Contra Gaudentium Donatistarum Episcopum (2.14)

Itaque quia uerbo tuo causa finita est, obsecro
per deum religionis, deum ueritatis, ut etiam tuus error aliquando
finiatur. ipsa est, frater, ecclesia Christi quae hoc
tempore toto terrarum orbe crescendo dilatatur, continens et
malos et bonos uentilatione ultima separandos. atque ut te ad
extremum illius potius uerbis alloquar, quem testem catholici
nominis adhibere uoluisti, ipsa est quae domini luce perfusa
per orbem totum radios suos porrigit, ipsa est
quae ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis
extendit. proinde etsi uidentur in illa esse
zizania, non tamen impediri debet aut fides aut
caritas nostra, ut quoniam zizania esse in ecclesia
cernimus ipsi de ecclesia recedamus. nobis tantummodo
laborandum est ut frumentum esse possimus,
ut cum frumentum coeperit dominicis horreis con-.
di, fructum pro opere nostro et labore capiamus.
apostolus in epistula sua dicit: \'in domo autem
magna non solum uasa sunt aurea et argentea, sed
et lignea et fictilia. et quaedam quidem honorata,
quaedam inhonorata.\' nos operam demus et [*] [*]
quantum possumus laboremus, ut uas aureum uel argenteum
simus. ceterum fictilia uasa confringere domino
soli concessum est cui et uirga ferrea data
est. esse non potest maior domino suo seruus nec
quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicarit,
ut putet aut ad aream uentilandam et purgandam
palam (uel uentilabrum) iam ferre se posse
aut a frumento uniuersa zizania humano iudicio
separare. superba est ista obstinatio et sacrilega
praesumptio quam sibi furor prauus adsumit. et
dum sibi semper quidam plus quam mitis iustitia
deposcit adsumunt, de ecclesia pereunt, et dum se
insolenter extollunt, ipso suo tumore caecati ueritatis
lumen amittunt. beatissimi Cypriani sunt uerba ista,
non mea; eius uidelicet uerba sunt, quem tu nobis lectissimum
testem catholici nominis in tuorum scriptorum exordio posuisti
et per multa copiosissime commendasti, immo per ipsum,
quoniam uera atque diuina sunt, uerba sunt dei. ecce quod
audi, ecce quod caue, ut adiuuante misericordia saluatoris
simul caritatem catholicam teneamus, simul pacem catholicam
diligamus, simul cum eius frumentis usque quaque crescamus,
simul usque ad finem zizania toleremus, simul in horreo sine
fine uiuamus. uides nempe sine ulla defensione Caeciliani uel
quorumlibet hominum, quos accusandos putatis, catholicam
suo robore ac firmitate consistere, quamuis et Caeciliani causam
conlatio nostra purgauerit et aliorum, de quibus calumniamini,
aut dubia sit criminatio aut iniusta damnatio. sed
ualde stultum est, ut ecclesiae causam diuinis testimoniis
fultam atque munitam in hominum causis ratione exorbitante [*]. [*] [*] [*]
ponamus, cum, etiamsi illos malos manifestissime uideremus
nec iam separare a sacramentis ecclesiae ualeremus, non tamen
impediri deberet aut fides aut caritas nostra, ut, quoniam et
istos inter zizania esse in ecclesia cerneremus, ipsi de ecclesia
recedere deberemus. si respondere cogitas, noli causam relinquere
et in superuacaneis euagari. ea quae dicta sunt intuere,
ad ea quae dicta sunt non fallaciter eludendo, sed rationabiliter
disputando responde. nam illa prolixa responsione quid egeris
uel potius quam nihil egeris, si necessarium uisum fuerit
dominusque donauerit, opere alio diligentius demonstrabo. [*]