Scaife ATLAS

CTS Library / Adversus Hermogenem

Adversus Hermogenem (13-15)

urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa004.opp-lat1:13-15
Refs {'start': {'reference': '13', 'human_reference': 'Chapter 13'}, 'end': {'reference': '15', 'human_reference': 'Chapter 15'}}
Ancestors []
Children []
prev
plain textXML
next

Et quaeretur quomodo ex ea bona facta sint, quae ex demutatione nullo modo facta sunt? Unde in mala ac pessima boni atque optimi semen? Certe nec bona arbor fructus malos edit, quia nec deus nisi bonus, nec mala arbor bonos, quia nec materia est nisi pessima. Aut si dabimus illi aliquid etiam boni germinis, iam non erit uniformis naturae, id est malae in totum, sed iam tum duplex, id est bonae et malae naturae, et quaeretur iterum an

in bono et malo potuerit convenire luci et tenebris, dulci et amaro. Aut si potuit utriusque diversitas boni et mali concurrisse, et duplex natura fuisse materiae, amborum ferax fructuum, iam nec bona ipsa deo deputabuntur, ut nec mala illi imputentur, sed utraque species de materiae proprietate sumpta ad materiam pertinebit. Quo pacto neque gratiam bonorum deo debebimus, nec invidiam malorum, quia nihil de suo operatus ingenio. Per quod probabitur manifeste materiae deservisse.

Nam et si dicatur licet ex occasione materiae, suo tamen arbitrio bona protulisse, quasi nactus bonum materiae, quamquam et hoc turpe sit, certe cum ex eadem etiam mala profert, vel haec utique non de suo arbitrio proferendo servit materiae, aliud non habens facere quam ex malo proferre, invitus utique, qua bonus, ex necessitate, ut invitus, et ex servitute, ut ex necessitate. Quid ergo dignius, ex necessitate eum condidisse mala, an ex voluntate? Siquidem ex necessitate condidit, si ex materia, ex voluntate, si ex nihilo. Iam enim sine causa laboras, ne malorum auctor constituatur deus, quia et si de materia fecit, ipsi deputabuntur qui fecit, proinde quatenus fecit. Plane sic interest unde fecerit ac si de nihilo fecisset, nec interest unde fecerit, ut inde fecerit unde eum magis decuit. Magis autem eum decuit ex voluntate fecisse quam ex necessitate, id est ex nihilo potius quam ex materia. Dignius est deum etiam malorum auctorem liberum credere quam servum. Quaecunque potestas ei quam pusillitas competit. Si et sic concedimus materiam quidem nihil boni habuisse, dominum vero, si quid boni edidit, sua virtute edidisse, aliae aeque oborientur quaestiones. Primo, si bonum in materia omnino non fuit, non ex materia bonum factum; quod materia scilicet non habuit. Dehinc, si non ex materia, iam ergo ex deo factum. Si nec ex deo, iam ergo ex nihilo factum. Hoc enim superest secundum Hermogenis dispositionem.

