De Regibus Apostaticis (11-12)

Similiter et tibi parcitur, Constanti, ut agas paenitentiam
aat eorum intereas examplo, qui cum. sciti fuissent a deo, quod
non esaent acturi paenitentiam, quod non fuissent semet conuersuri
ad deum, propterea (quod aemn fuerit ab initio
malignum, tamen pepercerit eis et non statim ut deliquerunt
eos puniuerit. ae igitur dicas: si non bene agerem, numquam
profecto mihi deus pepercisset, quando uideas consceleratis tuis
diu paenitentiae locum exhibitum, ut tandem malerum factorum
suorum uiderent causas et satis pro delicto fecissent deo.
eris ergo et tu, si minime conuersus fueris ad deum, unus
ex illo maledicto genere, de quo ad deum dicitur: nota ignorans
quoniam est nequam natio illorum et naturalis malitia eorum
d quoniam non potuerit mutari cogitatio eorum in perpetuo;
semen enim erat maledictum ab initio. quam igitur te gloriosum
esse uidebis, quando cum talibus esse coeperis, cum inter
tales te uidebis iudicatum, cum inter tales inuentus missus
fueris in flammas inextinguibiles? tu utique prior omnibus et
maior etiam illic futurus in illis poenis; neque enim quisquam
in nequitiis tibi conpar inueniri poterit, nisi solus, diabolus,
ut te aliquis in illis poenis possit conspici melior. audes dicere:
si non bene uiuerem, si non mea essent recta opera, si non
fides mea, hoc est Arriana, fuisset catholica, si non recte
egissem tollere illos episcopos qui fidem praedicant descriptam
a trecentis apud Niciam et eo amplius, numquam diu regnarem,
numquam m eo usque fulgerem in regno, ut, et pauco
licet tempore, tamen solus intra limitem Romanum imperassem.
å ita est, ut dicis. cur dicit iustissimus dei cultor lob ad eos,
qui eius iustitiam falsis allegationibus lacessebant? audite me
quoniam dolores uulneris mei cogunt me loqui: ut quid impii
uiuunt et domus illorum non dissipatae sunt et timor ab illis
longe est ? uacca illorum numquam abortauit, semper tulit [*] [*]

uentrem suum; ipsi uero permanent tamquam oues in perpetuo
et filii eorum accepto organo ludunt cum delectamento,
ut uitam degerant in bonis, cum dicat dominus: recedite a me,
iniqui, uias illorum nolo nosse, quoniam lucerna impiorum
extinguetur et gemitu dolebunt in uita sua. erunt tamquam
palea, quae a uento rapitur, aut tamquam puluis, qui a
tempestate uoluitur; uideant autem oculi illorum mortem. cum
haec sciam dominum de illis dixisse, scitote quia nemo uestrum
potest me conpescere ut taceam, cur haec gloriosissimus dicit
Iob? nisi quia sciret quam plurimos quidem male agere et
tamen certis non statim reddi, sed seruari eos ad hoc, ut aut
se corrigant aut certe post obitum sentiant delictorum suorum
poenas, sentiant quid fuerit non quaesisse deum, non ei seruisse,
dum facultas erat, credendo in eum solum famulandoque
ei eum promereri. iam credo conuictus tanti uiri testimonio
desinas dicere te iuste fecisse, quod amoueris domini
sacerdotes et ordinaueris etiam Arrianae fidei homines et
iusseris fidem praedicari Arriani dogmatis, quod proscripseris
et deportaueris et tormenta admoueris atque interfeceris
credentes in unicum dei filium; desines, inquam, dicere propterea
te uiuere et sic in regno florere, quod illa egeris ac sis
gerens, quando audias dicentem iustum uirum Iob, quem deus
sine querela dixerit sibi seruisse, quem uerum suum cultorem
narrauerit, quod enim, cum sint impie quam plurimi agentes,
tamen in hac uita uiuant quam iucundissime. adhuc dignare
accipere quae infra dicat de uobis impiis et cognosce quomodo,
cum male agatis, interim uobis parcatur et temet deo repraesenta
per paenitentiam. nesciebam quoniam tales tenebrae
uenturae essent ante faciem meam. quare ergo, domine, non
potui una hora latere; impii autem transeunt in finibus alienis,
et greges ouium cum pastoribus rapuerunt et pecora orpha- [*] [*]
norum adflixerunt et bouem uiduae pignerauerunt. agrum non
suum ante tempus demessi sunt, et coegerunt homines in uineis
suis gratis operari. et multos despoliauerunt et esurientibus
panem abstulerunt, et in faucibus multis obsederunt, et non
intellexerunt uiam iustitiae. maledicatur pars illorum in terris.
quae est enim spes impiis hominibus aut quem aditum
possunt habere apud dominum? sed et si corroborauerint, ad
egentiam uenient, et qui remanserint ex illis mala morte
morientur, et uiduis illorum nemo miserebitur, et si collexerint
aurum aut argentum tamquam lutum, haec omnia iusti possidebunt
. ne itaque iam digneris iniuste tibi blandiri, imperator,
quia enim sis talis, qualem adseuerauimus, et arbitreris te
homicidam ac sacrilegum propterea diutissime degere in hac
uita, quod enim tua opera sint deo accepta. talia sunt opera
tua, qualia et illorum, in quos inuehitur ore Isaiae spiritus
sanctus dicens: sic dicit dominus qui liberauit te, sanctus
Israel: ego sum deus, ostendi tibi uiam in qua ambules; et
si audisses mandata mea, facta fuisset ut fluuius pax tua et
iustitia ut fluctus maris, et factum esset sicut arena maris
semen tuum et nati uentris tui.

