Ad Nationes Libri Duo (2.8)

Superest gentile illud genus

inter populos deorum,
quos libidine sumptos, non pro notitia ueritatis, docet priuata
notitia. deum ego existimo ubique notum5 ubique praesentem,
ubique dominantem, omnibus colendum, omnibus demeren.
at enim cum illi quoque, quos totus orbis communiter
colit, excidant pro bationi uerae diuinitatis, quanto magis
isti, quos ne ipsi quidem municipes sui norunt? nam quae
idonea auctoritas praecucurrit eiusmodi theologiae quam etiam
fama destituit? quanti sunt qui norint uisu uel auditu Atarga
Syrorum, Caelestem Afrorum, Varsutinam Maurorum,
Obodan et Dus Arabum, Belenum Noricum, uel quos
Varro ponit: Casiniensium Del, Narniensium Visidianum,
Atinensium Numiternum, Asculanorum AnChariam,
† et quam praeuerint, Vulsiniensium Nortiam, quorum ne
nominum quidem dignitas humanis cognominibus distat? satis [*]
rideo etiam deos decuriones cuiusque municipii, quibus
honor intra muros suos determinatur. haec libertas adoptandorum
deorum quousque profecerit Aegyptiorum superstitiones
docent, qui etiam bestias priuatas colunt, feles, corcodillos
et Anubem suum. parum est, si etiam hominem
consacra-uerunt, illum dico quem non iam Aegyptus aut Graecia, uerum
totus orbis colit et Afri iurant, de cuius statu quod conici
potest apud nostras litteras, ut uerisimile uidetur, positum
est. nam Serapis iste quidam olim Io seph dictus, fuit, de
genere sanctorum. iunior inter ceteros fratres, sed excelsior f
ingenio ab isdem fratribus per liuorem uenum in Aegyptum
datus serui ebat in familia regis Aegyptiorum Pharao. a
regina minus pudica desideratus, sed quia non obsequebatur,
e contrario ab eadem delatus a rege in carcerem datur.
illic somnia quibusdam non perperam interpretatus II uim spiritus
sui ostendit. interea rex quoque somniat terribilia quaedam.
illi detractantibus quos conuocauerat ualuit exponere
Ioseph, expedimenta de carcere edocuit, somnium regi aperit:
illos boues septem opimissimos dif fluentem totidem annorum
ubertatem significare, posteriores aeque sep enectos subsequentium
septem annorum inopiam praedicare. suadet itaque
de recondendis praesidiis in futuram famem de copia [*]
priore. credidit rex: exitus rerum et prudentem et sanctum
semper et necessarium probauit. itaque Pharao uniuersae
Aegypto et frumentandae et exinde curandae eum praefecit.
hunc Serapidem ex suggestu, quo caput eius ornatum, uocauerunt;
cuius suggestus modialis figura frumentationis eius
memoriam obsignat, et curam frugum super caput eius fuisse
ipsis spicis, quibus per ambitum notatur, apparet. propterea
et canem, quem apud inferos deputant, sub dextera eius
dicauerunt, quod sub manu eiis compressa cura Aegyptiorum.
et Phariam adiungunt, quam filiam regis Pharao
deriuatio nominis esse demonstrat. nam et tunc Pharao inter
cetera honorum et remunerationum filiam quoque in matrimo
nium ei dederat. sed quia et feras et homines colere
susceperant, utramque faciem in unum Anubin contulerunt,
in quo naturae condicionisque suae potius argumenta uideri
posset consecrasse gens rixosa, suis regibus recontrans, in
extraneis deiecta, sane et gula et spurcitia canina etiam
serui † ipsa,