Scorpiace (11-15)

Eadem igitur forma cetera quoque ad martyrii statum
pertinere defendimus. qui pluris, inquit, fecerit etiam
animam suam quam me, non est me dignus, id est qui
maluerit uiuere me negando quam mori confitendo, et, qui
animam suam inuenerit, perdet illam, qui uero
perdiderit mei causa, inueniet illam. perinde Lenim in
uenit eam qui negat lucri faciendo uitam, ut perdet in gehennam
qui se putat negando lucri facere eam. perdet autem
eam ad praesens qui confessus occiditur, sed et inuenturus
eam in Luitam aete/nam. ipsi denique praesides cum cohortantur
negationi, serua animamam tuam! dicunt, et, noli animam
tuam perdere! quomodo loqueretur Christus, nisi quomodo
tractaretur Christianus? sed cum prohibet meditari responsionem
ad tribunal, famulos suos instruit, Spiritum sanctum
responsurum repromittit, et cum in carcere fratrem uult uisitari,
confessoris imperat curam, et cum deum uindictam factu
rum electorum suorum affirmat, passiones consolatur illorum,
etiam in parabola seminis post cespitem arefacti persecutio
num figurat ardorem. haec si non ita accipiuntur,
quemadmodum pronuntiantur, sine dubio praeter quam sonant
sapiunt, et aliud in uocibus erit, aliud in sensibus, ut allegoriae,
ut parabolae, ut aenigmata. quemcumque

igitur [*] [*]
conceperint uentum argumentationis scorpii isti, quocunque se
acumine inpegerint, una iam linea est, ad ipsas res prouocabuntur,
an secundum scripturas transigantur. siquidem tunc
aliud significabitur in scripturis, si non id ipsum reperiatur
in rebus. quod enim scriptum est, hoc euenire oportebit.
porro tunc eueniet quod est scriptum, si non aliter eueniet.
ecce autem et odio habemur ab omnibus hominibus nominis
causa, quomodo et scriptum est, et tradimur etiam a proximis,
quomodo et scriptum est, et perducimur ad potestates
et interrogamur et torquemur et confitemur et trucidamur,
quomodo et scriptum est. sic dominus edixit. si aliter edixit
haec, cur non aliter eueniunt quae edixit, id est quemadmodum
edixit? atquin non aliter eueniunt quam edixit; ergo
sicut eueniunt, ita edixit et sicut edixit, ita eueniunt. nam
nec licuisset aliter euenire quam edixit nec ipse aliter edixisset
quam euenire uoluisset. ita non aliud significabunt
scripturae istae quam in rebus recognoscimus: aut, si nondum
aguntur illa quae praedicantur, quomodo haec quae aguntur
praedicata non sunt? non sunt enim haec praedicata quae
aguntur, si alia sunt quae praedicantur et non haec quae
aguntur. at nunc quia ipsa sunt in rebus quae in uocibus
aliter dicta creduntur, quid fieret, si aliter facta inuenirentur?
sed haec erit peruersitas fidei, probata non credere, non probata
praesumere. cui peruersitati illud quoque opponam, ut,
si haec, quae sic aguntur quemadmodum scripta sunt, non
erunt ipsa quae praedicantur, alia quoque non debeant sic
agi quemadmodum scripta sunt, ne et ipsa horum exemplo
periclitentur excludi, siquidem aliud in uocibu\'s, aliud in rebus
est, et relinquitur nec praedicata uideri, cum euenerint, si [*]
aliter praedicantur, quam euenire habent. et quomodo credentur
quae non erunt praedicata quia non ita sunt praedicata
quomodo eueniunt? ita haeretici quae praedicantur non
ut probata sunt credendo ea quae nec P raedicata sunt credunt.

