Exameron (3.11-3.15)

ceterum nisi uis statuti caelestis
inhiberet, quid obstaret quin per plana Aegypti, quae maxime
humilioribus iacens uallibus campestris adseritur, mare rubrum
Aegyptio pelago misceretur ? denique docent hoc qui uoluerunt
haec duo sibi maria conectere atque in se transfundere,
Sesostris Aegyptius, qui antiquior fuit, et Darius Medus, qui
maioris contuitu potentiae in effectum uoluit adducere quod
ab indigena fuerat ante temptatum. quae res indicio est quod [*]
superius est mare Indicum, in quo mare rubrum, quam aequor
Aegyptium, quod inferius alluit. et fortasse ne latius se mare
effunderet de superioribus ad inferiora praecipitans, ideo
molimina sua rex uterque reuocauit.

colligatur inquit aqua in
collectionem unam. una aquarum iugisque et continua congregatio
est, sed diuersi sinus maris, ut quidam de scriptoribus
forensibus ait. namque Pontus maris nostri sinus amplissimus
meritoque in diuersis locis diuersa sunt nomina, quia uocabula
aquis ex regionum uocabulis adhaeserunt, una autem [*] congregatio
aquarum, eo quod iugis unda atque continua ab indico
mari usque ad Gaditani oram litoris et inde in mare rubrum
extremum circumfuso orbem terrarum includit oceano; interius
quoque Tyrreno Hadrias, Hadriae cetera maria miscentur
nominibus distincta, non fluctibus. unde pulchre habes quia
deus congregationes aquarum uocauit maria. ita et una
est generalis collectio, quae dicitur mare, et multae collectiones,
quae maria pro regionibus nuncupantur. sicut enim multae [*]
terrae ut Africa Hispania Thracia Macedonia praecanent Aegyptus
Gallia atque Italia pro regionum appellantur uocabulis et una
est terra, ita multa dicuntur pro locorum appellationibus [*] [*]

Nunc quia de una collectione diximus, illud occurrit, utrum, [*]
cum per omnem fere terram et super terram fuerint aquae
diffusae per uallestria agrorum, concaua montium planitiemque
camporum, modo aequoris fusa congregatio una potuerit omnes
illas aquas recipere atque exinanire terras, quae ante fuso per
uniuersum flumine stagnabantur. praecanent si ita operta erant
omnia — non enim diceret \'uisa est terra\\ nisi retectam uellet [*]
locis omnibus demonstrare —, si diluuium Noe tempore abscondit
et montes, quando aquarum iam et super caelos et
infra firmamentum fuerat facta discretio: quanto magis dubitaiidubitari
non potest etiam montium uertices illa superfusione latuisse ?
quo igitur illa omnis aquarum redundantia deriuata est? quae
receptacula eam tam continua atque conexa absorbere potuerunt?
de quo multus nobis potest sermo subpetere.

primum [*]
quia potuit creator omnium et ipsarum terrarum spatia
diffundere, quod aliqui ante nos confirmantes propria posuerunt
sententia. ego quid facere potuerit non praetermitto:
quid fecerit, quod aperte scripturarum auctoritate non didici,
quasi secretum praetereo, ne forte etiam hinc alias sibi quaestiones
requirant. adsero tamen secundum scripturas quia
potuit locorum humilia et camporum aperta diffundere, sicut
ipse ait: ego ante te ambulabo et montes planos [*] [*] [*]