Porro si bonum neque ex materia factum est, quia non erat in illa, ut in mala, neque ex deo, quia nihil potuit ex deo fieri, sicut definit Hermogenes, invenitur bonum iam ex nihilo

factum, ut ex nullo factum, ut neque ex materia neque ex deo. Et si bonum ex nihilo, cur non et malum? immo cur non omnia ex nihilo, si aliquid ex nihilo? Nisi si insufficiens fuit divina virtus omnibus producendis, quae aliquid protulerit ex nihilo. Aut si ex materia mala bonum processit, quia neque ex nihilo neque ex deo, sequetur ut ex conversione processerit materiae contra denegatam aeterni conversionem. Ita unde bonum constitit, iam negabit Hermogenes illud constare potuisse. Necesse est autem ex aliquo eorum processerit ex quibus negavit procedere potuisse. Ceterum si ideo malum non ex nihilo, ne dei fiat, de cuius arbitrio videbitur factum, sed ex materia, ut ipsius sit de cuius substantia erit factum, et hic, ut dixi, auctor mali habebitur deus, qui cum eadem virtute et voluntate debuisset omnia bona ex materia protulisse, aut tantum bona, non omnia tamen bona protulit, sed .etiam mala, utique aut volens esse mala, si poterat efficere ne essent, aut non valens efficere omnia bona, si voluit et non fecit, dum nihil intersit per infirmitatem dominus auctor mali extiterit an per voluntatem. Aut quae fuit ratio ut cum bona fecisset quasi bonus, etiam mala protulisset quasi non bonus, cum non congruentia sibi solummodo edidit? Quid necesse erat suo opere prolato etiam materiae negotium curare proinde et malum proferendo, solus ut cognosceretur bonus de bono, materia autem ne cognosceretur mala de malo? Plus bonum floruisset sine mali afflatu. Nam et Hermogenes expugnat quorundam argumentationes, dicentium mala necessaria fuisse ad inluminationem bonorum ex contrariis intellegendorum. Ergo aut nec propterea locus mali proferendi fuit, aut si qua alia ratio exegit illud induci, cur non et ex nihilo potuerit induci, ipsa ratione excusatura dominum, ne mali auctor existimaretur, quae nunc, cum de materia operatur, mala excusat? Si excusat, adeo ubique et undique illuc compellitur quaestio quo nolunt, qui ipsam mali rationem non examinando, nec dinoscendo quomodo illud aut deo adtribuant aut a deo separent, pluribus et indignioribus destructionibus deum obiciunt.

Tokens

Et 1 w 2
quaeretur 1 w 11
quomodo 1 w 18
ex 1 w 20
ea 1 w 22
bona 1 w 26
facta 1 w 31
sint 1 w 35
quae 2 w 40
ex 2 w 42
demutatione 1 w 53
nullo 1 w 58
modo 2 w 62
facta 2 w 67
sunt 1 w 71
Unde 1 w 76
in 2 w 78
mala 1 w 82
ac 3 w 84
pessima 1 w 91
boni 1 w 95
atque 1 w 100
optimi 1 w 106
semen 1 w 111
Certe 1 w 117
nec 1 w 120
bona 2 w 124
arbor 1 w 129
fructus 1 w 136
