De fide Contra Manicheos (18-21)

Sed certe respondeatur mihi ab iis, qui ipsum Manichaeum
sequuntur: si deus incorruptibilis est uel omnis natura summi
boni inuiolabilis, inmaculabilis, inadibilis, incoinquinabilis, inconprehensibilis:
quid poterat facere mali natura huic tantae naturae,
si nollet cum illa pugnare, ne ad tantum dedecus deduceretur?
hoc dixi: quid factura erat deo gens tenebrarum, si nollet cum
illa pugnare? si mini dicitur "nihil," quaero, cur hodie eius pars,
hoc est dei deus in calamitatibus, in pressuris, in captiuitate, in
subiectione sit constituta, ut tam turpiter etiam liberetur et nec
sic liberari tota possit uel ipse pater, ut luctum habeat memoratae
partis suae causa, quem ludum Manichaeus in suis libris apertissime
praedicat.

Ait quidam: nihil ei fieri poterat, sed ut ostenderet
praescientiam se habere cogitationum principum tenebrarum,
et ut monstraret nihil se timere, propterea pugnanit.
cui ego dixi: qui potuit cogitationes principum tenebrarum
uidere ac neminem timere, quare non uidit luctum sibi inminentem
de partis suae infelicitate, quam hodie patitur? quam partem suam
nODI quam recipiet integram, quia remanet inde aliquid, sient ipse
dicit, quod purgari non poterit, et in globo tenebrarum in aeternum
damnabitur. magna praescientia uel potius inscientia et misera [*]

Item dictum est a quodam; nihil ei poterat facere gens
tenebrarum, sed ipse noluit pati rem malam circa fines suos et
misit, qui eam debellaret cui ego dixi: si ita est, ut dicis. ipse
potius inuenitur malus, qui rem uicinam nihil ei nocentem delere
uoluit. et sicut malus in illam, sic crudelis in suam aut ignarus
futurae calamitatis eius. cum enim putat rem bonam se posse perficere,
ut in regno mali, quod ei non nocebat, regionem suam
extenderet, prius non praeuidit infelicitatem, quae memoratam
partem eius cotidie premit; deinde quod eam totam numquam
in pristinam libertatem recipere poterit.\'

Sed cum huic obiectioni responderi minime possit, solitam
inperitiam obponunt: quid facturi erant Iudaei Christo, si nollet
ab eis pati? o utinam uidere possint, quod facile uiderent, nisi
per nebulas contentionis excaecarentur, quid sit inminentis mali
premi necessitate, quam deum suum passum adseuerant; et quid
sit misericordiae benignissimum officium, quod sapientia et uirtus
dei dominus Iesus Christus uoluntate et ineffabili potestate per
hominem, quem suscepit ex uirgine, generi humano exhibere dignatus
est, ut hominibus per hominem patientiae demonstraret
exemplum. oportebat enim, et hoc iustum erat. ut homines per
patientiam humilitatis uincerent difficultatem infirmitatis carnis suae,
quia in eam per elationem superbiae ceciderant, sicut in Adam
primo homine nostra scriptura indicat. numquid et uos potestis
dicere: quia erant aliqui homines, quos deus uolebat docere patientiam,
propterea uoluit a gente tenebrarum tanta mala pati, ouem-.
admodum dominus a Iudaeis ? aut numquid potestis dicere, quia
suscepit aliquam naturam passibilem deus, in qua pateretur a gente
tenebrarum quicquid ei facere potuit. ut tamen ipse in sua substantia
nulla ex parte mutaretur, sicut uerbum dei, qui est filius dei, etiam [*] [*] [*]