tulit hoc commune dedecusdedecus Sa: dedecus iam Mm familiae, cognationis, nominis graviter filius; augebatur autem eius molestia cotidianis querimoniis et adsiduo fletu sororis; statuit tamen nihil sibi in tantis iniuriis ac tanto scelere matris gravius esseesse aa: om. Mm faciendum quam ut illailla Sa: illa matre Mm ne uteretur, ne quaene quae Garatoni: nam quae Sa: ne quam Mm videre sine summo animi dolore non poterat, ea, si matre uteretur, non solum videre verumverum Sy2a: sed Mm etiam probare suo iudicio putaretur.

initium quod huic cum matre fuerit simultatis audistis. pertinuisse hoc ad causam tumtum Sb2a: tunc Mm cum reliqua cognoveritis intellegetis. nam illud me non praeterit, cuiuscumque modicuiuscumque modi aa: cuiusmodicumque Mm sit matersit mater Sa: mater sit Mm, tamen in iudicio fili de turpitudine parentis dici vix oportere. non essem ad ullam causam idoneus, iudices, si hoc quod in communibus hominum sensibus atque in ipsain ipsa Mm: ipsa Sa natura positum atque infixum est, id ego, qui ad hominumhominum sa: omnium b2y2: amici b1: animum My1 pericula defendendadefendenda a (? S): depellenda Mm adiungereradiungerer b2y2a: adhiberer Mm, non viderem; facile intellego non modo reticere homines parentum iniurias sed etiam animo aequo ferre oportere. sed ego ea quae ferri possunt ferenda, quae taceri tacenda esse arbitror.

nihil in vita vidit calamitatis A.Aulus Cluentius, nullum periculum mortis adiit, nihil mali timuit quod non totum a matre esset conflatum et profectum. quae hoc tempore sileret omnia atque ea, si oblivione non posset, tamen taciturnitate sua tecta esse pateretur; sed verosed vero Sya: sed vere b2: sed ea vero Mb1s sic agituragitur Sy1s: agit Mst: angitur b2y2 ut prorsus reticerereticeri a (? S) nullo modo possit. hoc enim ipsum iudicium, hoc periculum, illa accusatio, illailla accusatio, illa scripsi: illa accusatio Msa: haec accusatio Lambinus: del. Gulielmius omnis testium copia quae futura est a matre initio est adornata, a matre hoc tempore instruitur atque omnibus eius opibus et copiis comparatur. ipsa denique nuper Larino huius opprimendi causa Romam advolavit; praesto est mulier audax, pecuniosa, crudelis, instituit accusatores, instruit testis, squalore huius et sordibus laetatur, exitium exoptat, sanguinem suum profundere omnem cupit, dum modo profusum huius ante videat. haec nisi omnia perspexeritis in causa, temere a nobis illam appellari putatote; sinsin PSa: sin autem Mm erunt et aperta et nefaria, Cluentio ignoscere debebitisdebebitis P: debetis Mma, quod haec a me dici patiatur; mihi ignoscere non deberetis, si tacerem.