Exameron (5.15-5.19)

piscis ergo es, o homo. audi quia [*] [*] [*]
piscis es: simile est regnum caelorum reti misso in
mare, quod ex omni genere piscium congregauit.
cum autem esset inpletum, duxerunt id ad litus et
sedentes elegerunt optimos in uasis suis, malos
autem foras miserunt. sic erit in consummatione
saeculi. exibunt angeli et separabunt malos de [*]
medio iustorum et mittent eos in caminum ignis.
sunt ergo et boni et mali pisces; boni seruantur ad pretium,
mali statim ardent bonum piscem nec retia inuoluunt, sed
eleuant, nec amus internecat atque interiicit, sed pretiosi
uulneris perfundit sanguine, in cuius oris confessione bonum
pretium repperitur, quo tributum apostolicum et census Christi
proprium. sic enim scriptum est dicente domino: proprios
terrae a quibus accipiunt tributum uel censum? a [*]
filiis suis aut ab alienis? et respondente Petro
\'ab alienis\' ait dominus: uade ad mare et mitte
amum et eum piscem, qui primus ascenderit,
tolle, et aperto ore eius inuenies ibi staterem;
illum sumens dabis pro me et te.

noli igitur, o bone
piscis, proprios amum timere; non occidit, sed consecrat. noli
quasi uilem te contemnere, quia uides corpus infirmum.
habes in ore tuo quod et pro Petro et pro Christo offeras.
noli timere Petri retia, cui dicit Iesus: duc in altum et [*]
laxato retia; non enim in sinistram partem mittit, sed in
dextram, sicut iussus a Christo est. noli timere sinus eius,
quia dictum est ei: ex hoc eris homines uiuificans. [*] [*]

ideo misit retia et conplexus est Stephanum, qui de euangelio
primus ascendit habens in ore suo statera iustitiae. sua
confessione constanti clamauit dicens: ecce uideo caelos
apertos et filium hominis stantem ad dexteram
dei. pro hoc pisce stabat dominus Iesus; sciebat enim esse
in ore eius pretium sui census. denique glorioso martyrio et [*]
Petri iudicium atque doctrinam et Christi gratiam locuples
adsertor inpleuit.

Nec te moueat, quod pro mari euangelium posui. euangelium
est, in quo Christus ambulauit: euangelium est, in[*]
quo, licet titubauerit Petrus, quando negauit, tamen per
dexteram Christi fidei munimentum, stationis inuenit gratiam:
euangelium est. de quo martyr ascendit: euangelium est
mare, in quo piscantur apostoli, in quod mittitur rete, quod
simile est regno caelorum: euangelium est mare, in quo
Christi figurantur propriis: euangelium est mare, in quo
Hebraeus euasit, Aegyptius interemptus est: euangelium est
mare, quia sponsa Christi ecclesia et diuinae gratiae [*] plenitudo,
quae super maria fundata est, sicut dixit propheta:
ipse super maria fundauit eam. exili super undas,
o homo, quia piscis es. non te opprimant saeculi istius
unde. si tempestas est, pete altum et profundum: si serenitas,
lude in Suctibusfluctibus: si procella, caue scopuloso litore,
De te in rupem furens aestus inlidat; scriptum est enim:
estote astuti sicut serpentes.

et quia de serpentibus
astutis propositum exemplum est, simus astuti circa quaerenda [*] [*] [*]

et seruanda coniugia, diligamus tributa nobis consortia. et si
ii qui longinquis fuerant ortus floribus tempore regionibus separati
inter se conuenerint et si floribus ad peregrina contenderit, nulla
pauperior, nulla abstinentia conplacitam minuat caritatem.
eadem lex praesentes absentesque conectit, idem naturae
uinculum inter distantes et consistentes itaque caritatis
iura constrinxit, eodem iugo benedictionis utriusque colla [*]
sociantur, etiamsi alter obeat separatarum regionum longa
diuortia, quia non corporis ceruice, sed mentis iugum gratiae
receperunt. uipera, nequissimum genus bestiae et super omnia
quae serpentini sunt generis astutior, ubi coeundi cupiditatem
igitur, muraenae maritimae notam sibi requirit copulam
uel nouam praeparat progressaque ad litus sibilo testificata
praesentiam sui ad coniugalem amplexum illam euocat, muraena
autem inuitata non deest et uenenatae serpenti expetitos usus [*]
suae coniunctionis inpertit. quid sibi uult sermo huiusmodi nisi
ferendos esse mores coniugum et, si absens est, eius operiendam
praesentiam ? sit licet asper fallax inconditus lubricus temulentus:
quid peius ueneno, quod in coniuge muraena non
refugit? uocata non deest et Ioui lubricum sedula
caritate conplectitur. ille tua mala portat et leuitatis femineae
facilitatem, tu uirum tuum non potes, mulier, sustinere?
Adam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem [*]
uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem
assumat, ne iterum feminea facilitate labatur. sed horridus et [*] [*]
incultus est: semel placuit. numquid uir frequenter est
eligendus ? comparem suum et bos requirit et equus diligit
et, si mutetur alius, tamen trahere iugum nescit compar
alterius et se non totum putat: tu iugalem repudias tuum
et putas saepe mutandum et, si uno defuerit die, superducis
riualem et statim incognita causa quasi cognita iniuriam
pudoris exsequeris. uipera absentem requirit. absentem [*]
uocat et blando proclamat sibilo atque, ubi aduentare comparem
senserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens,
uerecundata nuptialem gratiam: tu, mulier, aduenientem de
longinquo maritum contumeliis repellis. uipera mare prospectat,
explorat iter coniugis: tu iniuriis uiam uiro obstruis,
tu litium moues uenena, non reicis, tu coniugalis amplexus
tempore dirum uirus exaestuas nec erubescis nuptias nec
reuereris maritum.

Sed etiam tu, uir — possumus etiam sic accipere — [*]
depone tumorem cordis, asperitatem morum, cum tibi sedula
uxor deferri, propelle indignationem, cum blanda cooiunxconiunx ad
caritatem prouocat. non es dominus, sed bono, non
ancillam sortitus es, sed uxorem. gubernatorem te uoluit
deus esse spectemus inferioris, non praepotentem. redde studio
uicem, redde amonamori gratiam. uipera uenenum suum fundit:
tu non potes duritiam mentis deponere? sed habes naturalem [*]
rigorem: debes temperare eum contemplatione coniugii et
reuerentia coniunctionis deponas animi feritatem. potest et
sic: nolite quaerere, uiri, alienum torum, nolite insidiari [*] [*]

alienae copulae. graue est adulterium, naturae iniuria est.
duos primum deus fecit, Adam et Euam, hoc est uirum et
uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et iussit
ambos esse in uno corpore et in uno spiritu uiuere. quid
unum separas corpus, quid unum diuidis spiritum ? naturae [*]
adulterium est. hoc docet muraenae et uiperae non iure
generis, sed ardore libidinis expetitus amplexus. discite, uiri,
qui alienam permolere quaerit uxorem cuius uidetur sibi
asciscere cupiat contubernium, cui etiam comparandus ipse
serpenti sit. festinat ad uiperam, quae se in gremium uiri
non directo tramite ueritatis, sed lubrico deuii amoris pueri.
festinat ad eam quae uenenum suum resumit ut
uipera, quae fertur peracto coniunctionis munere uenenum
quod euomuerat rursus haurire ; adultera enim uipera est. [*]
unde et Solomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per
uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu
extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum.
et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum
uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa.