Scaife ATLAS

CTS Library / Contra Faustum

Contra Faustum (5.4)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa024.opp-lat1:5.4
Refs {'start': {'reference': '5.4', 'human_reference': 'Book 5 Chapter 4'}}
Ancestors [{'reference': '5'}]
Children []
prev
plain textXML
next

AUGUSTJNUS respondit: Iam supra commemoraui, quam
saepe se dominus Iesus Christus filium hominis dicat et quanta
uanitate Manichaei fabulam nefandi sui erroris inducant de
nescio quo commenticio primo homine, quem non terrenum,
sed fallacibus elementis indutum contra apostolum praedicant
dicentem: primus homo de terra terrenus, et quanta
cura nos idem monuerit apostolus dicens: si quis uobis
adnuntiauerit praeterquam quod adnuntiauimus uobis,
anathema sit. quapropter restat, ut filium hominis Christum [*] [*]

275
ita credamus, sicut apostolica ueritate praedicatur, non sicut
Manichaeorum falsitate confingitur. cum igitur eum euangelistae
adnuntient natum ei femina de domo Dauid, hoc est
de familia Dauid, Paulusque ad Timotheum scribat dicens:
memor esto Christum Iesum resurrexisse a mortuis
ex semine Dauid secundum euangelium meum: satis
adparet, quemadmodum Christum filium hominis credere debeamus,
qui filius dei, per quem facti sumus, etiam filius
hominis per adsumptionem carnis factus est, ut moreretur
propter delicta nostra et resurgeret propter iustificationem
nostram. ideoque utrumque se dicit, et filium dei et filium
hominis. unde ne pergam per plurima, uno loco in euangelio
secundum Iohannem ita scriptum est: amen, amen dico
uobis, quia uenit hora et nunc est, quando mortui
audient uocem filii dei; et qui audierint, uiuent. sicut
enim pater habet uitam in semet ipso, sic dedit et
filio uitam habere in semet ipso; et potestatem dedit
ei et iudicium facere, quia filius hominis est. dixit:
uocem filii dei audient, et dixit: quia filius hominis
est. secundum hoc enim, quod dixit filius hominis est',
accepit potestatem iudicium faciendi, quia in ipsa forma uenturus
est ad iudicium, ut et a bonis et a malis uideatur. in
qua forma etiam ascendit in caelum et uox illa discipulis
sonuit: sic ueniet, quemadmodum eum uidistis euntem
in caelum. nam secundum id, quod filius dei deus aequalis
est patri et cum patre unum, non uidebitur a malis; beati
enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. cum ergo
credentibus in se promittat uitam aeternam nec aliud sit credere
in eum quam credere in uerum Christum, qualem se [*] [*] [*]
276
ipse praedicat et ab apostolis praedicatur, hoc est et uerum
dei filium et uerum hominis filium: uos, Manichaei, qui creditis
in falsum et fallacem, falsi et fallacis hominis filium,
cum et ipsum deum gentis aduersae tumultu perterritum
membra sua misisse crucianda nec postea tota purganda docetis,
uidetis, quam sitis alieni a uita aeterna, quam promittit
Christus illis, qui credunt in eum. at enim dixit Petro confitenti
eum filium dei: beatus es, Simon Bariona. numquid
ideo nihil promisit eis, qui in eum filium hominis crederent,
cum idem ipse sit et filius dei et filius hominis ?
habes etiam aperte uitam aeternam promissam credentibus in
filium hominis. sicut exaltauit, inquit, Moyses serpentem
in heremo, sic oportet exaltari filium hominis, ut
omnis, qui crediderit in eum, non pereat, sed habeat
uitam aeternam. quid uultis amplius? credite ergo in filium
hominis, ut habeatis uitam aeternam, quia ipse est et filius
dei, qui potest dare uitam aeternam, quia ipse est uerus
deus et uita aeterna, sicut idem Iohannes ait in epistula
sua, ubi etiam dicit antichristum esse, qui negat Christum in
carne uenisse.

