Contra Litteras Petiliani (2.239)

Augustinus respondit: Uerum dicis. nam illud sacerdotium
in figura corporis Christi habebat unctionem, quod unitatis
compage fit saluum. nam et ipse Christus a chrismate
appellatur, id est ab unctione. hunc Hebraei dicunt Messiam,
quod uerbum Punicae linguae consonum est, sicut alia Hebraea
permulta et paene omnia. quid est ergo in illo sacerdotio
caput, quid barba, quid ora uestimenti? quantum donat dominus
ut intellegam, caput est ipse saluator corporis, de quo apostolus
dicit: et ipse est caput corporis ecclesiae. per [*] [*] [*]

barbam non incongrue fortitudo intellegitur. ergo ad eos qui
sunt fortes in ecclesia eius et adhaerent ori eius, ut sine
timore praedicent ueritatem, ab ipso Christo tamquam a capite
sanctum descendit unguentum, id est sanctificatio spiritalis.
ora uestimenti haec datur intellegi quae in capite uestimenti
est, qua uestientis caput ingreditur. per hanc significantur
perfecti fideles in ecclesia; in ora namque perfectio est. et
utique meministi dictum esse cuidam diuiti: si uis esse
perfectus, uade uende omnia quae possides et da
pauperibus, et habebis thesaurum in caelis, et ueni
sequere me. tristis quidem ille discessit neglector perfectionis,
elector defectionis. sed numquid ideo defuerunt, in quos
unitatis unguentum tali rerum terrenarum dimissione perfectos
tamquam in oram uestimenti a capite descenderet? nam exceptis
apostolis et qui cum eis erant praepositis atque doctoribus, quos
eminentiores et fortiores in barba intellegimus, lege in Actibus
apostolorum et uide, qui rerum suarum uenditarum pretia
ad pedes apostolorum ponebant, et nemo dicebat aliquid
proprium, sed erant eis omnia communia, et distribuebatur
unicuique sicut cuique opus erat, et erat illis
anima una et cor unum in deum. nempe ita scriptum esse
cognoscis. agnosce ergo bonum et iucundum fratres habitantes in
unum, agnosce barbam Aaron, agnosce oram uestimenti spiritalis.
interroga ipsam scripturam, ubi coeperint ista fieri; inuenies in
Hierusalem. de hac ora uestis per omnes gentes unitas tota contexitur.
hac intrauit caput in uestem, ut indueretur Christus
uarietate orbis terrarum, quia in hac ora uestimenti apparuit
uarietas ipsa linguarum. cur ergo ipsi capiti, unde illud
unitatis descendit unguentum, id est amoris fragrantia spiritalis,
cur, inquam, ipsi capiti resistitis testanti et dicenti: praedicabitur
in nomine eius paenitentia et remissio [*] [*] [*] [*]
peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab
Hierusalem, et in hoc unguento sacramentum chrismatis
uultis interpretari, quod quidem in genere uisibilium signaculorum
sacrosanctum est sicut ipse baptismus, sed potest esse
et in hominibus pessimis in operibus carnis uitam consumentibus
et regnum caelorum non possessuris et ideo nec ad
barbam Aaron nec ad oram uestimenti eius nec ad ullam
contextionem uestis sacerdotalis pertinentibus? ubi enim positurus
es quae apostolus enumerat manifesta opera carnis:
quae sunt, inquit, fornicationes, immunditiae, luxuriae,
idolorum seruitus, ueneficia, inimicitiae, con- tentiones,
aemulationes, animositates, dissensiones,
haereses, inuidiae, ebrietates, comesationes
et his similia; quae praedico uobis sicut praedixi,
quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt?
sequestro fornicationes, quae latenter admittuntur; immunditias
interpretare ut uolueris, sequestro et ipsas; illic
ponamus et ueneficia, quia nemo est palam confector datorque
uenenorum; sequestro et haereses, quia hoc uultis; idolorum
seruitutem nescio utrum debeam sequestrare, quandoquidem
apostolus ibi ponit auaritiam quae publice insanit. his ergo
sequestratis nulline apud uos luxuriosi, nulli auari, nulli pertinaciter
inimicitias exercentes, nulli contentiosi, aemuli, animosi,
dissensionibus studentes, inuidi, ebriosi, comesationibus
uacantes? nulline apud uos tales unguntur et in his uitiis
noti manifestique moriuntur? si nullos dicis, quoniam studio
contentionis aperte mentiris, uide ne de talibus ipse sis. si
autem ab huiusmodi remotus es non corporis separatione, sed
uitae dissimilitudine, et tales turbas circum altaria uestra
gemens conspicis, quid dicemus, quia oleo sancto uncti sunt 30
et, sicut apostolus liquida ueritate confirmat, regnum dei non [*] [*]
possidebunt? numquid barbae Aaron et orae uestimenti eius
sacrilega iniuria facienda est, ut ibi eos ponendos arbitremur?
absit. discerne ergo uisibile sanctum sacramentum, quod esse
et in bonis et in malis potest, illis ad praemium illis ad
iudicium, ab inuisibili unctione caritatis, quae propria bonorum
est. discerne ista, discerne; discernat te deus a parte Donati
et in catholicam reuocet, unde te illi catechumenum abreptum
mortiferi honoris uinculo ligauerunt. iam ros Hermon super
montes Sion quomodolibet abs te accipiatur, non estis in montibus
Sion, quia non estis in ciuitate super montem constituta,
quae certum signum hoc habet quod abscondi non potest.
nota est ergo omnibus gentibus; pars autem Donati ignota
est pluribus gentibus, non est ergo ipsa.