Adversus Praxean (26)

Propter unum Philippi sermonem et domini responsionem
ad eum uidemur Iohannis euangelium decucurrisse, ne
tot manifeste pronuntiata et ante et postea unus sermo subuertat,
secundum omnia potius quam aduersus omnia, etiam
aduersus suos sensus, interpretandus. ceterum ut alia euangelia
nunc interponam, quae (de) natiuitate dominica fidem
confirmant. sufficit eum, qui nasci habebat ex uirgine, ab
ipso adnuntiali angelo filium dei determinatum: spiritus
dei superueniet in te, et uirtus altissimi obumbrabit
te: propterea quod nascetur ex te sanctum uocabitur
filius dei. uolent quidem et hic argumentari, sed ueritas
praeualebit. \'nempe\', inquiunt, (filius dei deus est, **« et uirtus
altissimi altissimus est), nec pudet illis inicere, quod, si esset,
scriptum fuisset. quem enim uerebatur, ut non aperte pronuntiaret:
(deus superueniet\', et \'altissimus obumbrabit te\'? dicens
autem (spiritus dei\', etsi spiritus dei *, tamen non directo
deum nominans, portionem totius intellegi uoluit, quae cessura
erat in filii nomen. hic spiritus dei idem erit sermo. sicut [*] [*]

enim Iohanne dicente: sermo caro factus est, spiritum
quoque intellegimus in mentione sermonis, ita et hic sermonem
quoque agnoscimus in nomine spiritus. nam et spiritus
substantia est sermonis, et sermo operatio spiritus,
et duo unum sunt. ceterum alium Iohannes profitebitur.
carnem factum, alium angelus carnem futurum, si non et
spiritus sermo est et sermo spiritus. sicut ergo sermo dei
non est ipse, cuius est, ita nec spiritus, et si dei dictus
est, non tamen ipse est, cuius est dictus. nulla res alicuius
ipse est, cuius est. plane cum quid ex ipso est et sic eius
est, dum ex ipso sit, potest tale quid esse, quale et ipse, ei
quo est et cuius est. et ideo spiritus deus et sermo deus.
quia ex deo, non tamen ipse, ex quo est. quod(si) deus dei
tamquam, substantiua res, non erit ipse deus, sed hactenus
deus, qua ex ipsius dei substantia [quae et substantiua res
est] et ut portio aliqua totius, multo magis uirtus altissimi
non erit ipse altissimus, quia nec substantiua res est.
quod est spiritus, sicut nec sapientia, nec prouidentia. (ut) et
haec enim substantiae non sunt, sed accidentia uniuscuiusque
substantiae, et uirtus spiritui accidit nec ipsa erit spiritus.
his itaque rebus, quodcumque sunt, spiritu dei et sermone
et uirtute, conlatis in uirginem, quod de ea nascitur filius
dei est. hoc se et in istis euangeliis ipse testatur statim a
puero: non scitis, inquit, quod in patris mei me esse
oportet? hoc et satanas eum in temptationibus nouit: si
filius dei es, hoc et exinde daemonia confitentur: scimus [*] [*]
qui sis, filius dei. patrem et ipse adorat. Christum se dei
a Petro agnitum non negat. exultans in spiritu ad patrem:
confiteor, inquit, tibi, pater, quod absconderis haec a
sapientibus. hic quoque patrem nemini notum nisi filio
adfirmat. et patris filium f confessurus confessores et negaturus
negatores suos apud patrem, inducens parabolam filii,
non patris, in uineam missi post aliquot seruos et occisi a
malis rusticis et a patre defensi, ignorans et ipse diem et
horam ultimam soli patri notam. disponens regnum discipulis,
quomodo et sibi dispositum dicit a patre, habens potestatem
legiones angelorum postulandi ad auxilium a patre si uellet,
exclamans quod se deus reliquisset, in patris manibus spiritum
ponens, et post resurrectionem spondens missurum se discipulis
promissionem patris, et nouissime mandans ut tinguerent in
patrem et filium et spiritum sanctum, non in unum. nam nec
semel, sed ter, ad singula nomina in personas singulas tinguimur.