Exameron (5.20-5.24)

nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et
ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum [*]
ad institutionem utrumque proficiat, si erubescamus aut
fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut [*] [*]

relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus,
quod facit qui cum serpenti miscetur.

Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua [*]
unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur
et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non
potest circumscribat dolo et fuco quodam artis obducat, [*] fraudulentum
illndillud polypi ingenium non praeteribo, qui uadoso
in litore petram nanctus adfigitur ei atque eius nebuloso
ingenio colorem subit et simili specie terga obductus inmerito
piscium sine ulla suspicione fraudis adlapsos, dum nota
non fuisse et saium opinantur, cassibus furtiuae artis
includit et sinu quodam suae carnis intercipit. sic spontanea
uenit praeda. et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum [*]
qui ingenium suum saepe commutant et diuersas nocendi
artes mouent, ut singulorum mentes sensusque pertemptent
cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu
intemperantium tamquam deuii ab studio castitatis et demersi
intemperantiae uolutabris, ut qui eos audiunt aut uident
incauta facilitate se credant eoque citius labantur, dum
declinare non norunt nec cauere quod noceat, cum grauior
sit et magis noxia inprobitas fultum obumbrata ue]amine. [*]
et ideo cauendi sunt qui crines suae fraudis et brachia longe
lateque dispergunt uel speciem induunt multiformem. isti
enim polypi sunt nexus plurimos habentes et callidorum ingeniorum
uestigia, quibus inretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit.

cancer quoque quas cibi gratia praestigias [*] [*]

instruit! namque et ipse ostreo delectatur et carnis eius epulum
sibi quaerit. sed quia ut pinus? cibi moliri, [*]
quoniam cum difficilis est uenatio tum periculosa - difficilis,
quia testis ualidioribus esca interior includitur; nam uelut
muris quibusdam mollitiem carnis praecepti imperialis interpres
natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo
nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo
cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum
ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius
includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude [*]
molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur,
explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam
contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret
claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem
quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit
conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto
inserit chelas uisceraque interna depascitur.

sunt igitur [*]
homines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis
inrepant et infirmitatem propriae uirtutis astu quodam
subfulciant, fratri dolum nectant et alterius pascantur
aerumna: tu autem proprio esto contentus et aliena te
damna non pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae.
sua bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus [*] [*]

inardescit. cui lucrum omne ad uirtutem dispendium est, ad
cupiditatem incendium. et ideo beata est, si bona sua nouerit, [*]
cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris,
quia melius est exiguum datum cum dei timore quam thensauri
magni sine timore. quantum est enim quod hominem
alat? aut si quaeris quod etiam aliis abundet ad gratiam,
id quoque non multum est; melior est enim hospitalitas m
holeribus cum gratia quam uitulorum pinguium praeparatio
cum discordia. utamur ergo ingenio ad quaerendam gratiam
et salutem tuendam, non ad alienam circumscribendam [*] exemplum.
licet nobis uti exemplis maritimis ad profectum
nostrae salutis, non ad alienae periculum.

9,24 Echinus, animal exiguum. uile ac despectabile, maritimum [*]
loquor, plerumque index futurae tempestatis aut diuersisque
adountius solet esse nauigantibus. denique cum procellam
uentorum praesenserit, calculum ualidum arripit eumque
uelut saburram uehit et tamquam ancoram trahit, ne
excutiatur strauit. itaque non suis se librat uiribus, sed
alieno stabilit et regit pondere. quo indicio nautae uelut
signum futurae perturbationis capessunt et sibi excitet,
ne eos inparatos turbo inprouisus inueniat. qui mathematicus, [*]
qui astrologus sed Chaldaeus potest sic siderum cursus,
sic caeli motus et signa conprehendere? quo ingenio ista [*]
collegit, quo doctore percepit? quis ei fuit tanti interpres
augurii? homines confusionem aeiis uident et saepe falluntur,
quod plerumque eam sine tempestate discutiat: echinus [*]
non fallitur, echinum sua nequaquam signa praetereunt.