Sed, inquis, haec ad Iudaeos dicta sunt, nempe ad eos
quorum te fecisti imitatorem. et nunc, ut est crebro dictum,
muta malignas uias tuas, crede ut credit sancta ecclesia, et
in omnibus tibi propitiabitur. dicit enim ipse: reuertimini ad
me ex toto corde uestro simulque et ieiunio et fletu et planctu
et discindite corda uestra et non uestimenta. reuertere toto
corde ad deum, adquiesce his salubribus remediis ad criminis
tui intellegentiam conspiciendam, aperi cordis oculos, ingemisce
toto corde tam te grauiter deliquisse colligens; tunc tui miserebitur
ille qui dicit: cum conuersus ingemueris, tunc saluus
eris et scies ubi fueris. reminiscere deo dicatum dixisse prophetam:
nolo mortem morientis, dicit dominus, quantum ut [*] [*]

reuertatur et uiuat. noli iam sentire quod, cum mala sint
opera tua, ut bene te agere existimes, cur non statim pro
factis poenas receperis tuis, sed conspice scriptum dominum
patientem esse. ut paenitearis. ne dixeris: peccaui, et quid
accidit mihi triste ? est enim altissimus patiens redditor. audi
etiam paulum beatum inuitantem te ad deum, circa te placandum
aperientem tibi, quod enim idcirco sit patiens et non
ilico sint repraesentata merita operum tuorum, quia uelit te
tandem a malis emergere per paenitentiam, per ueram satisfactionem.
numquid sustinentiam bonitatis eius et patientiam
contemnis, ignorans quoniam bonitas dei ad paenitentiam te
adducit? tu autem secundum duritiam tuam et cor inpaenitens
thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii
dei, qui reddet unicuique secundum operam eius. redi, Constanti,
ad deum, contra interni tui hostis latrocinium sume
paenitentjae arma, fuge adulatorum, qui tibi non fuerint dig..
nati quae (in) se habent dicere, perniciosam laudem, memento
ore Isaiae dixisse dominum: qui uos felices dicunt in errorem
uos mittunt et semitam pedum uestrorum turbant. crede in
unicum dei filium, accipe ueniam tuorum scelerum, repete
dicere psalmographum: apud inferos quia confitebitur tibi?
et iterum: numquid exomologesim faciet tibi puluis? reuertere
ad deum, ingemesce pro criminibus tuis, per Hieremiam domini
dicentis audi uocem: numquid qui cadit non resurget, aut
qui auertitur non conuertetur? cecidisti die qua negasti dei
filium; resurges hora qua fueris confessus. quia te plaga
hostilis insedit, trade te curandum medicinae, ipse tibi adhibe
medellam. uulnerasti temet dicens: non est uerus dei filius,
iterum temet sanaturus, si dicas ut nos dicimus et credimus
esse illum uerum dei filium. reuertimini, dicit Iohel, ad [*] [*]
dominum deum uestrum, quoniam misericors et pius et patiens
et multae miserationis et qui sententiam flectat aduersus
malitiam inrogatam. si hanc tibi promissam indulgentiam
funerum tuorum repudiandam duxeris, illic hanc consequi desideraturus,
ubi nihil eris praeter cruciamenta percepturus
poenarum. [*] [*] [*]