Tokens

AUGUSTJNUS 1 w 10
respondit 1 w 19
Iam 1 w 23
supra 1 w 28
commemoraui 1 w 39
quam 1 w 44
saepe 1 w 49
se 1 w 51
dominus 1 w 58
Iesus 1 w 63
Christus 1 w 71
filium 1 w 77
hominis 1 w 84
dicat 1 w 89
et 1 w 91
quanta 1 w 97
uanitate 1 w 105
Manichaei 1 w 114
fabulam 1 w 121
nefandi 1 w 128
sui 1 w 131
erroris 1 w 138
inducant 1 w 146
de 1 w 148
nescio 1 w 154
quo 1 w 157
commenticio 1 w 168
primo 1 w 173
homine 1 w 179
quem 1 w 184
non 1 w 187
terrenum 1 w 195
sed 1 w 199
fallacibus 1 w 209
elementis 1 w 218
indutum 1 w 225
contra 1 w 231
apostolum 1 w 240
praedicant 1 w 250
dicentem 1 w 258
primus 1 w 265
homo 1 w 269
de 2 w 271
terra 1 w 276
terrenus 1 w 284
et 2 w 287
quanta 2 w 293
cura 1 w 297
nos 1 w 300
idem 1 w 304
monuerit 1 w 312
apostolus 1 w 321
dicens 1 w 327
si 1 w 330
quis 1 w 334
uobis 1 w 339
adnuntiauerit 1 w 352
praeterquam 1 w 363
quod 1 w 367
adnuntiauimus 1 w 380
uobis 2 w 385
anathema 1 w 394
sit 1 w 397
quapropter 1 w 408
restat 1 w 414
ut 2 w 417
filium 2 w 423
hominis 2 w 430
Christum 1 w 438
1 1 w 439
Matth 1 w 444
19 1 w 447
21 1 w 450
15 1 w 452
Matth 2 w 457
16 1 w 460
17 1 w 463
26 1 w 465
I 3 w 466
Cor 1 w 469
15 2 w 472
47 1 w 475
27 1 w 477
Gal 1 w 480
1 8 w 482
8 1 w 484
sq 1 w 486
1 9 w 489
que 2 w 492
C 4 w 493
4 2 w 494
ubique 1 w 500
ubi 2 w 504
SG 1 w 506
7 4 w 507
confessus 1 w 516
p3b 1 w 519
12 1 w 521
accidit 1 w 528
L 1 w 529
13 1 w 531
qua 6 w 534
b 8 w 535
14 1 w 537
eque 1 w 541
C 5 w 542
testatur 1 w 550
beatus 1 w 557
LSPMGb 1 w 563
15 3 w 565
ad 3 w 567
petrum 1 w 573
dd 1 w 575
S 5 w 576
19 2 w 578
eorum 1 w 583
C 6 w 584
20 1 w 586
predicamus 1 w 596
C 7 w 597
21 2 w 599
cap 1 w 602
XI 1 w 605
LPMSG 1 w 610
Agostinus 1 w 619
L 4 w 620
22 1 w 622
sepe 1 w 626
C 8 w 627
23 1 w 629
manichei 1 w 637
C 9 w 638
24 1 w 640
commentio 1 w 649
C 10 w 650
25 1 w 652
predicant 1 w 661
C 11 w 662
ita 2 w 665
credamus 1 w 673
sicut 1 w 679
apostolica 1 w 689
ueritate 1 w 697
praedicatur 1 w 708
non 2 w 712
sicut 2 w 717
Manichaeorum 1 w 729
falsitate 1 w 738
confingitur 1 w 749
cum 1 w 753
igitur 1 w 759
eum 1 w 762
euangelistae 1 w 774
adnuntient 1 w 784
natum 1 w 789
ei 3 w 791
femina 1 w 797
de 4 w 799
domo 1 w 803
Dauid 1 w 808
hoc 1 w 812
est 3 w 815
de 5 w 817
familia 1 w 824
Dauid 2 w 829
Paulusque 1 w 839
ad 5 w 841
Timotheum 1 w 850
scribat 1 w 857
dicens 2 w 863
memor 2 w 869
esto 1 w 873
Christum 2 w 881
Iesum 1 w 886