Quis nunc medullam scripturarum magis nosset, quam
ipsa Christi schola? quos et sibi discipulos dominus adopatuit
omnia utique edocendos et nobis magistros adordinauit omnia
utique docturos. cui potius figuram uocis suae declarasset,
quam cui effigiem gloriae suae reuelauit, Petro Iohanni Iacobo
et postea Paulo, quem paradisi quoque conpotem fecit
ante martyrium ? an et illi aliter, quam sentiunt, scribunt,
fallaciae magistri, non ueritatis? Petrus quidem ad Ponticos,
quanta enim, inquit, gloria, si non delinquentes ut
puniamini sustinetis? haec enim gratia est, in hoc
et uocati estis, quoniam et Christus passus est pro
nobis, relinquens uobis exemplum semetipsum, uti
adsequamini uestigia ipsius. et rursus: dilecti, ne
epauescatis ustionem: q uae agitur in uobis in temptationem,
quasi nouum accidat uobis. etenim secundum
quod communicatis passionibus Christi, gaudete,
Uti et in reuelatione gloriae eius gaudeatis
exultantes. si dedecoramini in nomine Christi, beati
estis, quod gloria et dei spiritus requiescitit in uobis,
dum ne quis uestrum patiatur ut homicida

aut fur
aut maleficus aut alieni speculator, si autem ut Christian
us, ne erubescat, glorificet autem dominum in
nomine isto. Iohannes uero, ut etiam pro fratribus nostris
animas ponamus; hortatur negans timorem esse in dilectione.
perfecta enim dilectio foras abicit timorem, quoniam [*] [*] timor poenam habet, et qui timet non est perfectus
in dilectione. quem timorem intellegi praestet, nisi negationis
auctorem? quam \'dilectionem perfectam adfirmat, nisi
fugatricem timoris et animatricem confessionis? qua poena
timorem puniat, nisi quam negator relaturus est cum corpore
et anima occidendus in gehenna? quodsi pro fratribus, quanto
magis pro domino moriendum docet, satis de apocalypsi quoque
sua instructus haec suadere? mandauerat etenim spiritus
ad angelum ecclesiae Smyrnaeorum: ecce diabolus ex
numero tuo coniciet in carcerem, ut temptemini diebus
decem. esto fidelis ad mortem usque, et dabo
tibi uitae coronam. item ad Pergamenorum de Antipa,
fidelissimo martyre, interfecto in habitatione satanae. item,
ad Philadelphenorum, quod a temptatione ultima liberaretur,
qui domini nomen non negarat. exinde uictoribus quibusque
promittit nunc arborem uitae et mortis ueniam secundae,
nunc latens manna cum calculo candido et nomine ignoto,
nunc ferreae uirgae potestatem et stellae matutinae claritatem,
nunc albam uestii nec deleri de libro uitae et columnam
fieri in dei templo in nomine dei et domini et Hierusalem
caelestis inscriptam, nunc residere cum domino in
throno eius, quod aliquando Zebedaei filiis negabatur. quinam
isti tam beati uictores, nisi proprie martyres? illorum etenim
uictoriae, quorum et pugnae, eorum uero pugnae, quorum et sanguis.
sed et interim sub altari martyrum animae placidum
quiescunt et fiducia ultionis patientiam pascunt et indutae stolis
candidam claritatis usurpant, donec et alii consortium illorum [*] [*]
gloriae impleant. nam et rursus innumera multitudo albati et
palmis uictoriae insignes reuelantur, scilicet de Antichristo triumphantes,
sicut unus ex presbyteris, hi sunt, ait, qui ueniunt
ex illa pressura magna et lauerunt uestimentum suum
et candidauerunt ipsum in sanguine agni. uestitus
enim animae caro. sordes quidem baptismate abluuntur, maculae
uero martyrio candidantur. quia et Eseias ex russeo
et coccino niueum et laneum repromittit. magna etiam Babylon
cum describitur ebria sanctorum cruore, sine dubio
ebrietas eius martyriorum poculis ministratur, quorum formido
quid relatura sit aeque ostenditur. inter omnes enim reprobos,
immo ante omnes, timidi. timidis autem, inquit, dehinc
Ceteris particula in stagno ignis et sulfuris. sic
timor [in epistola] eius, quem dilectio foras abicit, habet
poenam.