malos 1 w 141
edit 1 w 145
quia 1 w 150
nec 2 w 153
deus 1 w 157
nisi 1 w 161
bonus 1 w 166
nec 3 w 170
mala 2 w 174
arbor 2 w 179
bonos 1 w 184
quia 2 w 189
nec 4 w 192
materia 1 w 199
est 1 w 202
nisi 2 w 206
pessima 2 w 213
Aut 1 w 217
si 6 w 219
dabimus 1 w 226
illi 1 w 230
aliquid 1 w 237
etiam 1 w 242
boni 2 w 246
germinis 1 w 254
iam 2 w 258
non 1 w 261
erit 1 w 265
uniformis 1 w 274
naturae 1 w 281
id 2 w 284
est 2 w 287
malae 1 w 292
in 4 w 294
totum 1 w 299
sed 1 w 303
iam 3 w 306
tum 2 w 309
duplex 1 w 315
id 3 w 318
est 3 w 321
bonae 1 w 326
et 3 w 328
malae 2 w 333
naturae 2 w 340
et 4 w 343
quaeretur 2 w 352
iterum 1 w 358
an 1 w 360
in 5 w 362
bono 2 w 366
et 6 w 368
malo 2 w 372
potuerit 1 w 380
convenire 1 w 389
luci 1 w 393
et 7 w 395
tenebris 1 w 403
dulci 1 w 409
et 8 w 411
amaro 1 w 416
Aut 2 w 420
si 7 w 422
potuit 1 w 428
utriusque 1 w 437
diversitas 1 w 447
boni 3 w 451
et 9 w 453
mali 1 w 457
concurrisse 1 w 468
et 10 w 471
duplex 2 w 477
natura 3 w 483
fuisse 1 w 489
materiae 1 w 497
amborum 1 w 505
ferax 1 w 510
fructuum 1 w 518
iam 4 w 522
nec 5 w 525
bona 4 w 529
ipsa 1 w 533
deo 1 w 536
deputabuntur 1 w 548
ut 6 w 551
nec 6 w 554
mala 5 w 558
illi 2 w 562
imputentur 1 w 572
sed 2 w 576
utraque 1 w 583
species 1 w 590
de 6 w 592
materiae 2 w 600
proprietate 1 w 611
sumpta 1 w 617
ad 1 w 619
materiam 1 w 627
pertinebit 1 w 637
Quo 1 w 641
pacto 1 w 646
neque 1 w 651
gratiam 1 w 658
bonorum 1 w 665
deo 2 w 668
debebimus 1 w 677
nec 7 w 681
invidiam 1 w 689
malorum 1 w 696
quia 3 w 701
nihil 1 w 706
de 9 w 708
suo 1 w 711
operatus 1 w 719
ingenio 1 w 726
Per 1 w 730
quod 1 w 734
probabitur 1 w 744
manifeste 1 w 753
materiae 3 w 761
deservisse 1 w 771
Nam 1 w 775
et 12 w 777
si 9 w 779
dicatur 1 w 786
licet 1 w 791
ex 5 w 793
occasione 1 w 802
materiae 4 w 810
suo 2 w 814
tamen 1 w 819
arbitrio 1 w 827
bona 5 w 831
protulisse 1 w 841
quasi 1 w 847
nactus 1 w 853
bonum 1 w 858
materiae 5 w 866
quamquam 1 w 875
et 14 w 877
hoc 1 w 880
turpe 1 w 885
sit 2 w 888
certe 1 w 894
cum 1 w 897
ex 6 w 899
eadem 1 w 904
etiam 2 w 909
mala 6 w 913
profert 1 w 920
vel 1 w 924
haec 1 w 928
utique 1 w 934
non 2 w 937
de 12 w 939
suo 3 w 942
arbitrio 2 w 950
proferendo 1 w 960
servit 1 w 966
materiae 6 w 974
aliud 1 w 980
non 3 w 983
habens 1 w 989
facere 1 w 995
quam 3 w 999
ex 7 w 1001
malo 4 w 1005
proferre 1 w 1013
invitus 1 w 1021
utique 2 w 1027
qua 8 w 1031
bonus 2 w 1036
ex 8 w 1039
necessitate 1 w 1050
ut 11 w 1053
invitus 2 w 1060
et 16 w 1063
ex 9 w 1065
servitute 1 w 1074
ut 13 w 1077
ex 10 w 1079
necessitate 2 w 1090
Quid 1 w 1095
ergo 1 w 1099
dignius 1 w 1106
ex 11 w 1109
necessitate 3 w 1120
