Adversus Praxean (19)

(Si) qui et hoc dictum eius in argumentum singularitatis
arripient, extendi, inquit, caelum solus quantum ad
ceteras uirtutes solus, praestruens aduersus coniecturas haereticorum,
qui mundum ab angelis et potestatibus diuersis
uolunt structum, qui et ipsum creatorem aut angelum faciunt
aut f ad alia quae extrinsecus, ut opera mundi, ignorantem quoque,
subornatum. aut si sic solus caelum extendit, quomodo isti
praesumunt in peruersum haeretici, quasi singularis, non
admittatur sophia illa dicens: cum pararet caelum, ego
aderam illi. et Esaias dixit: quis cognouit sensum
dominietquisilli consilio fuit? utique praeter sophiam,
[fuitj quae illi aderat, in ipso tamen, et cum illo uniuersa
compingebat, non ignorante, quid faceret. praeter sophiam
autem praeter filium dicit, qui est [Christus] sophia et uirtus
dei secundum apostolum, solus sciens sensum patris. quis
enim scit quae sunt in deo, nisi spiritus, qui in
ipso est? non qui extra ipsum. erat ergo, qui non solum
deum faceret, nisi a ceteris solum. sed et euangelium recusetur,
quod dicat omnia per sermonem a deo facta esse et sine
eo nihil factum. nisi fallor et alibi scriptum est: sermone
eius caeli firmati sunt, et spiritu eius omnis uirtus
eorum. et sermo autem, uirtus et sophia dei, ipse erit
filius. ita si per filium omnia, caelum quoque per filium [*] [*]

extendens non solus extendit, nisi illa ratione, qua (a) ceteris
solus. atque adeo statim de filio loquitur: quis alius deiecit
signa uentriloquorum et diuinationes a corde, auertens
sapientes retrorsum et consilium eorum infatuans.
sistens uerba filii sui? dicendo scilicet: hic est filius
meus dilectus, hunc audite. ita filium subiungens ipse
interpretator est, quomodo caelum solus extenderit, scilicet
cum filio solus, sicut cum filio unum. proinde et filii \'erit
uox: extendi caelum solus. quia sermone caeli confirmati
sunt, quia sophia in sermone adsistente paratum est caelum
et omnia per sermonem sunt facta, competit et filium solum
extendisse caelum, qui solus operationi patris ministrauit.
idem erit dicens: ego primus, et in superuentura ego
sum. primum scilicet omnium sermo: in principio erat
sermo, in quo principio prolatus a patre est. ceterum pater
non habens initium, ut a nullo prolatus, ut innatus, (primus)
non potest uideri. qui solus fuit semper, ordinem habere non
potuit. igitur si propterea eundem et patrem et filium credendum
putauerunt, ut unum deum uindicent, saluus est unio
eius qui, cum sit unus, habeat et filium, aeque et ipsum
eisdem scripturis comprehensum. si filium nolunt secundum
a patre reputari, ne secundus duos faciat deos dici, ostendimus
etiam duos deos in scriptura relatos et duos dominos:
et tamen ne de isto scandalizarentur, rationem reddidimus,
qua non dii duo dicantur nec domini, sed qua pater et filius
duo, et hoc non ex separatione substantiae, sed ex dispositione,
cum indiuiduum et inseparatum filium a patre pronun
tiamus, nec statu, sed gradu alium, qui etsi deus dicatur, [*] [*]
quando nominatur singularis, non ideo duos deos faciat, sed
unum, hoc ipso, quod et deus ex unitate patris uocari habeat.