Paulus uero apostolus de persecutore, qui primus ecclesiae
sanguinem fudit postea, gladium stilo mutans et conuertens
machaeram in aratrum,

lupus rapax Beniamin, dehinc
ipse adferens escam secundum Iacob, qualiter martyria iam et
sibi optabilia commendat! cum de Thessalonicensibus gaudens,
uti, inquit, gloriemur in uobis in ecclesiis dei pro tolerantia
uestra et fide in omnibus persecutionibus
et pressuris, quibus sustinetis ostentamen iusti iudi-
cii dei, ut digni habeamini regno eius, pro quo et
patimini. sicut et ad Romanos: non solum autem, uerum
etiam exultantes in pressuris, certi, quod pressura
tolerantiam perficiat, tolerantia uero probationem,
probatio autem spem, spes uero non confundit. [*] [*]
et rursus: quodsi filii et heredes, heredes quidem dei,
coheredes uero Christi; siquidem compatimur, uti
et cum illo glorificemur. reputo enim passiones
huius temporis non esse dignas ad gloriam, quae in
nos habeat reuelari. et ideo Postmodum, quis, inquit,
separabit nos a dilectione Christi? pressura an angustia
an famis an nuditas an periculum an machaera?
secundum quod scriptum est: tua causa mortificamur
tota die; deputati sumus ut pecora iugulationis, sed
in omnibus istis superuincimus pro eo qui nos dilexit.
persuasum enim habemus, quod neque mors neque
uita neque uirtus neque sublimitas neque profundum
neque alia condicio poterit nos a dilectione dei separare,
quae est in Christo Iesu domino nostro. sed et
Corinthiis passiones suas enumerans patiendum utique praefiniuit:
in laboribus abundantius, in carceribus plurimum,
in mortibus saepius, a Iudaeis quinquies
quadragenas citra unam accepi, ter uirgis caesus,
semel lapidatus, et reliqua. quae si magis incommoda
quam martyria uidebuntur, tamen rursus, propter quod, inquit,
boni duco in infirmitatibus, in iniuriis, in necessitatibus,
in persecutionibus, in angustiis pro Christo.
etiam in superioribus: qui in omnibus tribulemur, sed
non coangustemur, et indigeamus, sed non perindigeamus,
qui persecutionibus agitemur, sed non derelinquamur,
qui deiciamur, sed non pereamus, semper
mortificationem Christi in corpore nostro circumferente[*][*]
s. sed etsi, inquit, exterior homo noster uitiatur,
caro scilicet ui persecutionum, sed interior renouatur die
et die, anima scilicet spe promissionum. nam quod ad praesens
temporale et leue pressurae nostrae per supergressum
in supergressum aeternum pondus gloriae
perficit, nobis non intuentibus quae uidentur, sed
quae non uidentur. quae enim uidentur temporalia, de
incommodis dicens, quae uero non uidentur aeterna, de praemiis
spondens. Thessalonicensibus uero de uinculis scribens utique
beatos affirmauit quibus donatum esset non tantum credere
in Christum, sed etiam pro ipso pati. eundem, inquit,
agonem habentes quem in me et uidistis et nunc
auditis. nam etsi libor super sacrificium, gaudeo
et congaudeo omnibus uobis, perinde et uos gaudete
et congaudete mihi. uides, quam martyrii definiat felicitatem,
cui de gaudio mutuo adquirit sollemnitatem. ut proximus
denique uoti sui factus est, qualiter de prospectu
eius exultans scribit Timotheo: ego enim libor iam, et
tempus diiunctionis instat; agonem bonum decertaui,
cursum consummaui, fidem custodiui; superest corona,
quam mihi dominus illa die reddet, scilicet passionis.
satis et ipse supra allocutus: fidelis sermo. si
enim commortui sumus Christo, et conui uiuemus us, si
sufferimus, et conregnabimus, si negauerimus, et
ille nos negabit: si non credimus, ille fidelis est, negare
se non potest. ne ergo confundaris martyrium
domini nostri, neque me uinctum eius; quia praedixerat:
non enim dedit nobis deus spiritum timoris, sed [*] [*]
uir-tutis- et dilectionis et sanae mentis. uirtute enim patimur
ex dilectione in deum, et sana mente, cum ob innocentiam
patimur. sed et sicubi tolerantiam praecipit, quibus
magis eam quam passionibus prospicit? sicubi ab idololatria
diuellit, quid ei magis quam martyria praeuellit?

