Adversus Valentinianos (8-11)

Ecce enim secunda tetras, Sermo et Vita, Homo et
Ecclesia, quod in patris gloriam fruticasset huic numero,
gestientes et ipsi tale quid patri de suo offerre, alios ebulliunt
fetus, proinde coniugales per copulam utriusque naturae.
hac Sermo et Vita decuriam Aeonum simul fundunt, illac
Homo et Ecclesia duos amplius, aequiperando parentibus,
quia et ipsi duo cum illis decem tot efficiunt, quot ipsi
procreauerunt. reddo nunc nomina, quos decuriam dixi: Bythios [*] [*]

et Mixis, (Ageratos et Honosis, Autophyes) et Hedone, Acinetos
et Syncrasis, Monogenes et Macaria. contra duodenarius numerus
hi erunt: Paracletus et Pistis, Patricos et Elpis, Metricos et
Agape, Aeinus et Synesis, Ecclesiasticus et Macariotes, Theletus
et Sophia. cogor hic, quid ista nomina desiderent, proferre
de pari exemplo. in scholis Karthaginiensibus fuit quidam frigidissimus
rhetor Latinus, Phosphorus nomine. cum uirum fortem
peroraret: \'uenio\', inquit, ad uos, optimi ciues, de proelio cum
uictoria mea, cum felicitate uestra, ampliatus gloriosus fortunatus
maximus triumphalis\'. et scholastici statim familiae
Phosphori φεῦ acclamant. audisti Fortunatam et Hedonen et
Acinetum et Theletum: acclama familiae Ptolomaei cpeo. hoc
erit Pleroma illud arcanum, diuinitatis tricenariae plenitudo.
uideamus, quae sint istorum priuilegia numerorum, quaternarii
et octonarii (et denarii) et duodenarii. interim in tricenario
fecunditas tota deficit, — castrata est uis et potestas et libido
genitalis Aeonum — quasi non et numerorum tanta adhuc coagula
superessent et nulla alia de paedagogio nomina. quare
enim non et quinquaginta et centum procreantur? quare non
et Sterceiae et Syntrophi nominantur?

Sed et hoc exceptio personarum est, quod solus ille
Nus ex omnibus inmensi patris fruitur notione, gaudens et
exultans, illis utique maerentibus. plane Nus, quantum in [*] [*]

ipso fuit, et uoluerat et temptauerat ceteris quoque communicare
quae norat, quantus et quam incomprehensibilis pater.
sed intercessit mater Sige, illa scilicet, quae et ipsis haereticis
suis tacere praescribit, etsi de patris nutu aiunt factum,
uolentis omnes in desiderium sui accendi. itaque dum macerantur
intra semetipsos, dum tacita cupidine cognoscendi
patrem uruntur, paene scelus factum est. namque ex illis
. duodecim Aeonibus, quos Homo et Ecclesia ediderant, nouissima
natu Aeon — uiderit soloecismus, Sophia enim nomen
est — incontinentia sui sine coniugis Theleti societate prorumpit
in patrem inquirere et genus contrahit uitii, quod
exorsum quidem fuerat in illis aliis, qui circa Nun, in hunc
autem. id est in Sophiam, deriuarat, ut solent uitia in corpore
alibi connata in aliud membrum perniciem suam efflare.
sed enim sub praetexto dilectionis in patrem aemulatio superabat
in Nun, solum de patre gaudentem. ut uero impossibilia
contendens Sophia frustra erat et uincitur difficultate et
extenditur adfectione, modico abfuit prae ui dulcedinis et
laboris deuorari et in reliquam substantiam dissolui; nec
alias quam pereundo cessasset, nisi bono fato in Horon
incursasset, — quaedam et huic uis: est fundamentum uniuersitatis
(et) illius extrinsecus custos — quem et Crucem appellant
et Lytroten et Carpisten. ita Sophia, periculo exempta et tarde
persuasa (de) declinata inuestigatione patris, conquieuit et totam [*] [*]
animationem (enthymesin) cum passione, quae insuper acciderat,
exposuit.

