Pro A. Cluentio (16-20)

tulit hoc commune dedecus[*] familiae, cognationis, nominis graviter filius; augebatur autem eius molestia cotidianis querimoniis et adsiduo fletu sororis; statuit tamen nihil sibi in tantis iniuriis ac tanto scelere matris gravius esse[*] faciendum quam ut illa[*] ne uteretur, ne quae[*] videre sine summo animi dolore non poterat, ea, si matre uteretur, non solum videre verum[*] etiam probare suo iudicio putaretur.

nihil in vita vidit calamitatis A.(Aulus) Cluentius, nullum periculum mortis adiit, nihil mali timuit quod non totum a matre esset conflatum et profectum. quae hoc tempore sileret omnia atque ea, si oblivione non posset, tamen taciturnitate sua tecta esse pateretur; sed vero[*] sic agitur[*] ut prorsus reticere[*] nullo modo possit. hoc enim ipsum iudicium, hoc periculum, illa accusatio, illa[*] omnis testium copia quae futura est a matre initio est adornata, a matre hoc tempore instruitur atque omnibus eius opibus et copiis comparatur. ipsa denique nuper Larino huius opprimendi causa Romam advolavit; praesto est mulier audax, pecuniosa, crudelis, instituit accusatores, instruit testis, squalore huius et sordibus laetatur, exitium exoptat, sanguinem suum profundere omnem cupit, dum modo profusum huius ante videat. haec nisi omnia perspexeritis in causa, temere a nobis illam appellari putatote; sin[*] erunt et aperta et nefaria, Cluentio ignoscere debebitis[*], quod haec a me dici patiatur; mihi ignoscere non deberetis, si tacerem.

cum manifesto venenum deprehendisset quod vir matris Oppianicus ei paravisset, et res non coniectura sed oculis et manibus[*] teneretur[*], neque in causa ulla dubitatio posset[*] esse, accusavit Oppianicum; quam constanter et quam diligenter postea dicam; nunc hoc scire vos volui[*], nullam huic aliam accusandi causam fuisse nisi uti[*] propositum vitae periculum et cotidianas capitis insidias hac una ratione vitaret[*]. atque ut intellegatis eis[*] accusatum esse criminibus Oppianicum ut neque accusator timere[*] neque reus sperare debuerit[*], pauca vobis illius iudici crimina exponam; quibus cognitis nemo vestrum mirabitur illum diffidentem rebus suis ad Staienum[*] atque ad pecuniam confugisse.