Adversus Marcionem (2.16)

Bona igitur et seueritas quia iusta, si bonus iudex, id
est iustus. item cetera bona, per quae opus bonum currit
bonae seueritatis, siue ira siue aemulatio sine saeuitia. debita
enim omnia haec sunt seueritatis, sicut seueritas debitum est
iustitiae. atque ita non poterunt iudici exprobrari quae iudici;
accidunt, carentia et ipsa culpa sicut et iudex. quid enim.
si medicum quidem dicas esse debere, ferramenta uero eius
accuses quod secent et inurant et amputent et constrictent.
quando sine instrumento artis medicus esse non possit? sed
accusa male secantem, importune amputantem, temere inurentem,
atque ita ferramenta quoque eius ut mala ministeria
reprehende. proinde est enim, cum deum quidem iudicem
admittis, eos uero motus et sensus, per quos iudicat, destruis.
deum nos a prophetis et a Christo, non a philosophis nec ab
Epicuro erudimur. qui credimus deum etiam in terris egisse
et humani habitus humilitatem suscepisse ex causa humanae
salutis, longe sumus a sententia eorum, qui nolunt deum
curare quicquam. inde uenit ad haereticos quoque definitio
eiusmodi: si deus irascitur et aemulatur et extollitur et
exacerbatur, ergo et corrumpetur, ergo et morietur. bene
autem, quod Christianorum est etiam mortuum deum credere
et tamen uiuentem in aeua aeuorum. stultissimi, qui de
humanis diuina praeiudicant, ut, quoniam in homine corruptoriae
condicionis habentur huiusmodi passiones, idcirco et in deo
eiusdem status existimentur. discerne substantias et suos eis
distribue sensus, tam diuersos quam substantiae exigunt, licet
uocabulis communicare uideantur, — nam et dexteram et oculos
et pedes dei legimus, nec ideo tamen humanis comparabuntur.
quia de appellatione sociantur — quanta erit diuersitas diuini
corporis et humani sub eisdem nominibus membrorum. tanta [*]

erit et animi diuini et humani differentia sub eisdem licet
uocabulis sensuum, quos tam corruptorios efficit in homine
corruptibilitas substantiae humanae quam incorruptorios in deo
efficit incorruptibilitas substantiae diuinae. certe deum confiteris
creatorem. certe, inquis. quomodo ergo in deo humanum
aliquid existimas, et non diuinum omne? quem deum non
negas confiteris non humanum, siquidem deum confitendo
praeiudicasti utique illum ab omni humanarum condicionum
qualitate diuersum. porro cum pariter agnoscas hominem a
deo inflatum in animam uiuam, non deum- ab homine, satis
peruersum est, ut in deo potius humana constituas quam in
homine diuina, et hominis imaginem deo induas potius quam
dei homini. et haec ergo imago censenda est dei in homine,
quod eosdem motus et sensus habeat animus humanus quos
et deus, licet non tales, quales deus; pro substantia enim et
status eorum et exitus distant. denique contrarios eorum sensus,
lenitatem dico patientiam misericordiam ipsamque matricem
earum bonitatem, cur diuina praesumitis? nec tamen perfecte
ea obtinemus, quia solus deus perfectus. ita et illas species,
irae dico et exasperationis, non tam feliciter patimur, quia
solus deus de incorruptibilitatis proprietate felix. irascetur
enim, sed non *, exacerbabitur, sed non periclitabitur, mouebitur,
sed non euertetur. omnia necesse est adhibeat propter omnia,
tot sensus quot et causas: et iram propter scelestos et bilem
propter ingratos et aemulationem propter superbos et quicquid
non expedit malis. sic et misericordiam propter errantes et patientiam
propter t non respicientes et praestantiam propter merentes [*]
et quicquid bonis opus est. quae omnia patitur suo more, quo eum
pati condecet, propter quem homo eadem patitur, aeque suo more.