eum 1 w 1123
condidisse 1 w 1133
mala 7 w 1137
an 3 w 1140
ex 12 w 1142
voluntate 1 w 1151
Siquidem 1 w 1160
ex 13 w 1162
necessitate 4 w 1173
condidit 1 w 1181
si 17 w 1184
ex 14 w 1186
materia 9 w 1193
ex 15 w 1196
voluntate 2 w 1205
si 18 w 1208
ex 16 w 1210
nihilo 1 w 1216
Iam 1 w 1220
enim 1 w 1224
sine 1 w 1228
causa 1 w 1233
laboras 1 w 1240
ne 18 w 1243
malorum 2 w 1250
auctor 1 w 1256
constituatur 1 w 1268
deus 2 w 1272
quia 4 w 1277
et 17 w 1279
si 20 w 1281
de 15 w 1283
materia 10 w 1290
fecit 1 w 1295
ipsi 1 w 1300
deputabuntur 2 w 1312
qui 7 w 1315
fecit 2 w 1320
proinde 1 w 1328
quatenus 1 w 1336
fecit 3 w 1341
Plane 1 w 1347
sic 1 w 1350
interest 1 w 1358
unde 1 w 1362
fecerit 1 w 1369
ac 7 w 1371
si 23 w 1373
de 19 w 1375
nihilo 2 w 1381
fecisset 1 w 1389
nec 12 w 1393
interest 2 w 1401
unde 2 w 1405
fecerit 2 w 1412
ut 15 w 1415
inde 2 w 1419
fecerit 3 w 1426
unde 3 w 1430
eum 2 w 1433
magis 1 w 1438
decuit 1 w 1444
Magis 1 w 1450
autem 1 w 1455
eum 3 w 1458
decuit 2 w 1464
ex 17 w 1466
voluntate 3 w 1475
fecisse 2 w 1482
quam 4 w 1486
ex 18 w 1488
necessitate 5 w 1499
id 9 w 1502
est 7 w 1505
ex 19 w 1507
nihilo 3 w 1513
potius 1 w 1519
quam 5 w 1523
ex 20 w 1525
materia 11 w 1532
Dignius 1 w 1540
est 8 w 1543
deum 1 w 1547
etiam 3 w 1552
malorum 3 w 1559
auctorem 1 w 1567
liberum 1 w 1574
credere 1 w 1581
quam 6 w 1585
servum 1 w 1591
Quaecunque 1 w 1602
potestas 1 w 1610
ei 1 w 1612
quam 7 w 1616
pusillitas 1 w 1626
competit 1 w 1634
Si 2 w 1637
et 21 w 1639
sic 2 w 1642
concedimus 1 w 1652
materiam 2 w 1660
quidem 2 w 1666
nihil 5 w 1671
boni 4 w 1675
habuisse 1 w 1683
dominum 1 w 1691
vero 1 w 1695
si 27 w 1698
quid 4 w 1702
boni 5 w 1706
edidit 1 w 1712
sua 1 w 1716
virtute 1 w 1723
edidisse 1 w 1731
aliae 1 w 1737
aeque 1 w 1742
oborientur 1 w 1752
quaestiones 1 w 1763
Primo 1 w 1769
si 28 w 1772
bonum 2 w 1777
in 17 w 1779
materia 13 w 1786
omnino 1 w 1792
non 4 w 1795
fuit 1 w 1799
non 5 w 1803
ex 21 w 1805
materia 14 w 1812
bonum 3 w 1817
factum 1 w 1823
quod 2 w 1828
materia 15 w 1835
scilicet 1 w 1843
non 6 w 1846
habuit 1 w 1852
Dehinc 1 w 1859
si 29 w 1862
non 7 w 1865
ex 22 w 1867
materia 16 w 1874
iam 11 w 1878
ergo 2 w 1882
ex 23 w 1884
deo 3 w 1887
factum 2 w 1893
Si 3 w 1896
nec 14 w 1899
ex 24 w 1901
deo 4 w 1904
iam 12 w 1908
ergo 3 w 1912
ex 25 w 1914
nihilo 4 w 1920
factum 3 w 1926
Hoc 1 w 1930
enim 2 w 1934
superest 1 w 1942
secundum 1 w 1950
Hermogenis 1 w 1960
dispositionem 1 w 1973
Porro 1 w 1979
si 31 w 1981
bonum 4 w 1986
neque 2 w 1991
ex 26 w 1993
materia 17 w 2000
factum 4 w 2006
est 12 w 2009
quia 5 w 2014
non 8 w 2017
erat 2 w 2021
in 20 w 2023
illa 1 w 2027
ut 18 w 2030
