Adnotationes in Iob (10-12)

Proferam contra me sermones: haec confitentis
sunt. et dicam ad dominum: noli me docere inpium
esse: noli me tentare ultra quam possum ferre nec mihi
sinas accidere, quibus mihi inpietas persuadeatur. aut bonum
est tibi, si inique egero? non est autem tibi bonum, si
inique egero; non ergo iniuste ita me constituisti. quia
despicis opus quod manus tuae fecerunt? si quod
despicis opus manuum tuarum. ad consilium inpiorum
animaduertisti? sed non eius inpietatis quae hominibus
adparet. et: ad consilium inpiorum animaduertisti?
non quia placet illi ut inique agant. aut sicut homo
perspicit, perspicis? quia utique non sicut homo perspicis:
ideo in consilium inpiorum animaduertisti; est enim
inpietas quam tu solus uides et ab hominibus non uidetur.
aut humana est uita tua? id est breuis, ut non possis
de perpetuitate iudicare. et peccata mea inuestigasti:
non enim latere te potuerunt quae latent homines. scis enim
me nihil inpie fecisse: nam quantum ad homines nihil
inpie feci. sed quis est qui de manibus tuis eripiat?
iudicantis. sicut deus iudicas, cum uides etiam eas inpietates
quas homo non uidet. postea uero mutatus percussisti
me: se scilicet mutato, non deo, quia mutatus homo mutatum [*] [*] [*]

deum sentit, ut per tenebrarum diuturnitatem mutati oculi
mutatum solem sentiunt. memor esto quia de luto finxisti
me: tua ergo misericordia indigeo. in terram me
iterum conuertes: morte, quae est poena peccati. nonne
tamquam lac mulsisti me? quia etiam [iam] mortalibus
praebuit misericordiam, cum homines de hominibus informi
primordio formauit. haec ergo cum in te sint, scio quia
omnia potes: quia tantae bonitatis sunt, ut carnalem quoque
substantiam operentur. quodsi et peccauero, custodies
me: aut ut non me perdas aut ne lateat peccatum
meum. et si iustus fuero, non possum respirare: in
conspectu hominum; nam tu uides peccata quae homines
latent. plenus enim sum opprobrio: in conspectu tuo. et
capior sicut leo ad occisionem: est superbiae peccatum
quod homines latet, quando etiam in factis laudabilibus possit
obrepere. iterum autem commutatus saeuissime crucias
me: post poenam peccati, qua mortalis factus est homo.
secundum has dicit tribulationes, quas in hac uita homines
patiuntur, quia repente pleraeque accidunt tribulationes, quae
turbant quietem ipsius uitae mortalis, cum in salute est uel
securitate rerum quamuis temporalium, quam misericordiae
dei deputauit. instaurans in me tormenta mea: quia iam
ipsa mortalitas tormentum est, de qua tribulationes aliae fiunt.
quare ergo de uentre eduxisti me? de obscuritate ad
notitiam, quae sola maioris miseriae est materia, cum subuertitur;
hanc generationem etiam superius commemorauit.
et essem tamquam non fuissem? penitus ignotus. unde [*] [*]
est: uocat ea quae non sunt tamquam quae sunt, id
est secundum ignobilitatem. aut numquid non est tempus
paruum uitae meae? non enim propter longitudinem uitae
meae mortuus non sum, cum utique paruum sit quod uiuo.
patere me, donec requiescam pusillum: post misericordiam
qua de limo fecisti me et mutatum mortalitate percussisti
me et ipsa mortalitate consolatus es me, deinde
. exercuisti me tribulationibus. patere ergo me, ut requiescam
in te, antequam eam in poenas unde reuerti non licet;
ab his enim, quas supra commemorauit, licet reuerti, si se
homo ad deum conuerterit. uult autem requiescere, antequam
eat in poenas aeternas, ad hoc utique, ut non eat. quemadmodum
si dicamus alicui: corrige te, antequam damneris;
non enim cum se correxerit, damnabitur. ubi non est lux
nec est uidere uitam hominum: illa est enim uita hominum,
ubi est lumen uerum, quod inluminat omnem hominem.
alia est terra uiuentium, alia terra morientium.