resurrexisse 1 w 898
a 74 w 899
mortuis 1 w 906
ex 2 w 908
semine 1 w 914
Dauid 3 w 919
secundum 1 w 927
euangelium 1 w 937
meum 1 w 941
satis 1 w 947
adparet 1 w 954
quemadmodum 1 w 966
Christum 3 w 974
filium 3 w 980
hominis 3 w 987
credere 1 w 994
debeamus 1 w 1002
qui 2 w 1006
filius 1 w 1012
dei 1 w 1015
per 1 w 1019
quem 3 w 1023
facti 1 w 1028
sumus 1 w 1033
etiam 1 w 1039
filius 2 w 1045
hominis 4 w 1052
per 2 w 1055
adsumptionem 1 w 1067
carnis 1 w 1073
factus 1 w 1079
est 5 w 1082
ut 5 w 1085
moreretur 1 w 1094
propter 2 w 1101
delicta 1 w 1108
nostra 1 w 1114
et 8 w 1116
resurgeret 1 w 1126
propter 3 w 1133
iustificationem 1 w 1148
nostram 1 w 1155
ideoque 1 w 1163
utrumque 1 w 1171
se 7 w 1173
dicit 1 w 1178
et 10 w 1181
filium 4 w 1187
dei 2 w 1190
et 11 w 1192
filium 5 w 1198
hominis 5 w 1205
unde 1 w 1210
ne 7 w 1212
pergam 1 w 1218
per 4 w 1221
plurima 1 w 1228
uno 1 w 1232
loco 1 w 1236
in 14 w 1238
euangelio 1 w 1247
secundum 2 w 1255
Iohannem 1 w 1263
ita 5 w 1266
scriptum 1 w 1274
est 6 w 1277
amen 1 w 1282
amen 2 w 1287
dico 1 w 1291
uobis 3 w 1296
quia 1 w 1301
uenit 1 w 1306
hora 1 w 1310
et 12 w 1312
nunc 1 w 1316
est 7 w 1319
quando 1 w 1326
mortui 2 w 1332
audient 1 w 1339
uocem 1 w 1344
filii 1 w 1349
dei 3 w 1352
et 13 w 1355
qui 4 w 1358
audierint 1 w 1367
uiuent 1 w 1374
sicut 3 w 1380
enim 1 w 1384
pater 1 w 1389
habet 1 w 1394
uitam 1 w 1399
in 16 w 1401
semet 1 w 1406
ipso 1 w 1410
sic 4 w 1414
dedit 1 w 1419
et 16 w 1421
filio 1 w 1426
uitam 2 w 1431
habere 1 w 1437
in 17 w 1439
semet 2 w 1444
ipso 2 w 1448
et 18 w 1451
potestatem 1 w 1461
dedit 2 w 1466
ei 7 w 1468
et 19 w 1470
iudicium 1 w 1478
facere 1 w 1484
quia 2 w 1489
filius 3 w 1495
hominis 6 w 1502
est 9 w 1505
dixit 1 w 1511
uocem 2 w 1517
filii 2 w 1522
dei 4 w 1525
audient 2 w 1532
et 20 w 1535
dixit 2 w 1540
quia 3 w 1545
filius 4 w 1551
hominis 7 w 1558
est 10 w 1561
secundum 3 w 1570
hoc 2 w 1573
enim 2 w 1577
quod 2 w 1582
dixit 3 w 1587
filius 5 w 1593
hominis 8 w 1600
est 11 w 1603
accepit 1 w 1612
potestatem 2 w 1622
iudicium 2 w 1630
faciendi 1 w 1638
quia 4 w 1643
in 21 w 1645
ipsa 1 w 1649
forma 1 w 1654
uenturus 1 w 1662
est 13 w 1665
ad 9 w 1667
iudicium 3 w 1675
ut 8 w 1678
et 21 w 1680
a 120 w 1681
bonis 1 w 1686
et 22 w 1688
a 121 w 1689
malis 1 w 1694
uideatur 1 w 1702
in 22 w 1705
qua 8 w 1708
forma 2 w 1713
etiam 2 w 1718
ascendit 1 w 1726
in 23 w 1728
