui se adhuc postulat liberari.

Verum tamen etiam illud uideamus, utrum illi qui
baptizati sunt faciant bona quae uolunt nulla carnis concupiscentia
repugnante. sed quid hinc dicamus. ipse commemorat, ubi concludens
hunc locum: ut diximus, inquit, illud quo continetur: caro
concupiscit aduersus spiritum, non de carnis substantia,
sed de operibus sentire necesse est. hoc et nos dicimus non de
carnis substantia, sed de operibus dictum, quae ueniunt de carnali
coucupiscentia, de peccto scilicet, de quo praecipit ut non regnet
in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius.

Sed adtendat etiam ipse iam baptizatis fuisse dictum:
caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus
aduersus carnem, ut non ea quaenultis
faciatis. et ne ab ipsa pugna desides faceret et per hanc sententiam
laxamentum peccandi dedisse uideretur, adiungit: quodsispiritu
ducimini, non ad huc estis sub lege.
sub lege est enim, qui timore supplicii quod lex minatur, non amore
iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus
a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua mallet,
si fieri posset, non esse quod timeat ut libere faciat quod occulte
desiderat. ergo sispiritu. inquit, ducimini, non ad huc
estis sublege, utique lege, quae timorem incutit, non tribuit
caritatem, quae caritas dei diffusa est in cordibus nostris non per [*] [*]
legis litteram, sed per spiritum sanctum qui datus est nobis. haec
est lex libertatis, non seruitutis, quia caritatis utique, non timoris,
de qua et Iacobus apostolus ait: qui autem perspexerit
in legem perfectam libertatis. unde et ille non
quidem iam lege dei terrebatur ut seruus. sed condelectabatur
ei secundum interiorem hominem; uidet tamen adhuc aliam legem
in membris suis repugnantem legi mentis suae. ita et hic: s i s p i
ritu, inquit, ducimini, non adhuc estis sub lege.
in quantum quisque spiritu ducitur, non est sub lege. quia
in quantum condelectabatur legi dei, non est sub legis timore, quia
timor tormenum habet, non delectationem.

Proinde si recte sentimus, sicut pro membris sanatis
gratias agere ita pro sanandis orare debemus, ut absolutissima cui
nihil addi possit sanitate, perfecta dei suauitate, plena libertate
perfruamur. non emim abnuimus humanam naturam posse esse
sine peccato aut ullo modo negare debemus perfici posse, quam
proficere non negamus, sed gratia dei per Iesum Christum dominum
nostrum; eo adiuuante fieri dicimus, ut iusta et beata sit,
a quo creata est ut sit. facile itaque refellitur, quod a quibusdam
sibi dicit opponi: \'diabolus nobis aducrsatur\'. prorsus huic obiectioni
eadem uerba respondemus, quae ipse respondit: resistamus illi, et
fugiet. res istite, inquit beatus apostolus, diabolo, et f ugi e t
a uob i s. unde animaduertendum quid possit his nocere quos
f ugit uel quam uirtutem habere intellegendus sit, qui solis praeualere
non resistentibus potest. haec et mea uerba sunt; uerius enim
dici non potest. sed hoc interest inter nos et istos, quod nos etiam
cum diabolo resistitur poscendum dei adiutorium non solum non
negamus, uerum etiam praedicamus, isti autem tantam uoluntati
tribuunt potestatem, ut pietati auferant orationem. nam utique [*] [*]
ut diabolo resistamus et fugiat a nobis, ideo precantes dicimus: n p
nos inferas in temptationem; ideo et
admoniti sumus tamquam ab imperatore milites exhortante
et dicente: uigilate et orate, ne intretis in temptationem.

Quod uero contra eos disputat, qui dicunt: \'et quis
nolit sine peccato esse, si hoc in hominis esset positum potestate?\'
recte quidem disputat \'hoc ipso eos non esse inpossibile.
quia hoc uel multi uel omnes uolunt\'; sed hoc unde sit possibile confiteatur,
et pax est. ipsa est enim gratia dei per Iesum Christum
dominum nostrum, qua omnino iste nos orantes adiuuari, ut non
peccemus, nusquam dicere uolunt. quod si forte latenter sentit,
ignoscat aliter suspicantibus. ipso enim hoc facit, qui cum tantam
de hac re patiatur inuidiam, sentire id uult et confiteri uel profiteri
non uult. quid erat magnum ut hoc diceret, cum praesertim
sibi hoc tamquam ex persona aduersariorum oppositum tractare
et aperire susceperit? cur illic solam naturam defendere uoluit
et quia ita homo creatus est, ut non peccare posset. si peccare
noluerit. asseruit, ac per hoc quod ita creatus est eam possibilitatem
ad gratiam dei pertinere definiuit, qua possibilitate, si
noluerit peccare, non peccat, et noluit aliquid dicere de eo, quod
ipsa natura gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum uel
sanatur. quia uitiata est. uel quia sibi non sufficit adiuuatur?

Vtrum enim in hoc saeculo fuerit uel sit uel possit esse
aliquis ita iuste uiuens, ut nullum habeat omnino peccatum, potest
esse aliqua quaestio inter ueros piosque (\'Christiano; posse tamen
esse certe post hanc uitam quisquis ambigit desipit. sed ego nec de
ista uita uolo contendere. quamquam enim mihi non uideatur aliter
intellegendum quod scriptum est: non iustificabitur i n
conspectu tuo omnis uiuens et si qua similia, tamen
utinam possit ostendi uel haec testimonia melius aliter intellegi posse
uel perfectam plenamque iustitiam, cui prorsus nihil addendum [*] [*]
sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto corpore uiueret, et hodie esse
et eras futuram, dum tamen longe plures sint, qui cum sibi usque
ad ultimum uitae huius diem necessarium esse non dubitent, ut
ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, sicut
et nos dimittimus debitoribus nostris, spem
suam tamen in Christo atque in eius promissionibus ueram, certam,
firmam esse confidant! nullo tamen modo nisi adiuuante gratia
saluatoris Christi crucifixi et dono spiritus eius uol quolibet ad
plenissimam perfectionem uel quemquam ad qualemcumque prouectum
uerae piaeque iustitiae peruenire qui negauerit, nescio utrum
recte possit in qualiumcumque Christianorum numero deputari.