De Carnis Resurrectione (31-33)

Plane, si et populus allegorice mussitaret ossa sua
arefacta et spem suam perditam, dispersionis exitum querulus-
Ius, merito uideretur et deus figuratam desperationem figurata
promissione consolatus. sed cum dispersionis quidem iniuria
nondum populo accidisset, resurrectionis uero spes apud illum
saepissime cecinisset, manifestus est de corporum interitu
labefactans fiduciam resurrectionis. ita et deus eam restruebat
fidem, quam populus destruebat. quamquam et si aliqua praesentium
rerum tunc conflictatione haerebat Israhel, non idcirco
in parabola accipienda esset reuelationis intentio sed in testationem
resurrectionis, ut in illam spem erigeret illos, aeternae
scilicet salutis et necessarioris restitutionis, et auerteret a
respectu praesentium rerum. ad hoc enim et alii prophetae:
exibitis — de sepulcris- uelut uituli de uinculis soluti et
conculcabitis inimicos, et rursus: gaudebit cor uestrum,
et ossa uestra uelut herba orientur, quia et herba de [*] [*]

dissolutione et corruptela seminis reformatur. in summa: si
proprie in Israhelis statum resurgentium ossuum imago contenditur,
cur etiam non Israheli tantummodo uerum et omnibus
gentibus eadem spes adnuntiatur et recorporandarum et redanimandarum
reliquiarum et de sepulcris exsuscitandorum mortuorum?
de omnibus enim dictum est: uiuent mortui, exurgent
de sepulcris: ros enim, qui a te, medela ossibus
eorum. item alibi: ueniet adorare omnis caro in conspectu
meo, dicit dominus. quando? cum praeterire coeperit
habitus mundi huius. supra enim: quemadmodum caelum
nouum et terra noua, quae ego facio, in conspectu
meo, dicit dominus, ita stabit semen uestrum. tunc
ergo et quod subicit implebitur: et exibunt, utique de sepulcris,
et uidebunt artus eorum, qui impie egerunt,
quoniam uermis illorum non decidet et ignis illorum
non extinguetur, et erit satis conspectui omni carni,
scilicet quae resuscitata et egressa de sepulcris dominum pro
hac gratia adorabit.

Sed ne solummodo eorum corporum resurrectio uidea-I
tur praedicari, quae sepulcris demandantur, habes scriptum:
et mandabo piscibus maris et eructabunt ossa, quae
sunt comesta, et faciam compaginem ad compaginem
et os ad o s. ergo, inquis, et pisces resuscitabuntur et cete-I
rae bestiae et alites carniuorae, ut uomant quos comederunt,
quia et apud Moysen legis exquiri sanguinem de omnibus
bestiis? non utique. sed idcirco nominantur bestiae et pisces,
in redibitionem carnis et sanguinis, quo magis exprimatur [*] [*]

resurrectio etiam deuoratorum corporum, cum de ipsis deuoratoribus
exactio edicitur. puto autem huius quoque diuinae potestatis
documentum idoneum Ionam, cum incorruptus utramque
substantiam, carnem atque animam, de aluo piscis euoluitur,
— et utique triduo concoquendae carni (tam) uiscera ceti suffecissent
quam capulum, quam sepulcrum, quam senium requietae
atque conditae alicuius sepulturae, — saluo eo, quod et bestia
feros in Christianum uel maxime nomen homines uel ipsos
etiam iniquitatis angelos figurauit, de quibus sanguis exigetur
per ultionem pensandam. quis ergo discendi magis adfinis
quam praesumendi et credendi diligentior quam contendendi
et diuinae potius sapientiae religiosus quam suae libidinosus,
audiens aliquid a deo destinatum in carnes et cutes et neruos
et ossa, aliud quid haec comm.entabitur, quasi non in hominem
destinetur quod in istas substantias praedicatur? aut
enim nihil in hominem destinatur, non liberalitas regni, non
seueritas iudicii, non quodcumque est resurrectio, aut si in
hominem destinatur, necesse est in eas substantias destinetur,
ex quibus homo structus est, in quem destinatur. illud etiam
de argutissimis istis demutatoribus ossuum et carnium et
neruorum et sepulcrorum requiro, cur, si quando in animam
quid pronuntiatur, nihil aliud animam interpretantur nec transfingunt
eam in alterius rei argumentum, cum uero in aliquam
speciem corporalem quid edicitur, omnia potius adseuerant
quam quod nominatur? si corporalia parabolae, ergo et animalia,
si non et animalia, ergo nec corporalia. tam enim corpus
homo quam et anima; ut non possit altera species admittere
aenigmata, altera excludere. [*] [*]

Satis haec de prophetico instrumento. ad euangelia
nunc prouoco, hic quoque occursurus prius eidem astutiae
eorum, qui proinde et dominum omnia in parabolis pronuntiasse
contendunt, quia scriptum sit: haec omnia locutus
est Iesus in parabolis et sine parabola non loquebatur
ad illos, scilicet ad Iudaeos. nam et discipuli: quare, aiunt,
in parabolis loqueris? et dominus: propterea in parabolis
loquor ad eos, ut uidentes non uideant et audien
tes non audiant, secundum Esaiam. quodsi ad Iudaeos in
parabolis, iam non ad omnes; si (non) ad omnes in parabolis,
iam non semper nec omnia parabolae, sed quaedam, cum ad
quosdam, ad quosdam autem, dum ad ludaeos; nonnumquam
plane et ad discipulos. sed quomodo referat scriptura considera:
dicebat autem et parabolam ad eos. ergo et non
parabolam dicebat, quia non notaretur, cum parabolam loquebatur,
si ita semper loquebatur. et tamen nullam parabolam
non aut ab ipso inuenias edissertatam, ut de seminatore in
uerbi administrationem, aut a commentatore euangelii praeluminatam,
ut iudicis superbi et uiduae instantis ad perseuerantiam
orationis, aut ultro coniectandam, ut arboris fici
dilatae in spem ad instar Iudaicae infructuositatis. quodsi
nec parabolae obumbrant euangelii lucem, tanto abest, ut
sententiae et definitiones, quarum aperta natura est, aliter
quam sonant sapiant. definitionibus autem et sententiis dominus
edicit siue iudicium siue regnum dei sine resurrectionem.
tolerabilius erit, inquit, Tyro et Sidoni in die
iudicii, et: dicite illis, quod adpropinquauerit regnum
dei, et: retribuetur tibi in resurrectione iustorum. si [*] [*]

nomina absolute sunt rerum, id est iudicii et regni dei et
resurrectionis, ut nihil eorum in parabolam comprimi possit,
nec ea in parabolas compellantur, quae ad dispositionem et
transactionem regni et passionem iudicii et resurrectionis
praedicantur; atque ita corporalia defendentur ut corporalibus
destinata, id est non spiritalia, quia non figurata. nam et
ideo praestruximus tam corpus animae quam et carnis obnoxium
esse mercedibus pro communi operatione pensandis, ne
corporalitas animae occasionem subministrans figurarum corporalitatem
carnis excludat, cum utramque participem et regni
et iudicii et resurrectionis oporteat credi. et nunc eo pergimus,
uti corporalitatem carnalem proprie demonstremus a domino
significari in omni resurrectionis mentione, salua animali, quam
et ipsam pauci receperunt.