Sophar Minaei uerba. aut numquid eloquens
uidebitur iustus esse? putat enim Iob uerbis magis
quam operibus abundare. beatus natus homo breuis
uitae: sententiam suam illi replicat, quam uult intellegi
loquaciter dictam et inaniter. cum nemo sit qui contradicat
tibi: quia quando dicebat, nemo ei contradixit. sed
quomodo dominus\'loquatur ad te? ea loquere potius,
quibus misereatur tui deus. quia duplex erit super te:
corripiendo et consolando. et tunc scies quia digne [*] [*]

reddita sunt tibi a domino pro eis quae peccasti:
post correctionem sequente inluminatione. aut uestigium
domini inuenies? ut uelis deum reprehendere. sublime
est caelum, et quid facies? ut inuenias sacramenta caeli;
non enim debes eum reprehendere, cuius opera non comprehendis.
quis dicet illi: quid fecisti? et hoc enim
recte erit factum, si deus hoc fecerit, quia facere aliquid ille
nisi recte non potest. ipse enim nouit opera hominum
iniquorum: non iniqui operis est. unde uult intellegi quia
stulte hic, quem iniquum putat, reprehenderit deum; sic enim
eum loqui existimauit. homo uero aliter nutat sermonibus:
modo illi placet deus, modo illi displicet, cum apud
deum sit firmitas. et uir natus mulieris tamquam
onager erit in deserto: cupiditate libertatis inpatiens
dominatoris atque domitoris. et extendens ad eum manus
tuas: ut acceptet opera tua. si iniquum quid est in
manu tua: ipsa duo repetiuit, sed ordine mutato. et iniquitas
in domo tua non maneat: hoc dixit cor. sic
enim fulgebit facies tua tamquam aqua pura: conscientia.
tamquam fluctum qui non praeterit, et non
terreris: nisi omnes tangat in hac uita. et oratio tua
tamquam lucifer erit: ante inluminationem praeibit; quasi
et ista ad prophetiam sanctae ciuitatis uel ad populum dei
pertinentia audita uel reuelata dicuntur, sicut a superioribus [*] [*]
eius amicis dicta sunt. et rogabunt faciem tuam multi:
omnia ista de ecclesia.

Verba Iob. sed iustus uir et sine crimine uenit
in derisum: de domino intellegendus est. sensus: non ergo
mirum, si et ego uobis in derisum ueni. et domus eius
ut deuastaretur ab iniquis: ecclesia a persecutoribus.
immo uero nullus confidat, cum sit nequam, se
inpunitum futurum: quia iudicium a domo dei.
tamquam inquisitio in eos non sit futura: non confidant.
sed tamen interroga quadrupedia, si tibi
respondeant: ideo recte inquirit iniquos, quia ex operibus
potuerunt agnoscere creatorem et colere debuerunt; non enim
creaturarum responsione doceri debuerant, cum acceperint
rationem, qua ista cognoscerent. si non in manu eius est
anima omnium uiuentium: hinc ergo scitur, quia ipse
omnia creauit, quia in manu eius anima omnium uiuentium.
et spiritus omnis carnis hominis: omnis carnis
humanae, id est rationalis animae. auris enim sermones
diiudicat: quemadmodum sensus sensibilia diiudicat, ita
spiritalia spiritus, qui debuit cognoscere, quoniam in manu
domini est, opera domini. in multo tempore sapientia
est: non utique in multo tempore, sed apud dominum, a quo
petenda est. si destruxerit, quis aedificabit? propter
uirtutem destruxerit et propter sapientiam concluserit, ut ad
eam non perueniat. si prohibuerit aquam, siccabit
terram: sapientiam ipsam, terram uero hominem. quodsi [*] [*]

et emiserit, perdet euertens terram: multis enim
sapientibus factis turbabuntur peccatores. qui ducit consultores
captiuos: subiugat enim sibi eos qui se consulunt.
iudices autem terrae in pauorem misit: aut
Iudaeos aut Pilatum aut sensu terreno iudicantes. qui collocat
reges super sedes: id est apostolos. et circumdedit
balteo lumbos eorum: id est continentia. qui
emittit sacerdotes captiuos: ut ab hominibus ducantur;
et significantur Iudaei. qui permutat labia fidelium:
permutat in bonum, ut non de iustitia sua, sed de gratia
eius praesumant. et intellegentiam senum cognouit:
cui placet intellegentia senum. unde est: cogniti estis
a deo, cui aduersarium est: non noui uos. et bene coepit
a fide et peruenit ad intellegentiae canos. qui reuelat profunda
de tenebris: aperiendo prophetias. et produxit in
lucem umbram mortis: id est fecit, ut cognosceretur uita
ista, quia umbra mortis est. decipiens gentes et perdens
eas: putantes quod nocerent ecclesiae dei, cum sibi nocerent,
quod de inpiis intellegendum est. sternens gentes et in
uiam ducens eas: ad humilitatem tamquam illum asinum.
reconcilians corda principum populi terrae: sibi reconcilians
uel Iudaeos uel reges terrae, qui primo persequebantur ecclesiam.
seduxit autem eos in uiam quam non nouerant:
subruendo legis opera, ut simpliciter intellegerentur;
hinc eis uisus est peccator. quo errore tenebrati sunt
tamquam ebrius. [*] [*]