Sed quidam exitum Sophiae et restitutionem aliter
somniauerunt: post inritos conatus et spei deiectionem deformatam
eam. pallore, credo, et macie et incuria. proprie utique
patrem non minus denegatum dolebat quam amissum.
dehinc in illo maerore ex semetipsa sola, nulla opera coniugii,
concipit et procreat feminam. miraris hoc? et gallina sortita
est de suo parere; sed et uultures feminas tantum aiunt et
tamen sine masculo matres. et *** metuere postremo, ne
finis quoque insisteret; haerere de ratione casus, curare de
occultatione. remedia nusquam. ubi enim iam tragoediae atque
comoediae, a quibus forma mutuaretur exponendi quod citra
pudorem erat natum? dum in malis res est, suspicit, conuertit
ad patrem. sed incassum enisa, ut uires deserebant, in preces
succidit. tota etiam propinquitas pro ea supplicat, uel maxime
Nus. quidni? causa mali tanti! nullus tamen Sophiae exitus
uacuit. omnes aerumnae eius operantur in materiae originem,
siquidem ex illa tunc conflictatione [peruenit] ignorantia pauore [*] [*]

maerore substantiae fiunt. ibi demum pater, motus aliquando,
quem supra diximus Horon per Monogenem Nun in haec
promit in imagine sua, feminam marem, quia et de patris
sexu ita uariant. adiciunt autem Horon etiam Metagogea
(circumductorem) uocari et Horotheten. huius praedicant opera
et repressam ab inlicitis et purgatam a malis et deinceps
confirmatam Sophiam et coniugio restitutam; et ipsam quidem
in Pleromatis censu remansisse, enthymesin uero eius et illam
adpendicem passionem ab Horo relegatam et crucifixam et extra
eum factam. malum, quod aiunt, foras! spiritalem tamen
substantiam illam, ut naturalem quendam impetum Aeonis,
sed informem et inspeciatam, quatenus nihil adprehendisset,
ideoque fructum infirmum et feminam pronuntiatam.

Igitur post Enthymesin extorrem et matrem eius
Sophiam coniugi reducem iterum ille Monogenes, ille Nus,
otiosus plane de patris cura atque prospectu solidandis
rebus et Pleromati muniendo iamque figendo, ne qua eiusmodi
rursus concussio incurreret, nouam excludit copulationem:
Christum et Spiritum Sanctum, turpissimam putem
duorum masculorum. aut femina erit Spiritus Sanctus, et
uulneratur a femina masculus? munus enim his datur unum:
procurare concinnationem Aeonum, et ab eius officii societate [*] [*]

duae scholae protinus, duae cathedrae, inauguratio quaedam
diuidendae doctrinae Valentini. Christi erat inducere Aeonas
naturam coniugiorum — uides quam rem plane — et innati
coniectationem et idoneos efficere (re)generandi in se agnitionem
patris, quod capere eum non sit neque comprehendere, non
uisu denique, non auditu compotiri eius, nisi per Monogenem.
et tamen tolerabo, quod ita discunt patrem nosse, t ne nos
et illud. magis denotabo doctrinae peruersitatem, quod docebantur
incomprehensibile quidem patris causam esse perpetuitatis
ipsorum, comprehensibile uero eius generationis illorum
et formationis esse rationem. hac enim dispositione illud,
opinor, insinuatur, expedire deum non adprehendi, siquidem
inadprehensibile eius perpetuitatis est causa, adprehensibile
autem non perpetuitatis, sed natiuitatis et formationis, egentium
perpetuitatis. filium autem constituunt adprehensibile
patris; quomodo tamen adprehendatur, tum prolatus Christus
edocuit. Spiritus uero Sancti prouincia, ut de doctrinae studio
omnes peraequati gratiarum actionem prosequi nossent et ueram
inducerentur quietem.