Tractatus Undecim (3.66-3.70)

Manasse et oratio eius quam orauit ad dominum in
nomine dei Istrahel ecce scribta sunt in sermonibus
orationis eius et in sermonibus uidentium. Quis ergo
huiusmodi fluctuus patienter accipiat? Hinc una ex parte indocta
urget insania, furor exigit inperitus nihil dicens aliut
nisi sint catholica necne quae dicis; damna quae ego nescio,
damna quod ego non lego, damna quod studio pigriscentis
otii non requiro. Hinc ex parte altera diuinum urget eloquium:
scrutate, inquid, scripturas, illud peculiariter monens, ut
quorum sanguis ad testimonium uin quaeritur eorum.
eloquia non negentur. Inter quae positi necessario confidentiam
iam uolumus esse quod dicebamus antea esse cautelam. Habeo
testimonium dei, habeo apostolorum, habeo profetarum: si
quaero quod Christiani hominis est, si quod eclesiasticae dispositionis,
si quod dei Christi est, in his inuenio qui deum praedicant,
in his inuenio qui profetant. Non est timor, fides est,
quod diligimus meliora et deteriora respuimus, unum inter
ista seruantes, ut, quoniam in huiusmodi libris,

quos extra canonicorum
librorum numerum ad legendi laborem diligentia
retentabat adque ad conprobanda ea quae scripta in canone
legimus adsumpti sunt, hereticorum in pleraque sensus inuadens
pugnam catholicis parans falsare maluit quam tenere,
illam apostolicam feramus iure sententiam omnem spiritum
qui negat Iesum de deo non esse et omnem spiritum
qui confitetur Christum Iesum de deo esse, sicut [*] [*] [*] [*]

rescriptum ab Hesdra in canone
non legitur, tamen, quia post incensum testamentum reddi non
potuit nisi fuisset scribtum, recte illi libro fidem damus, qui
Hesdra auctore prolatus, etsi in canone non ponitur, ad elogium
redditi diuini testamenti digna rerum ueneratione retinetur; in
quo tamen legimus scriptum spiritum sanctum ab initio saeculi
et hominum et rerum gesta retinentem cor electi hominis intrasse
et, quod uix ad humanam memoriam scribti forma retineret,
ordine numero ratione repetita, cum per I diem loquens
et nocte non tacens scriberet, omnia quae gesta uidentur esse
uel legimus scribta ad humanam memoriam condidisse. In quo
libet exclamare: est! liceat! qualiter, rogo, pauca ex his legentes [*] [*] [*]

nisi me Lucae euangelistae testimonium perurgeret
dicentis in actibus apostolorum: addiscipuli pariter conferebant
inter se scribturas, si ita esset, quemadmodum
locutus fuerat ad eos Paulus, et ea quorum cognitionem uolo
testimonium prophetiae in canone accepisse cognosco. Quamuis
enim crimen sit apostolicis non credidisse sermonibus, non est
tamen damnabilis culpae firmamentum fidei scriptorum probatione
construere et nihil in quo nos infirmes redarguitio
diaboli faciat reseruare. Potuit enim sermo diuinus, quoniam
ipsius erat omne quod dixerat, I tamquam ab se loquens non
scribtum ab alio dicere, sed ex se ipse proferre; dicens autem
scribtum esse, necessario proponens nobis legendi sollicitudinem,
et suam de quo profetatum fuerat gloriam et illius qui profetauerat
debitam posteritati gratiam non omisit. Ego certe
inter utrosque utrisque debitor sum, ut et illum qui ad me-.
moriam diuinam profetauerit legam et deo credam. Quis enim
non delectetur Christum ante saecula non a paucis, sed ab
omnibus profetatum? aut quis diuinae magnitudinis et tam
incredibilis miraculi deum nasci- habere et uirginalem metram
in

ministerium diuini uerbi ad concipiendum uel parturiendum [*] [*]

Et ideo, quilibet ille sit qui haec neget, ego certe scio
quod eius pharisaei recipiet mercedem qui adueniente domino,
cum omnis turba cum apostolis iuncta clamaret:
\'osanna, osanna in caelis, benedictus qui uenit in nomine
domini\', corripi oportere eos dixit qui tam indubitanter
praesentis dei I glorias non tacebant. Sed uideat qui
huiusmodi est dixisse dominum: etiamsi isti tacuerint,
lapides clamabunt, et intellegat quoniam, si duritia petrarum
naturaliter praemortua ad dandum testimonium deo in
usum humani sermonis animatur, quomodo sanctorum lingua
praecluditur quae ad confitendum et suapte natura et diuina
gratia perurgetur? Si enim gentiles animae idolorum formis et
caerimoniis inpeditae auium praepetes transitus et dedita uentis
itinera pinnarum uelut ad praescientiam futuri prouentus loquuntur
et extarum uenas animatione terreni