in 21 w 2032
mala 8 w 2036
neque 3 w 2042
ex 27 w 2044
deo 5 w 2047
quia 6 w 2052
nihil 7 w 2057
potuit 2 w 2063
ex 28 w 2065
deo 6 w 2068
fieri 1 w 2073
sicut 1 w 2079
definit 1 w 2086
Hermogenes 1 w 2096
invenitur 1 w 2106
bonum 5 w 2111
iam 13 w 2114
ex 29 w 2116
nihilo 5 w 2122
factum 5 w 2128
ut 20 w 2131
ex 30 w 2133
nullo 2 w 2138
factum 6 w 2144
ut 21 w 2147
neque 4 w 2152
ex 31 w 2154
materia 18 w 2161
neque 5 w 2166
ex 32 w 2168
deo 7 w 2171
Et 2 w 2174
si 33 w 2176
bonum 6 w 2181
ex 33 w 2183
nihilo 6 w 2189
cur 2 w 2193
non 9 w 2196
et 23 w 2198
malum 1 w 2203
immo 1 w 2208
cur 3 w 2211
non 10 w 2214
omnia 1 w 2219
ex 34 w 2221
nihilo 7 w 2227
si 34 w 2230
aliquid 2 w 2237
ex 35 w 2239
nihilo 8 w 2245
Nisi 1 w 2250
si 36 w 2252
insufficiens 1 w 2264
fuit 2 w 2268
divina 1 w 2274
virtus 1 w 2280
omnibus 1 w 2287
producendis 1 w 2298
quae 5 w 2303
aliquid 3 w 2310
protulerit 1 w 2320
ex 36 w 2322
nihilo 9 w 2328
Aut 3 w 2332
si 37 w 2334
ex 37 w 2336
materia 19 w 2343
mala 9 w 2347
bonum 7 w 2352
processit 1 w 2361
quia 7 w 2366
neque 6 w 2371
ex 38 w 2373
nihilo 10 w 2379
neque 7 w 2384
ex 39 w 2386
deo 8 w 2389
sequetur 1 w 2398
ut 23 w 2400
ex 40 w 2402
conversione 1 w 2413
processerit 1 w 2424
materiae 7 w 2432
contra 1 w 2438
denegatam 1 w 2447
aeterni 1 w 2454
conversionem 1 w 2466
Ita 1 w 2470
unde 4 w 2474
bonum 8 w 2479
constitit 1 w 2488
iam 14 w 2492
negabit 1 w 2499
Hermogenes 2 w 2509
illud 1 w 2514
constare 1 w 2522
potuisse 1 w 2530
Necesse 1 w 2538
est 13 w 2541
autem 2 w 2546
ex 41 w 2548
aliquo 1 w 2554
eorum 1 w 2559
processerit 2 w 2570
ex 42 w 2572
quibus 1 w 2578
negavit 1 w 2585
procedere 1 w 2594
potuisse 2 w 2602
Ceterum 1 w 2610
si 41 w 2612
ideo 1 w 2616
malum 2 w 2621
non 11 w 2624
ex 43 w 2626
nihilo 11 w 2632
ne 38 w 2635
dei 1 w 2638
fiat 1 w 2642
de 40 w 2645
cuius 1 w 2650
arbitrio 3 w 2658
videbitur 1 w 2667
factum 7 w 2673
sed 3 w 2677
ex 44 w 2679
materia 21 w 2686
ut 25 w 2689
ipsius 1 w 2695
sit 10 w 2698
de 42 w 2700
cuius 2 w 2705
substantia 1 w 2715
erit 9 w 2719
factum 8 w 2725
et 27 w 2728
hic 1 w 2731
ut 26 w 2734
dixi 1 w 2738
auctor 3 w 2745
mali 2 w 2749
habebitur 1 w 2758
deus 3 w 2762
qui 16 w 2766
cum 2 w 2769
eadem 2 w 2774
virtute 2 w 2781
et 28 w 2783
voluntate 4 w 2792
debuisset 1 w 2801
omnia 2 w 2806
bona 6 w 2810
ex 45 w 2812
materia 22 w 2819
protulisse 2 w 2829
aut 3 w 2833
tantum 1 w 2839
bona 7 w 2843
non 12 w 2847
omnia 3 w 2852
tamen 2 w 2857
bona 8 w 2861
protulit 1 w 2869
sed 4 w 2873
etiam 4 w 2879
mala 10 w 2883
utique 3 w 2890
aut 4 w 2893
volens 1 w 2899
esse 4 w 2903
mala 11 w 2907
si 44 w 2910
poterat 1 w 2917
efficere 1 w 2925
ne 39 w 2927