Plane monet Romanos omnibus potestatibus subici,
quia non sit potestas nisi a deo, et quia non sine causa gladium
gestet, et quia ministerium sit dei, sed et ultrix inquit
in iram ei qui malum fecerit. nam et praemiserat:
principes enim non sunt timori boni operis, sed
mali. uis autem non timere potestatem, fac bonum,
et laudem ab ea referes. dei ergo ministra est tibi
in bonum. si uero malum facias, time. ita non in occasione
frustrandi

martyrii iubet te subici potestatibus, sed
in prouocatione bene uiuendi, etiam sub illarum respectu,
quasi adiutricum iustitiae, quasi ministrarum diuini iudicii hic
etiam de nocentibus praeiudicantis. dehinc et exequitur, quomodo
uelit te subici potestatibus, reddite, iubens, cui tributum,
tributum, cui uectigal, uectigal, id est quae
sunt Caesaris Caesari, et quae dei deo; solius autem
dei homo. condixerat scilicet Petrus regem quidem honorandum-\'
randum, ut tamen tunc rex honoretur, cum suis rebus insistit,
cum a diuinis honoribus longe est; quia et pater et
mater diligentur cum deo, non conparabuntur. ceterum super
deum diligere nec animam licebit. \'

Num ergo et apostolorum litterae mobiles? et nos usquequaque
simplices animae et solummodo columbae libenter\' [*] [*] [*] [*]

errantes? credo uiuendi cupiditate. ita uero sit, ut recedant
a litteris sensus sensus. quae tamen passos apostolos scimus,
manifesta doctrina est. hanc intellego solam Acta decurrens,
nihil quaero. carceres illic et uincula et flagella et saxa et
gladii et impetus Iudaeorum et coetus nationum et tribunorum
elogia et regum auditoria et proconsulum tribunalia et Cae-
saris nomen interpretem non habent. quod Petrus caeditur,
quod Stephanus opprimitur, quod Iacobus immolatur, quod
Paulus distrahitur, ipsorum sanguine scripta sunt. et si fidem
commentarii uoluerit haereticus, instrumenta imperii loquentur,
ut lapides Hierusalem. uitas Caesarum legimus: orientem fidem
Romae primus Nero cruentauit. tunc Petrus ab altero cingitur,
cum cruci adstringitur. tunc Paulus ciuitatis Romanae
consequitur natiuitatem, cum illic martyrii renascitur generositate.
haec ubicumque iam legero, pati disco; nec mea interest,
quos sequar martyrii magistros, sensusne an exitus apost
olorum, nisi quod et sensus in exitibus recognosco. nihil
enim passi fuissent quod non prius patiendum esse scissent.
cum uincula Paulo Agabus gestu quoque prophetasset, discipuli
flentes et orantes, ne se Hierosolyma committeret, frustra
orauerant. ille enim quod seniper docuerat animatus, quid
fletis, inquit, et contristatis cor meum? at ego non
modo uincula Hierosolymis pati optauerim, uerum
etiam mori pro nomine domini mei Iesu Christi. atque
ita cesserunt dicendo: fiat uoluntas domini; fidentes
scilicet passiones ad dei uoluntatem pertinere. non enim de-
\'hortationis consilio, sed dilectionis retinere temptauerant, ut
apostolum desiderantes, non ut martyrium dissuadentes. quodsi
iam tunc Prodicus aut Valentinus adsisteret suggerens non
in terris esse confitendum apud homines, minus uereor ne [*] [*]
deus humanum sanguinem sitiat nec Christus uicem passionis
quasi et ipse de ea salutem consecuturus exposcat, statim
audisset a seruo dei quod audierat diabolus a domino: recede
satana, scandalum mihi es. scriptum est dominum
deum tuum adorabis et illi soli seruies. sed
et nunc audire debebit, quatenus multo post uenena ista suffudit,
nulli infirmorum facile nocitura, nisi si qui non hanc
nostram ex fide praebiberit uel etiam superbiberit potionem. [*] [*] [*]