caelum 1 w 1734
et 24 w 1736
uox 1 w 1739
illa 1 w 1743
discipulis 1 w 1753
sonuit 1 w 1759
sic 5 w 1763
ueniet 1 w 1769
quemadmodum 2 w 1781
eum 4 w 1784
uidistis 1 w 1792
euntem 1 w 1798
in 24 w 1800
caelum 2 w 1806
nam 1 w 1810
secundum 4 w 1818
id 9 w 1820
quod 3 w 1825
filius 6 w 1831
dei 5 w 1834
deus 1 w 1838
aequalis 1 w 1846
est 14 w 1849
patri 1 w 1854
et 26 w 1856
cum 2 w 1859
patre 1 w 1864
unum 1 w 1868
non 3 w 1872
uidebitur 1 w 1881
a 137 w 1882
malis 2 w 1887
beati 1 w 1893
enim 3 w 1897
mundo 1 w 1902
corde 1 w 1907
quia 5 w 1912
ipsi 1 w 1916
deum 1 w 1920
uidebunt 1 w 1928
cum 3 w 1932
ergo 1 w 1936
credentibus 1 w 1947
in 25 w 1949
se 13 w 1951
promittat 1 w 1960
uitam 3 w 1965
aeternam 1 w 1973
nec 1 w 1976
aliud 1 w 1981
sit 3 w 1984
credere 2 w 1991
in 26 w 1993
eum 6 w 1996
quam 3 w 2000
credere 3 w 2007
in 27 w 2009
uerum 1 w 2014
Christum 4 w 2022
qualem 1 w 2029
se 14 w 2031
5 5 w 2032
II 1 w 2034
Tim 2 w 2037
2 12 w 2039
8 2 w 2041
10 1 w 2043
cf 1 w 2045
Rom 1 w 2049
4 5 w 2051
25 2 w 2054
13 2 w 2056
Ioh 2 w 2059
5 7 w 2061
25 3 w 2064
sqq 1 w 2067
24 2 w 2070
Act 1 w 2073
1 18 w 2075
11 1 w 2078
26 2 w 2080
Matth 3 w 2085
5 9 w 2087
8 3 w 2089
1 21 w 2090
predicatur 1 w 2100
L 5 w 2101
2 17 w 2102
manicheorum 1 w 2113
C 15 w 2114
configitur 1 w 2124
L 6 w 2125
conficitur 1 w 2135
b 21 w 2136
euangeliste 1 w 2147
C 16 w 2148
8 4 w 2149
adnuntisent 1 w 2160
ae 12 w 2163
corr 1 w 2167
ex 3 w 2170
a 154 w 2171
C 17 w 2173
5 10 w 2174
iesum 1 w 2179
om 18 w 2181
C 18 w 2183
7 5 w 2184
quemammodum 1 w 2195
L 7 w 2196
10 2 w 2198
delicta 2 w 2205
li 28 w 2208
in 28 w 2210
ras 1 w 2213
L 8 w 2216
et 28 w 2218
ut 9 w 2221
S 7 w 2222
17 2 w 2224
habere 2 w 2230
uitam 4 w 2235
C 19 w 2236
18 1 w 2238
et 29 w 2241
21 3 w 2243
22 2 w 2246
iuditium 1 w 2255
C 20 w 2256
24 3 w 2258
Bonauit 1 w 2265
LMb 1 w 2268
quemammodum 2 w 2279
L 10 w 2280
25 4 w 2282
celum 1 w 2287
C 21 w 2288
26 3 w 2290
unus 1 w 2294
C 22 w 2295
29 1 w 2297
uertl 1 w 2302
t1 1 w 2305
a 162 w 2306
m 146 w 2307
1 27 w 2309
a 163 w 2310
e 234 w 2312
L 11 w 2314
18 2 w 2316
ipse 1 w 2321
praedicat 2 w 2330
et 30 w 2332
ab 5 w 2334
apostolis 1 w 2343
praedicatur 2 w 2354
hoc 3 w 2358
est 15 w 2361
et 31 w 2363
uerum 2 w 2368
dei 6 w 2371
filium 6 w 2377
et 32 w 2379
uerum 3 w 2384
hominis 9 w 2391
filium 7 w 2397
uos 1 w 2401
Manichaei 2 w 2411
qui 9 w 2415
creditis 1 w 2423
in 30 w 2425