essent 1 w 2933
aut 5 w 2937
non 13 w 2940
valens 1 w 2946
efficere 2 w 2954
omnia 4 w 2959
bona 9 w 2963
si 45 w 2966
voluit 1 w 2972
et 31 w 2974
non 14 w 2977
fecit 4 w 2982
dum 2 w 2986
nihil 15 w 2991
intersit 1 w 2999
per 4 w 3002
infirmitatem 1 w 3014
dominus 1 w 3021
auctor 4 w 3027
mali 3 w 3031
extiterit 1 w 3040
an 7 w 3042
per 5 w 3045
voluntatem 1 w 3055
Aut 4 w 3059
quae 6 w 3063
fuit 3 w 3067
ratio 1 w 3072
ut 33 w 3074
cum 3 w 3077
bona 10 w 3081
fecisset 2 w 3089
quasi 2 w 3094
bonus 3 w 3099
etiam 5 w 3105
mala 12 w 3109
protulisset 1 w 3120
quasi 3 w 3125
non 15 w 3128
bonus 4 w 3133
cum 4 w 3137
non 16 w 3140
congruentia 1 w 3151
sibi 1 w 3155
solummodo 1 w 3164
edidit 2 w 3170
Quid 2 w 3175
necesse 1 w 3182
erat 4 w 3186
suo 4 w 3189
opere 1 w 3194
prolato 1 w 3201
etiam 6 w 3206
materiae 8 w 3214
negotium 1 w 3222
curare 1 w 3228
proinde 2 w 3235
et 36 w 3237
malum 3 w 3242
proferendo 2 w 3252
solus 1 w 3258
ut 34 w 3260
cognosceretur 1 w 3273
bonus 5 w 3278
de 47 w 3280
bono 4 w 3284
materia 24 w 3292
autem 3 w 3297
ne 42 w 3299
cognosceretur 2 w 3312
mala 13 w 3316
de 48 w 3318
malo 7 w 3322
Plus 1 w 3327
bonum 9 w 3332
floruisset 1 w 3342
sine 2 w 3346
mali 4 w 3350
afflatu 1 w 3357
Nam 2 w 3361
et 40 w 3363
Hermogenes 3 w 3373
expugnat 1 w 3381
quorundam 1 w 3390
argumentationes 1 w 3405
dicentium 1 w 3415
mala 14 w 3419
necessaria 1 w 3429
fuisse 2 w 3435
ad 4 w 3437
inluminationem 1 w 3451
bonorum 2 w 3458
ex 48 w 3460
contrariis 1 w 3470
intellegendorum 1 w 3485
Ergo 1 w 3490
aut 7 w 3493
nec 17 w 3496
propterea 1 w 3505
locus 1 w 3510
mali 5 w 3514
proferendi 1 w 3524
fuit 4 w 3528
aut 8 w 3532
si 51 w 3534
qua 19 w 3537
alia 2 w 3541
ratio 2 w 3546
exegit 1 w 3552
illud 2 w 3557
induci 1 w 3563
cur 5 w 3567
non 17 w 3570
et 41 w 3572
ex 50 w 3574
nihilo 12 w 3580
potuerit 2 w 3588
induci 2 w 3594
ipsa 2 w 3599
ratione 1 w 3606
excusatura 1 w 3616
dominum 2 w 3623
ne 50 w 3626
mali 6 w 3630
auctor 5 w 3636
existimaretur 1 w 3649
quae 7 w 3654
nunc 1 w 3658
cum 5 w 3662
de 49 w 3664
materia 25 w 3671
operatur 1 w 3679
mala 15 w 3684
excusat 2 w 3691
Si 4 w 3694
excusat 3 w 3701
adeo 1 w 3706
ubique 1 w 3712
et 43 w 3714
undique 1 w 3721
illuc 1 w 3726
compellitur 1 w 3737
quaestio 2 w 3745
quo 6 w 3748
nolunt 1 w 3754
qui 17 w 3758
ipsam 1 w 3763
mali 7 w 3767
rationem 1 w 3775
non 18 w 3778
examinando 1 w 3788
nec 18 w 3792
dinoscendo 1 w 3802
quomodo 2 w 3809
illud 3 w 3814
aut 9 w 3817
deo 11 w 3820
adtribuant 1 w 3830
aut 10 w 3833
a 320 w 3834
deo 12 w 3837
separent 1 w 3845
pluribus 1 w 3854
et 44 w 3856
indignioribus 1 w 3869
destructionibus 1 w 3884
deum 2 w 3888
obiciunt 1 w 3896