falsum 1 w 2431
et 33 w 2433
fallacem 1 w 2441
falsi 2 w 2447
et 34 w 2449
fallacis 1 w 2457
hominis 10 w 2464
filium 8 w 2470
cum 4 w 2474
et 35 w 2476
ipsum 1 w 2481
deum 2 w 2485
gentis 1 w 2491
aduersae 1 w 2499
tumultu 1 w 2506
perterritum 1 w 2517
membra 1 w 2523
sua 1 w 2526
misisse 1 w 2533
crucianda 1 w 2542
nec 2 w 2545
postea 1 w 2551
tota 1 w 2555
purganda 1 w 2563
docetis 1 w 2570
uidetis 1 w 2578
quam 4 w 2583
sitis 1 w 2588
alieni 1 w 2594
a 190 w 2595
uita 5 w 2599
aeterna 2 w 2606
quam 5 w 2611
promittit 1 w 2620
Christus 2 w 2628
illis 1 w 2633
qui 10 w 2637
credunt 1 w 2644
in 32 w 2646
eum 8 w 2649
at 28 w 2652
enim 4 w 2656
dixit 4 w 2661
Petro 1 w 2666
confitenti 1 w 2676
eum 9 w 2679
filium 9 w 2685
dei 7 w 2688
beatus 2 w 2695
es 24 w 2697
Simon 1 w 2703
Bariona 1 w 2710
numquid 1 w 2718
ideo 2 w 2722
nihil 1 w 2727
promisit 1 w 2735
eis 1 w 2738
qui 12 w 2742
in 33 w 2744
eum 10 w 2747
filium 10 w 2753
hominis 11 w 2760
crederent 1 w 2769
cum 5 w 2773
idem 2 w 2777
ipse 2 w 2781
sit 6 w 2784
et 40 w 2786
filius 7 w 2792
dei 8 w 2795
et 41 w 2797
filius 8 w 2803
hominis 12 w 2810
habes 1 w 2816
etiam 3 w 2821
aperte 1 w 2827
uitam 5 w 2832
aeternam 2 w 2840
promissam 1 w 2849
credentibus 2 w 2860
in 36 w 2862
filium 11 w 2868
hominis 13 w 2875
sicut 4 w 2881
exaltauit 1 w 2890
inquit 1 w 2897
Moyses 1 w 2904
serpentem 1 w 2913
in 39 w 2915
heremo 1 w 2921
sic 7 w 2925
oportet 1 w 2932
exaltari 1 w 2940
filium 12 w 2946
hominis 14 w 2953
ut 11 w 2956
omnis 1 w 2961
qui 14 w 2965
crediderit 1 w 2975
in 41 w 2977
eum 11 w 2980
non 4 w 2984
pereat 1 w 2990
sed 2 w 2994
habeat 1 w 3000
uitam 6 w 3005
aeternam 3 w 3013
quid 2 w 3018
uultis 1 w 3024
amplius 1 w 3031
credite 1 w 3039
ergo 2 w 3043
in 42 w 3045
filium 13 w 3051
hominis 15 w 3058
ut 12 w 3061
habeatis 1 w 3069
uitam 7 w 3074
aeternam 4 w 3082
quia 6 w 3087
ipse 3 w 3091
est 16 w 3094
et 47 w 3096
filius 9 w 3102
dei 9 w 3105
qui 17 w 3109
potest 3 w 3115
dare 1 w 3119
uitam 8 w 3124
aeternam 5 w 3132
quia 7 w 3137
ipse 4 w 3141
est 18 w 3144
uerus 1 w 3149
deus 2 w 3153
et 49 w 3155
uita 10 w 3159
aeterna 7 w 3166
sicut 5 w 3172
idem 3 w 3176
Iohannes 1 w 3184
ait 1 w 3187
in 44 w 3189
epistula 1 w 3197
sua 2 w 3200
ubi 3 w 3204
etiam 4 w 3209
dicit 2 w 3214
antichristum 1 w 3226
esse 1 w 3230
qui 19 w 3234
negat 1 w 3239
Christum 5 w 3247
in 45 w 3249
carne 1 w 3254
uenisse 1 w 3261